Economen zijn slechte voorspellers van de toekomst

Neem ze met een korreltje zout

Eigenlijk moet de wereldeconomie een recessie tegemoet gaan. De stijgende energieprijzen horen daarvoor verantwoordelijk te zijn. Economen hebben ons sinds het begin vaan Trumps oorlog tegen Iran ernstig daarvoor gewaarschuwd.

Maar dat gebeurt helemaal niet. Integendeel: overal is nog steeds sprake van groei. Hun voorspellingen klopten niet.

 Omgekeerd hebben economen ons nooit tijdig gewaarschuwd voor droogte als rem op de bedrijvigheid.

Dat is niet de eerste keer. Na de dotcom-crisis en de kredietcrisis waren economen er als de kippen bij om daarvoor de oorzaken aan te geven. Niemand zag ze echter aankomen. Economen zijn slechte voorspellers van de toekomst.

Dat komt omdat zij een sociale wetenschap beoefenen. Ze kunnen niet zoals beta’s experimenten uitvoeren in gecontroleerde omgevingen. Ze houden zich immers bezig met de samenleving. Sociologen, antropologen en economen zijn zeer wel in staat maatschappelijke ontwikkelingen te ontleden, te analyseren en verklaren. Dat levert echter geen wetten op waarmee je op een enigszins betrouwbare manier de toekomst kunt voorspellen. De sociale wetenschappen bestaan een dikke tweehonderd jaar. Het is ze nooit gelukt. Dat zal zo blijven. Ze zijn producenten van wijsheid achteraf.

Toch baseren veel politici zich graag op koffiedikkijkerij door economen. Ze proberen zo de indruk te wekken dat hun beleid wetenschappelijk gefundeerd is. Dat is het niet. Het is ideologisch gemotiveerd.

Misschien moeten wij leren beleidsadviezen van economen met een korreltje zout te nemen. Zij zijn geen grote begrijpers van het universum. Ze hebben alleen enorme pretenties. Ze kunnen je helpen het heden op bepaalde terreinen beter te begrijpen. Maar veel verder gaat het niet. Als het om de toekomst gaat, hebben ze alleen bezweringsformules te bieden.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie geboden krijgt voor nieuwe winningen.

Beluister het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de odyssee van Homerus en die van Nolan.