Een andere kijk op de Russische dreiging

Normaal is dit niet een onderwerp waar ik over schrijven wil. Ik ben namelijk, waarschijnlijk, net als jij maar gewoon een simpele ziel wiens kennisgebied dit helemaal niet is. Ik ben geen expert op het gebied van Rusland, oorlogvoering, de EU, NAVO of iets anders dat relevant is. Ik heb gewoon last van het feit dat ik te veel dingen interessant vind en mij soms kan storten op een onderwerp. Nu was dat de Russische dreiging. Luister dus ook vooral naar de experts die mijn schrijven helemaal slopen, als ze dat doen. Voor die experts: Ik heb mijn best gedaan.

Daarnaast ook: oorlog is verschrikkelijk, allerminst iets waar je luchtig over moet doen. Ik ben overtuigd dat de dreiging uit Rusland echt is en dat zij ‘gek genoeg’ zijn om een (nieuwe en actieve) oorlog met de EU te beginnen, misschien zelfs vóór de oorlog met Oekraïne beslecht is. Ik ben alleen niet overtuigd dat Rusland ook maar enige kans maakt die te winnen met conventionele oorlogsvoering, ook niet als Amerika ons niet komt helpen. Iets dat ik zeer waarschijnlijk acht gezien de geopolitieke veranderingen die we allemaal hebben gezien de laatste jaren.

De Russische dreiging
De laatste jaren is gebleken dat Rusland (en nu ook Amerika) zich niets wil aantrekken van de wereldorde die gebaseerd was op onderlinge verdragen en de Verenigde Naties. Rusland heeft meerdere onschuldige landen aangevallen vanwege de imperialistische kijk dat het bewuste land rechtmatig aan Rusland toebehoort. Als linkse rakker ben ik daar fel op tegen. Landen hebben altijd zelf te beslissen hoe om te gaan met hun eigen soevereiniteit. Geen enkel ander land heeft het recht om dat af te pakken. Rusland gebruikt maar al te graag haar militaire macht hiervoor. En die dreiging is er nu ook richting ons. Vrije landen in de Baltische staten worden door Rusland aangemerkt als Russisch grondgebied. Het verleden laat blijken dat dit serieus genomen moet worden, zie naast Oekraïne ook Georgië en Belarus. Oorlog kan zeker het resultaat zijn.

Logisch ook dat het steeds vaker over die dreiging gaat en wat we daartegen moeten doen. Daar is op zich niets mis mee. Hoewel ik, hopelijk, straks ga laten zien dat Europa nu al meer dan verzekerd is van een overwinning op Rusland, denk ik dat het beter is om extra voorbereid te zijn zodat een eventueel conflict snel beslecht kan worden. Langere oorlogen kosten meer mensenlevens dan kortere, met maar één (on)denkbare uitzondering.

Maar te vaak wordt een oorlog met Rusland vergeleken met de oorlog in Oekraïne. Een eindeloze uitputtingsoorlog. Onmenselijke drones die als een videogame soldaten en burgers opblazen. Raketten en drones die steden bombarderen, jarenlang. Met een beginfase waarin Russen snel terrein zullen winnen. De Russen zouden de Suwałki-corridor makkelijk kunnen sluiten waarna het haast onmogelijk zou zijn om de Baltische landen te ontzetten. Hoewel we dan volgens sommige duiders prima de Russen kunnen stoppen in Polen, zouden we geheid de Baltische staten verliezen.

Maar dit strookt niet met de realiteit. Rusland heeft de macht niet daarvoor.

Rusland is ernstig verzwakt
Rusland begon de tweede invasie van Oekraïne in 2022 met het idee binnen dagen tot weken de oorlog te kunnen beslechten. Over een paar weken duurt de oorlog al vier jaar. In die jaren heeft Rusland ongekend veel materieel en manschappen verloren aan het front, laat staan de schade die dit meebrengt voor de mensen thuis. Families uiteengerukt, ongekend leed voor de gewonden en meer. Ja, de oorlogsmachine draait nog volle toeren, maar maken ze het soort materieel waarmee ze een oorlog met de EU kunnen winnen? Mijn antwoord is nee.

De Russen hebben tienduizenden voertuigen verloren aan het front, meer dan tienduizend tanks, tienduizenden artilleriesystemen, honderden vliegtuigen van verschillende makelij en hun resterende luchtafweer staat verspreid over het land en kan de Oekraïense aanvallen niet stoppen. Hoewel Rusland een aanzienlijke oorlogsproductie op gang heeft gebracht, is het maar de vraag of het vervangende materieel dat wordt geproduceerd van hoogwaardige kwaliteit is.

Het gevolg van de oorlog is dat Rusland van een strategische overhand is gegaan naar een ‘gelijkwaardige tegenstander’ voor Oekraïne. De frontlinie is statisch te noemen, ja er is terreinwinst, maar ook Oekraïne slaat af en toe terug en het front beweegt zich op het snelst met een wandeltempo waar elke kilometer gelijk staat aan duizenden mensenlevens. En de EU is geen ‘gelijkwaardige tegenstander’ voor de Russen.

Syrië, Iran en Venezuela
In net meer als één jaar zijn de drie belangrijkste satellietstaten van Rusland onder de voet gelopen en kon Rusland niet ingrijpen. In Syrië is Assad verdreven, Iran kon zonder problemen worden gebombardeerd door Israël en de VS en in Venezuela vloog Amerika met helikopters het land binnen om het staatshoofd te ontvoeren zonder dat zij verliezen hebben geleden. Rusland heeft al deze landen met materieel gesteund. De beste luchtafweer die de Russen hebben stond, of staat er nog, in Iran en Venezuela. Luchtafweer die óf niet is gebruikt, óf niet in staat was om ook maar één vliegtuig neer te halen. Van Iran kan je niet spreken dat ze het niet hebben geprobeerd.

Dit alles zegt ons dat de belangrijkste bondgenoten van Rusland, op China na, niet op de Russen of hun wapens hebben kunnen rekenen. Russisch luchtafweergeschut is niet geschikt voor het neerhalen van moderne én ‘verouderde’ straaljagers. Straaljagers die de EU bezit, in grote aantallen. Rusland heeft ook in geen enkele situatie teruggeslagen of ingegrepen. Als ze het konden, hadden ze dat vast gedaan.

Rusland is een ‘papieren tijger’.

Een oorlog met de EU is anders dan met Oekraïne
Veel van het wapentuig dat de Russen hebben is verouderd. Piloten zijn ongetraind. Vervangend materieel zijn niet de wapens met de ‘beste’ technologie die Rusland bezit. De EU heeft, ook zonder steun van de VS, toegang tot zeer geavanceerde technologie. Van moderne luchtdoelraketten die op vele tientallen kilometers Russische straaljagers kunnen neerhalen, tot F35’s die mogelijk niet zullen verschijnen op Russische radars (hierbij afgaande op de inzet daarvan in Iran). Russische straaljagers evenaren de modernere vliegtuigen die ‘wij’ hebben niet. Europa zal zeker verliezen lijden, maar de oorlog in de lucht zal snel beslecht zijn, naar mijn verwachting binnen enkele weken. Hierbij afgaande op voorgaande oorlogen en de huidige in Oekraïne.

Hierin zal al het voornaamste verschil met de oorlog in Oekraïne de kop opsteken. Eén van de twee strijdende partijen zal een overduidelijk overwicht hebben in de lucht en daarbij vrijwel ongestraft achter de frontlinie kunnen bombarderen. De reden dat de frontlinie in Oekraïne zo statisch is, is hierin terug te vinden. Precisiebombardementen aan het front en achter het front zijn lastig. Geen van de beide landen kan de bevoorradingslijnen betrouwbaar onklaar maken of vuurposten aan het front uitschakelen. Dit is ook een reden waarom de drones zo veel worden ingezet aan het front.

Een oorlog van Rusland met de EU zal dus waarschijnlijk totaal anders eruitzien dan de oorlog van Rusland in Oekraïne. Denk aan een snelle bewegingsoorlog waarbij vliegtuigen Russische bevoorradingslinies en posities bombarderen en Europese tanks en voertuigen snel door frontlinies heen breken. Dat wij vier keer zoveel inwoners hebben als Rusland en we veel oorlogsmaterieel hebben voor een landoorlog, naast de luchtoorlog, zet dit alleen maar kracht bij. Ook kunnen wij vrij snel onze grotere economische macht aangrijpen, mocht dat nodig zijn. En wat betreft de Suwałki-corridor, mocht Rusland die weten te sluiten, zal dat louter tijdelijk zijn.

Een verassingsoorlog is niet mogelijk
De enige manier waarop Rusland snel veel terreinwinst zou kunnen boeken, zou zijn als ze plotseling aan de grens stonden en in grote getalen snel de Baltische staten intrekken. Gelukkig leven we in een tijd waarin het onmogelijk is om grote legers stilletjes te verplaatsen. De invasie van Oekraïne werd ook maanden van tevoren al ontdekt. Mocht Rusland een oorlog willen beginnen dan zullen we de troepenverplaatsingen daarvoor ook makkelijk zien. Dat betekent dat de EU de nodige troepen kan verplaatsen, de Suwałki-corridor versterken en het nodige doen om het thuisfront zo goed mogelijk te versterken. Een eventuele oorlog zal dus niet plotseling morgen beginnen. Dit verlaagt de kansen voor Rusland alleen maar.

Alleen een verdeelde EU kan Rusland een kans bieden
Ik ben in alles uitgegaan van een nagenoeg verenigde EU, zonder inmenging van de VS. De EU heeft een zeer grote en geavanceerde krijgsmacht. Tegenover een verenigde EU maakt Rusland geen schijn van kans. De enige manier waarop de Russen (deels) kunnen winnen is als de EU verdeeld raakt. Hierbij laat ik voor het gemak landen als Hongarije en Servië achterwege, en richt ik mij vooral op de grotere landen in de EU, plus het VK.

Daar zit dan vooral de zorg die ik heb. Niet in de (conventionele) slagkracht van Rusland, maar de ruggengraat van de EU. Gelukkig lijken wij die voorzichtig weer te krijgen de laatste weken. Voorzichtig spreken Europese landen zich uit tegen daden en dreigementen van de VS en hebben Frankrijk en het VK samen met Oekraïne een verdrag ondertekent om vredestroepen te sturen bij een staakt-het-vuren.

Maar een daadkrachtige EU zie ik nog niet. Leiders in de EU laten maar weinig zien van een visie of leiderschap. Indien de EU verenigd zou optreden, zou een land als Rusland veel minder mogelijkheid zien op succes. Overigens ben ik ervan overtuigd dat de EU echt wel samenkomt als de Russen een oorlog beginnen. Uiteindelijk willen de meeste mensen onrecht tegengaan, en niet vrij baan geven.

Ik hoop vooral dat mensen wat minder bang worden voor de Russen als militaire macht en zich vooral inspannen om de EU te verenigen, om de vriendschappen te versterken. Samen staan we sterker, daarom willen bullenbakken niets liever dan ons verdelen.