Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte negeerde archiefwet en wiste jarenlang elke dag sms’jes

Landsadvocaat: toestel premier had ruimte voor slechts 20 berichten
Joop

Een energiek akkoord - en anders niets

  •  
02-07-2013
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
We hebben in dit land zo lang gewacht dat we nu alleen nog maar met veel pijn door de bocht kunnen. 
Al maanden zijn enige tientallen Nederlandse smaakmakers op het gebied van energiebeleid met elkaar in conclaaf over een energieakkoord. Op initiatief van de Sociaal Economische Raad, de SER, proberen zij een routekaart uit te stippelen die ons landje de snelweg naar een duurzamer toekomst op leidt. Een robuust akkoord dat niet zo maar door een verandering in politieke kleur van een regering weer omver kan worden geblazen.
Alle deelbelangen zitten aan tafel. De SER houdt moedig vol dat er een modus is te vinden die alle belangen verenigt. De milieubeweging, het midden- en kleinbedrijf, de energieslurpende industrie, de vakbonden, werkgevers en de overheid. De intenties zijn goed, de gedrevenheid groot. Grote, ogenschijnlijk tegengestelde, belangen moeten bediend worden; de industrie moet niet door te hoge energieprijzen wegrennen naar India of Amerika (schaliegas!), de overheid wil zeker weten dat burgers niet veel meer gaan betalen, dat ze zelf niet minder belasting ophaalt of de sociale partners de gordijnen injaagt. De milieubeweging probeert de stem te zijn van datgene dat zelf geen stem heeft; onze leefomgeving, die voor nu en honderden generaties na ons beschermd moet worden. Snel de bocht inzetten In theorie is het niet onmogelijk. Als je het maar alleen hebt over vergezichten en toekomstbeelden vind je elkaar wel; volledig duurzame energie in 2050, de prijzen weerspiegelen de werkelijke kosten, alle manieren om energie op te wekken krijgen gelijke kansen. Maar dan moet je gaan terugrekenen. Immers, we willen dat er vanaf morgen iets gaat gebeuren. In de komende jaren moet er al sprake zijn van een omslag. Wie alleen al de huidige doelstellingen (16 % van de in ons land gebruikte energie moet in 2020 schoon zijn) serieus neemt weet dat er harde klappen gaan vallen. Deels is dat een rekensom. Niet makkelijk, wel te doen. Uitkomst? Er mogen geen nieuwe kolen- en kerncentrales gebouwd worden, wind, zowel op zee als op land, moet écht ruim baan krijgen en burgers moeten voor zichzelf, met zon en wind, maximaal gefaciliteerd worden om zelf energie op te wekken. Als de industrie dezelfde spullen wil blijven maken als nu kan dat alleen als ze dat met elk jaar minder energie doet. In het begin kost het veel geld want we hebben in dit land zo lang gewacht dat we nu alleen nog maar met veel pijn door de bocht kunnen. Maar economen en milieudeskundigen zijn het eens; als we niet snel die omwenteling in gang zetten zijn we te laat. Realiteit versus begeestering Terug naar de huidige realiteit.  Onlangs kreeg ik bezoek van twee min of meer hoge omes van energiebedrijf Essent. Mijn organisatie had kort geleden fel naar ze uitgehaald; Essent is absoluut niet bezig echte stappen om de bocht door te gaan, zie ook de site Groenestroomjagraag. Ze kwamen uitleggen dat ze te maken hebben met de wereldmarkt, concurrentie, de politiek die onbetrouwbaar is, burgers die geen molens willen, kleine marges op de energieprijs en alles wat er verder maar toe leidt dat je als bedrijf ‘realistische keuzes’ moet maken. De twee meest gehoorde zinnen waren: “zelfs als we 16% schone stroom halen hebben we nog 84% fossiel nodig”, en, “als energiebedrijf hebben we ook de verantwoordelijkheid om onze klanten te kunnen blijven bedienen”.
In het klein was het een SER-tafel, het gesprek ging uiteindelijk om die ene vraag: ben je er echt ten volle van overtuigd dat het anders moet, of kunnen we het ons permitteren nog te blijven neuzelen en treuzelen? Een  deel van de belangen die bij de SER aan tafel zitten zullen een echte omwenteling niet overleven. In veel gevallen zal er geen sprake zijn van een win-win situatie. En dat doet pijn in de Nederlandse polder. Er zullen kolencentrales dicht moeten, er gaan misschien zelfs wel fabrieken dicht en de overheid zal zich moeten herdefiniëren; vertrouwen geven aan de burgers dat die de juiste keuzes zullen maken en accepteren dat het op korte termijn misschien ten koste gaat van de belastingopbrengsten. Wat we ervoor terug zullen krijgen is soms ver weg en in vrijwel alle gevallen minder grijpbaar; schone lucht, een kans voor het milieu, zelfstandiger burgers die met elkaar op lokaal niveau de klus klaren. Cijfers of beweging Het gevecht wordt keihard gevoerd, van de belangen die aan tafel zitten bij de SER heeft de milieubeweging de minste macht en invloed. Zij zal de grootste concessies moet doen en dat is gek, want het begon er allemaal mee dat er echt harde afspraken gemaakt moesten worden om de energievoorziening blijvend en onomkeerbaar te vergroenen. Het VNO begrijpt de machtspolitieke spelletjes veel beter en heeft al gedreigd het overleg op te blazen. Zij kunnen dat doen, zij hebben daadwerkelijk macht. Er zijn gelukkig wel mogelijkheden om als milieubeweging met opgeheven hoofd deze arena te verlaten; als er afdwingbare afspraken worden gemaakt om een beweging in gang te zetten die vanzelf en onvermijdelijk leiden tot meer efficiënte benutting (besparing) en meer productie van schone energie. Dan zijn de precieze cijfers minder interessant, wie weet halen we dan wel meer dan 16% schone energie in 2020. Als het niet lukt om een waardevol compromis te sluiten dat weliswaar minder cijfers bevat, maar veel meer ruimte bied aan de energieke samenleving, burgers en organisaties die wel vooruit willen, moet de milieubeweging zich gaan toeleggen op het (weer) verwerven van een machtspositie. Want dan wordt het buiten de polder uitgevochten.

Meer over:

opinie, groen

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (10)

JoopSchouten
JoopSchouten2 jul. 2013 - 13:43

Welke intenties van de SER zijn goed? Het is gewoon Groen Kapitalisme.

HenkDaalder2
HenkDaalder22 jul. 2013 - 13:43

Een smerig stukje Peer, waarom lieg je zo? Je stelt "alle deelbelangen zitten aan tafel" Maar dat is niet zo, de burger is niet vertegenwoordigt. En juist de burger mag het leeuwendeel van de kosten betalen. Zijn eigen kosten voor het isoleren van zijn huis, maar dat gaat hem een lagere energierekenig opleveren. De burger zal een stukje windpark willen kopen. Daarmee kan een gezin zijn eigen stroom opwekken voor 2 tot 5 cent, ipv 20 tot 50 cent per kWh. Maar EZ probeert juist uit alle macht te voorkomen dat burgers zelfs maar de kans krijgen een eigen stukje windpark te kopen. Zelfs bij de 4 keer duurdere zonnepanelen kondigt EZ aan dat burgers straks ook belasting moeten gaan betalen over de duurzame stroom die ze zelf opwekken. Dan stel je dat burgerbelangen door de ambtenaren worden behartigt "Dat burgers niet meer belasting gaan betalen" maar minister Kamp, de baas van de "ambtenaren die burgers niet meer belasting willen laten betalen" roept in de Kamer dat hij voordeel van salderende burgers met belasting gaat ophalen. Gelukkig geef je hier toe dat de natuur en milieu in dit overleg geen burgers vertegenwoordigen. Laten e ook vast stellen dat die achterban van 1.5 miljoen Nederlanders zich niet bekommert om duurzame energie. Dus dat zij en jullie van de natuur en milieuclubs niets te zoeken hebben bij een akkoord dat juist meer duurzame energie moet regelen. Daarom moeten burgers die wel duurzame energie willen, aan tafel zitten. Maar die zijn juist van de onderhandelingen geweerd. Ik denk dat de natuur en milieu clubs nu nog maar 2 keuzes hebben Of de bevolking massaal mobiliseren voor een goed akkoord dat ook burger belangen behartigt, en tegelijk voor de benodigde snelheid zorgt. Bijvoorbeeld met stukjes windpark voor elk gezin Of uit de onderhandelingen stappen, om te voorkomen dat een fout energieakkoord vooral de fossiele belangen bedient en ons land weer jaren op meer achterstand zet.

korheiden2
korheiden22 jul. 2013 - 13:43

Volgens mij hebben we nog wel even de tijd om naar betere oplossingen te zoeken. Beter dan windmolens in elk geval. De voorraad fossiel is nog zeker genoeg voor enkele eeuwen. Zoals het stenen tijdperk niet eindigde door een gebrek aan stenen, zal ook het fossiele tijdperk niet eindigen door een gebrek aan bijv. kolen, maar omdat er wat beters komt. Natuurlijk moeten we zuinig zijn op het milieu en onze brandstofvoorraden, dus energiebesparing is altijd nuttig. Wat de antropogene opwarming betreft, daar geloof ik niet zo in. Tot nu toe kwam er een toename van CO2 NADAT de temperaturen waren gestegen. De ijstijden en bijbehorende interglacialen zijn er gekomen zonder de mens. Er zijn aanzienlijk warmere en veel koudere periodes geweest. We kunnen tenslotte ons geld maar één keer uitgeven.

[verwijderd]
[verwijderd]2 jul. 2013 - 13:43

"Wat we ervoor terug zullen krijgen is soms ver weg en in vrijwel alle gevallen minder grijpbaar; schone lucht, een kans voor het milieu,..." De veronderstelling daarbij is dat als wij overschakelen op (dure) duurzame energie, fossiele brandstoffen in de grond zullen blijven zitten. Dat lijkt me een nogal naïeve gedachte. Realistischer lijkt me dat al die olie en steenkool nog steeds naar boven worden gehaald, omdat er zat minder welvarende landen zijn die er dankbaar gebruik van zullen maken als wij er van afzien. En CO2 houdt niet op bij de grens. Er zal dan ook pas echt een wereldwijde duurzame energietransitie plaatsvinden als duurzame energie spotgoedkoop kan worden opgewekt. Aangezien dat punt nog lang niet in zicht is kunnen we de komende decennia beter het geld in R&D stoppen dan in het neerzetten van dure maar betrekkelijk zinloze windmolenparken e.d. We hebben wetenschappelijke doorbraken nodig.

1 Reactie
hannogroen
hannogroen2 jul. 2013 - 13:43

'kunnen we de komende decennia beter het geld in R&D stoppen' Wat denk je dat er gebeurt met de prijs en de kwaliteit van een BMW als BMW geen concurrentie meer zouden hebben en gewoon geld van de overheid zou krijgen? Denk je dat de R&D afdeling dan harder gaat werken of dat de prijs omlaag gaat??? Vergeet het maar! Bij zonnepanelen werkt het exact zo. De prijs krijg je pas echt omlaag door schaalvergroting en dat bereik je niet door louter geld in R&D te pompen. Daarvoor heb je markt nodig en die markt geef je een zetje door nu tijdelijk subsidies te verstrekken totdat de prijs zover omlaag is dat het zonder kan. Zoals het nu gaat (minimaal 22% prijsdaling per verdubbeling van de markt) is dat moment bij zonnepanelen binnen een aantal jaren bereikt.

[verwijderd]
[verwijderd]2 jul. 2013 - 13:43

" In het begin kost het veel geld " en we zitten niet in de diepste economische crisis sinds de jaren 30? met gl aan de leiding is NL binnen een jaar compleet failliet. Geen enkel rationaliteit. Laten we maar mooi de hele rotterdamse haven sluiten. Goed voor het milieu volgens groen links. Ook complete onzin want co2 heeft niks met het milieu te maken en de besparing op c02 is compleet verwaarloosbaar op wereldschaal

1 Reactie
HenkDaalder2
HenkDaalder22 jul. 2013 - 13:43

Mag ik er even op wijzen dat op dit moment en de afgelopen jaren vooral de geldverspillers van de VVV een puinhoop hebben gemaakt van ons land en vooral onze economie. Ondernemers kunnen geen land besturen.

Dewik2011
Dewik20112 jul. 2013 - 13:43

Dat er een wat andere energie mix zal zijn over 50 jaar is wel duidelijk. De echte vraag die beantwoord moet worden is de HAAST waarmee deze verschuiving gepaard gaat. Er wordt door belangengroepen heel gemakkelijk geroepen dat er haast is geboden want anders is "het te laat"....en het is 5 voor 12. Meestal blijven dit soort kreten zonder verdere toelichting waarom het te laat is. Te laat voor wat ? Wat gebeurt er als het 5 over 12 is. Zo ook dit artikel; het suggereert een mysterieuze haast. Deze haast kost erg veel geld en als deze haast niet echt nodig is waarom dan de economie om zeep helpen. Nu de opwarming van de aarde al 2 decennia op zich laat wachten en de klimaatmodellen steeds verder afwijken van de realiteit wordt het ook moeilijker om deze haast uit te leggen. Zoals we vorige week konden zien is het absolute warmterecord op aarde 100 jaar geleden gevestigd in 1913, tijdens een CO2-arme hittegolf. Het zou misschien verbroken worden en camerateams stonden klaar om de thermometer te filmen mocht dat het geval zijn. Helaas bleef het 5 C te koud. Uiteindelijk werd het een paar graden warmer dan normaal (normaal = gemiddeld 47C in zomer) en het feestje van alarmisten werd bedorven. Maar als het wat warmer was geweest dan waren ongetwijfeld alle stoppen bij warmisten doorgeslagen..."zie je wel".. We moeten NU 100 miljard per jaar in transformatie stoppen. Helaas blijft de haast om heel veel geld heel snel uit te geven moeilijk verdedigbaar.

2 Reacties
Boborator
Boborator2 jul. 2013 - 13:43

U, en uw medestanders zouden toch beter kunnen doen dan sceptics propaganda van whattsupwiththat en elsevier na te kauwen. Moet dan elke keer de natuurkunde en statistiek erbij gehaald worden om het te ontzenuwen? Legt u eens uit hoe CO2 vermeerdering NIET tot opwarming zou kunnen leiden. Anders ga ik maar een word document een lijst met echte, wetenschappelijk onderbouwde argumenten samenstellen, dan kan ik iedere keer in een kwartiertje via copy-pasten al die fact-free onzin weerleggen.

hannogroen
hannogroen2 jul. 2013 - 13:43

'Deze haast kost erg veel geld en als deze haast niet echt nodig is waarom dan de economie om zeep helpen. ' De investering in duurzame energie zal de economie echt niet om zeep helpen en is gewoon een nuttige investering omdat je duurzame energie alleen maar rendabel krijgt als het volume toeneemt. Later verdien je die investeringen dubbel en dwars terug. Kijk naar flatscreens, geheugenchips etc. Ruim tien jaar terug waren ze allemaal minstens 10x zo duur en slechter van kwaliteit dan nu. Waarom zijn ze nu zo goedkoop en beter? Simpel: door de schaalvergroting. Het is een eenvoudige economische wet die voorschrijft dat prijzen van technische vindingen pas echt omlaag gaan als de markt groeit. Bij zonnepanelen zie je dat principe zeer goed: 80% prijsdaling in de afgelopen 10 jaar en het eind is nog lang niet in zicht. Het is dus juist nu een kwestie van doorzetten.