Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Doorstroomtoets hindert kansengelijkheid

  •  
30-01-2025
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
3235 keer bekeken
  •  
ANP-490375214

Onder zijn eigen naam is Gover Meit bij weinig mensen bekend. Het was zijn alter ego Stefano Keizers waarmee hij furore maakte in de cabaret- en kleinkunstwereld en op tv. Maar die periode en naam wil hij achter zich laten. Onlangs was hij als Donny Ronny, zijn nieuwe artiestennaam, voor de tweede keer te gast als deelnemer aan De Slimste Mens. Op de vraag hoe hij zijn kansen inschatte, antwoordde hij op Pippi Langkous-achtige wijze: “Technisch gezien heb ik de minste kans van iedereen, dus dat geeft me wel een kans…”

Het was een antwoord dat geheel in de stijl van de artiest Donny Ronny lag: origineel en onvoorspelbaar. Zijn uitspraak fascineerde me door de tegenstelling die erin zat, de positiviteit die eruit sprak en de actualiteit ervan. Meer dan ooit zijn we immers gefocust op het stimuleren van kansen en het tegengaan van kansenongelijkheid. Alleen vinden we het vaak moeilijk om hiermee om te gaan.

Neem de veelbesproken en bekritiseerde Cito-/eind-/doorstroomtoets waar alle leerlingen van groep acht in ons land elk jaar mee te maken krijgen. De oorsprong van deze toets vinden we reeds in 1968, toen psycholoog en hoogleraar Adriaan de Groot bekendheid kreeg als grondlegger van deze zogeheten Cito-toets. Hij ontwikkelde deze toets om een objectief beeld te ontwikkelen van de kennis van een kind dat van het basisonderwijs de overstap zou gaan maken naar het voortgezet onderwijs. Doel en inzet van de toets was het stimuleren van kansengelijkheid, ongeacht de afkomst.

Het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling, kortweg Cito genoemd, werd een machtige speler op het gebied van het ontwikkelen van examens en toetsen, het verzorgen van trainingen en het onderzoeken van de kwaliteit van het onderwijs. Tot 2014 was de Cito-toets, naast het advies van de leerkracht, leidend voor de niveaubepaling van de leerlingen, met het oog op plaatsing in het voortgezet onderwijs. Vanaf die tijd werd het afnemen van de toets echter een educatief fiasco. Zo moest er onder andere meer variatie komen in het aanbod aan toetsen, waardoor de Cito-toets concurrentie kreeg van een aantal andere aanbieders, waaronder de Route8- en de IEP-toets. In 2015 volgde tevens een naamsverandering en werd er voor het eerst gesproken van de zogenaamde eindtoets.

Dat waren niet de enige aanpassingen. Ook het tijdstip van de toetsafname, het moment dat de leerkracht een advies mocht geven en de invloed die deze leerkracht op het eindadvies zou hebben werd steeds meer een kwalijk welles-nietes-spelletje, waarbij het elk jaar maar weer afwachten was wat er zou gaan gebeuren. Inmiddels is sinds 2024 de naam van de eindtoets ook weer aangepast in een meer verzachtende term: doorstroomtoets. Het maakt de spanning en onzekerheid die elk jaar rond het afnemen en het maken van het eindexamen in het primaire onderwijs hangt er echter niet minder op. Zowel voor de scholen, de leerkrachten, de ouders en de leerlingen.

Eind januari en begin februari wordt dit jaar de doorstroomtoets naar keuze afgenomen op alle basisscholen. Er is een tendens zichtbaar dat meer scholen kiezen voor een andere toetsaanbieder dan vorig jaar. Dit komt doordat er, de pijnlijke ironie, meer ongelijkheid leek te ontstaan tussen de toetsen van de diverse aanbieders en de resultaten nogal verschilden. Ondertussen heeft deze uitkomst en de jarenlange harrewar aan aanpassingen gezorgd voor het tegengestelde van wat de heer De Groot in de jaren zestig van de vorige eeuw wenste te bereiken.

Misschien wordt het tijd om in te zien dat de Cito-/eind-/doorstroomtoets niet zaligmakend is, maar de leerprestaties van alle jaren juist een beter objectief beeld geven dan de overschatte toets die slechts een momentopname is. Wanneer we dat durven te erkennen zullen de kansen voor alle leerlingen waarschijnlijk weer een stuk gelijker worden.  

Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (19)

Roodvuur
Roodvuur
31 jan. 2025 - 17:37

gelijk de eindexamens dan ook maar afschaffen en ook het rijexamen ?

Anna R. Chist
Anna R. Chist
31 jan. 2025 - 12:57

Als je ouders maar geld hebben.

Nowis
Nowis
31 jan. 2025 - 6:33

Het advies van de school was voorheen doorslaggevend. Dat leidde tot kansenongelijkheid, zo werd beweerd. De doorstroomtoets toont dat inderdaad aan. Veel VWO adviezen bleken niet realistisch, maar aan de andere kant vond ook veel onderadvisering plaats: VMBO adviezen werden vorig jaar naar boven bijgesteld.

De doorstroomtoets voldoet daarmee aan de verwachtingen. Eind goed, al goed? Maar goed is het nooit. Want wie zegt dat de toets meet wat ie moet meten? Met zoveel achterdocht komt het nooit goed.

Verschillende toetsaanbieders hebben verschillende uitslagen. Route 8 is populair op het SBO, IEP werd van oudsher meer gekozen door scholen met een "ingewikkelde" leerlingpopulatie en CITO door scholen waar hoge uitslagen verwacht mogen worden. Niet gek dus dat de uitslagen anders zijn.

2 Reacties
DanielleDefoe
DanielleDefoe31 jan. 2025 - 10:49

[Het advies van de school was voorheen doorslaggevend. Dat leidde tot kansenongelijkheid ..] Correct. Dat was ook de belangrijkste reden waarom 50 jaar geleden de schooltoetsen werden ingevoerd.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 10:50

Het moet gaan om de waarde van de uitslagen tov elkaar.

Welke kinderen wel of niet hoger mogen, kunnen worden doorverwezen.

Wat vorig jaar de opdracht was aan scholen:

Verwijs met hogere verwachting.

Dat is gelukt.

Pas over een jaar of twee zien we, of die kinderen dat hogere niveau halen.

Na het derde jaar worden kinderen misschien massaal toch teruggezet……

ArendJan2
ArendJan2
30 jan. 2025 - 16:06

Docenten die serieus werk willen maken van ''kansengelijkheid'' moeten eerst maar eens veel meer kinderen een redelijk niveau van reken- en taalvaardigheid bij gaan brengen.

Een beter recept voor kansengelijkheid is er niet.

+

Alvorens zich het hoofd breken over toetsen en dergelijke. En kinderen een mega achterstand bezorgen met ondermaats onderwijs.

8 Reacties
Volrin
Volrin30 jan. 2025 - 17:29

Mensen die klaarblijkelijk geen verstand hebben van hoe het onderwijs in NL werkt zouden niet zo hoog van de toren moeten blazen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 19:33

De achteruitgang van de leesprestatie is wel een punt van zorg. De apocalyptische visioenen mbt de staat van het onderwijs zijn in ieder geval zwaar overdreven.

JaapBo
JaapBo30 jan. 2025 - 21:58

Slecht onderwijs wordt volgens mij vooral bureaucratisch opgelegd. Bijv tekstbegrip maakt lezen heel saai. Volgens mij moet men juist ruimte geven aan de leraren want die willen gewoon goed les geven. Laat ze gewoon hun werk doen

Volrin
Volrin31 jan. 2025 - 6:51

@Danielle

"De achteruitgang van de leesprestatie is wel een punt van zorg. "

---

Zeker. Maar die is niet volledig te wijten aan de docenten.

DanielleDefoe
DanielleDefoe31 jan. 2025 - 10:50

[Maar die is niet volledig te wijten aan de docenten ..] Dat klopt. Daar zijn ook stapels internationale wetenschappelijke literatuur over.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 10:56

Danielle,

Als voormalig leescoördinator weet ik wat voor dat onderwijs nodig is.

Kinderen moeten vooral leeskilometers maken!

Het hangt af van een strakke organisatie en de inrichting van boekenkasten vol leesboekjes in groepsaantallen en op alle niveaus.

Aftekenformulieren erbij en regelmatig de tests doen.

Kinderen waren enorm gemotiveerd.

Ze kwamen juichend terug de groep in als ze een paar niveaus omhoog waren gegaan…

DaanOuwens
DaanOuwens31 jan. 2025 - 21:36

@ ArendJan2

Jij schrijft: veel meer kinderen een redelijk niveau van reken- en taalvaardigheid bij gaan brengen.

Kansen ongelijkheid heeft geen enkel verband met reken- en taalvaardigheid.

DanielleDefoe
DanielleDefoe1 feb. 2025 - 18:15

Taalachterstand waaronder een kleine woordenschat is een hardnekkig probleem dat ook een gevolg kan zijn van bepaalde opvoedingsmethoden. Het is eenmaal op school ook moeilijk in te halen.

Oud links
Oud links
30 jan. 2025 - 16:00

Mijn kinderen zijn inmiddels al weer een jaar of 6 van de basisschool af, maar in hun geval werd er de gehele basisschool ieder jaar meerdere cito toetsen gehouden en dat gaf jaarlijks een redelijk beeld van de kennis en kunde die de kinderen hadden vergaard op een aantal basis onderdelen. Ik vond dat zelf wel een goed beeld geven van waar die kinderen sterk of minder sterk in waren en ook om te zien of er een trend was die een bepaalde kant op ging. Bij de school waar mijn kinderen op zaten kwam het ook maar heel weinig voor dat ouders aan het einde van de school een totaal ander beeld haddenvan wat hun kinderen eigenlijk voor afvies zouden moeten krijgen en de ouders waar wij nog contact mee hielden hadden ook in de jaren daarna allemaal het gevoel dat hun kind een passend advies had gehad.

Markzelluf
Markzelluf
30 jan. 2025 - 15:28

De kritiek die anderen op dit artikel spuien - geen relatie tussen inhoud en kop - deel ik.

Maar een ander punt: wat bepaalt het (studie)succes eigenlijk? Daar is veel onderzoek naar gedaan en dat leidde tot een formule, namelijk

Succes = kennis x vaardigheden X houding

Kennis wordt bepaald door wat je weet, vaardigheden door wat je kunt (taal, rekenen, analyseren, onderzoeken etc) en houding door je motivatie, omstandigheden etc. Als een van die drie aspecten nihil is, dan is het eindresultaat ook nihil.

Een toets kan best bepalen wat op dat moment het niveau van kennis en vaardigheden is. Voor houding is dat bijna onmogelijk. Daarnaast kan de toets niet inschatten wat de persoon nog aan resterende capaciteiten heeft.

Als de inschatting van een docent wordt meegenomen verhoogt dat dus vast de kwaliteit van het advies.

Wat nog een bijkomend probleem is, is het feit dat de politiek en ouders kansrijk adviseren belangrijk vinden. En dan geldt, hoe hoger, des te beter. Wat doe je je kind aan? Zou je er lol in hebben 5 of 6 jaar op je tenen te lopen? Af te stromen, dus te degraderen in jouw en andermans ogen?

Het leven is geen sprint!

3 Reacties
Volrin
Volrin30 jan. 2025 - 17:30

U snapt het helemaal!

DaanOuwens
DaanOuwens31 jan. 2025 - 10:22

@ Markzelluf

Jij schrijft: Succes = kennis x vaardigheden X houding

Het belangrijkste aspect in dit artikel wordt door jou en jouw formule ontkent. Namelijk de kansen gelijkheid. Het toepassen van jouw formule leidt ertoe dat het gezin dat deze aspecten het beste weet over te dragen vanzelf kinderen produceert die naar het VWO gaan.

En met dat mechanisme dat al heel lang werkt in de Nederlandse samenleving hebben sommigen een probleem. En die zoeken naar een oplossing voor dat probleem. Maar jij ziet het niet als een probleem maar gewoon als een comfortabele situatie.

DanielleDefoe
DanielleDefoe1 feb. 2025 - 18:17

Succes = kennis x vaardigheden X houding

voorbeeld van pseudowiskunde

Roos03
Roos03
30 jan. 2025 - 13:57

juist voor de leerlingen waarover dit gaat is een doorstroomtoets belangrijk. Zij kunnen haren middelmatig scoren en tegen het einde een sprong maken.

Gerygrr
Gerygrr
30 jan. 2025 - 13:55

https://nos.nl/l/2553831

Lees ook dit artikel.

Wat we laten gebeuren met de jeugd hangt samen.

En op alles wordt bezuinigd………

Gajes
Gajes
30 jan. 2025 - 13:12

Het is ind een momentopname wat je ook over een jaar kunt spreiden met kleinere toetsen, maar ook bv in maatschappijleer of een dergelijke les, waar een leerling voorkeuren kan geven qua richting, en waar ook gepraat wordt over werken of verder leren en informatie daarover bieden. Een soort van maatschappij oriëntatie les.

Dan heb je als school, ouder en leerling ook een beter idee van wat het kind zelf wilt en of het haalbaar is.

7 Reacties
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 13:38

Het leerlingvolgsysteem bestaat al jaren.

En die toetsen gebruikt de inspectie om scholen te beoordelen.

En in groep 8 gebruikt de leerkracht voor zijn advisering.

Het was nooit alleen de eindtoets, of doorstroomtoets zoals die nu heet.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 13:44

Het "momentopname" argument is populair onder leken maar snijdt al meer dan 50 jaar geen hout.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 14:25

Volgens De Groot moest goed worden nagedacht over wat het onderwijs wilde bereiken, in welke tijd en met welke inspanning van school en leerling. Met toetsmomenten zou ook zorgvuldig moeten worden omgaan en tussen belangrijke toetsmomenten zou een leerling zich “vrij” moeten kunnen voelen. De leerling zou dus juist niet voortdurend moeten worden getoetst.

Gajes
Gajes30 jan. 2025 - 17:00

Dus Gerygrr en DanielleDefoe

Jullie pleiten voor de al bestaande Cito toets weer in te zetten ?

Ik zie zelf zo'n toets als een klein moment van vele andere momenten maar wel erg bepalend. Kan best zijn dat ik mis zit hoor, want eigenlijk wil ik ook een rechtvaardig toetssysteem maar ik weet er gewoon te weinig van af.

DanielleDefoe
DanielleDefoe31 jan. 2025 - 10:56

Gajus

[ik weet er gewoon te weinig van af. .. ] Geen schande, het is een specialistisch onderwerp in de onderwijskunde/onderwijspsychologie.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 11:13

Gajes,

Nee, dat doe ik niet per se.

Ik wijs erop, dat er altijd getoetst is.

Het probleem is niet het gekozen instrument, de toetsing.

Er is ongelooflijk lange tijd bezuinigd op onderwijs.

Veel jaren geleden heeft men gebruik gemaakt van de vooroordelen, meegekregen uit de eigen schooltijd.

Kinderen beseffen niet, dat ze weinig tot niets leren.

Kinderen waarvan verwacht wordt, dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun leerproces…..

Denkt u eens terug, wat had uzelf gedaan?

Sommen maken en stillezen?

Of toch liever maar omdat de juf bezig is met de zwakkere leerlingen een beetje afraffelen.

De juf kijkt het werk toch niet na.

Dat moet je zelf doen, eigenaar van je eigen leerproces immers?

We zijn terug in de tijd, net als in vroeger tijd is de volwassen mens het kind weer gaan zien en behandelen als een miniatuur volwassenen.

Wat kinderen nodig hebben is goede kinderboekjes, gevarieerd naar inhoud.

Stoute kinderen, sprookjes en dinosaurussen.

Niet woke boekjes.

Niet dezelfde neutrale inhoud van de lesmethoden die nu overal worden geleverd.

Ongeacht of er nu openbaar, proterstants katholiek of islamitisch onderwijs wordt gegeven…

Massa is kassa en ook daar zitten de deskundigen.

Zij hebben de methoden uitgerold en hebben schoolbestuurders geadviseerd.

Vergelijk het met veehouden en de mest.

De industrie krijgt in de gedroomde kennismaatschappij de leidende rol.

De deskundigen in de praktijk worden meewarig en neerbuigend behandeld en hun theoretische kennis als ouderwets verondersteld.

DanielleDefoe
DanielleDefoe1 feb. 2025 - 18:18

De Cito toets is een kwalitatief goed zeer goed product.

Jozias2
Jozias2
30 jan. 2025 - 12:57

heel artikel wat er allemaal mis is met deze toetsen. Maar het vergeet antwoord te geven op de vraag die als eerste opkomt op basis van de kop: waarom de doorstroomtoets de kansengelijkheid hindert?

20 Reacties
Gentleman
Gentleman30 jan. 2025 - 15:11

Beter lezen

Minstens5
Minstens530 jan. 2025 - 16:15

@Jozias

.

Als doorstroomtoetsen bedoeld zijn om kansengelijkheid te bevorderen en er is een hoop mis met die toetsen doen ze niet meer (goed, optimaal) waarvoor ze bedoeld zijn en hinderen daarmee kansengelijkheid.

.

Niet dat jij dat een probleem vind overigens.

Jozias2
Jozias230 jan. 2025 - 18:53

@mg

Ook als deze toetsen slecht zijn. Wat zo kan zijn. Is de uitkomst niet automatisch dat er sprake is van kansenongelijkheid. Immers iedereen maakt dezelfde minder goede toets.

Bovendien hebben alle kinderen allang hun advies gehad voordat deze toets wordt gemaakt mede op basis van het inzicht van de leraar.

Minstens5
Minstens531 jan. 2025 - 0:16

@jozias

.

Met jou argumentatie is er altijd sprake van kansengelijkheid en valt is er geen instrument nodig om de bias weg te halen.

.

Duidelijker had je mijn conclusie 'je vind de kansenongelijkheid geen probleem' niet kunnen illustreren.

Minstens5
Minstens531 jan. 2025 - 0:24

@jozias

.

En omdat ik weet dat abstract denken niet je ding iseen klein voorbeeldje.

.

De setup van stoplichten op een kruispunt zijn er om het verkeer te reguleren. Als de stoplichten niet naar behoren functioneren wordt er niet fatsoenlijk gereguleerd.

.

Dat alle verkeersdeelnemers met hetzelfde probleem geconfronteerd worden doet niets af van het feit dat het doel -de regulatie- met de niet functionerende lichten niet bereikt wordt. En dat op dat kruispunt er een situatie ontstaat van 'het recht van de dikste auto'. Exact dat wat je probeerde te voorkomen.

.

Tenminste.. als je voor kansengelijkheid gaat. En dat ga je niet. Dat is nou eenmaal niet iets waar extreem rechts naar streeft.

.

Integendeel. Zoals je wederom toont.

Minstens5
Minstens531 jan. 2025 - 7:32

@Jozias

.

"Bovendien hebben alle kinderen allang hun advies gehad voordat deze toets wordt gemaakt mede op basis van het inzicht van de leraar. "

.

En dat is exact waarom de toetsen er zijn. Omdat dit inzicht van de leraar kansenongelijkheid tot gevolg heeft. En juist dat voer jij hier op. Je hebt domweg niets met kansengelijkheid.

.

Niet verrassend voor extreem rechts.

Jozias2
Jozias231 jan. 2025 - 10:14

@mg

Er is per definitie geen kansengelijkheid en die zal er ook nooit 100% komen, je kunt hoogstens streven naar meer kansengelijkheid.

En dan even naar jouw voorbeeld. Je zegt met deze kop dat doordat de verkeerslichten niet goed zijn afgesteld er meer ongelukken gebeuren.

Vervolgens wordt niet onderbouwd:

1. Hoeveel ongelukken er eerder gebeuren en hoeveel nu. Of er daadwerkelijk ‘meer’ zijn is niet duidelijk.

2. Ook als de verkeerslichten verkeerd zijn afgesteld kan het nadelig zijn voor de doorstroom, bijvoorbeeld omdat ze wat te lang op groen blijven staan terwijl er geen verkeer meer aankomt. Maar dan zorgt dat misschien voor een minder optimale doorstroom maar niet perse meer ongelukken.

Dat toetsen die misschien niet helemaal optimaal zijn leiden tot kansenongelijkheid (ongelukken) is dus totaal niet onderbouwd.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 11:19

Minstens, MG

Nee, niet de leraar doet het fout, of alle leraren die kinderen in de 8 groepen van het basisonderwijs hebben lesgegeven.

Het zijn de bezuinigingen, die verhinderen, dat leerlingen die met taalachterstand van twee jaar naar groep 1 VVE gaan krijgen.

Of dat er voor de kinderen die naar dat hogere niveau worden verwezen een extra brugjaar kunnen krijgen.

Ongelijkheid is hetzelfde geld voor elk kind.

Ongelijkheid is de verzuiling, het verdedigen van art. 23 door de confessionele partijen.

Kijk wie vooral de onderwijsministers zijn geweest.

Minstens5
Minstens531 jan. 2025 - 12:47

@Gerry

.

"Nee, niet de leraar doet het fout, of alle leraren die kinderen in de 8 groepen van het basisonderwijs hebben lesgegeven."

.

Dat mag jij vinden. Maar de reden voor het instellen van de eindtoetsen was en is de bias van de leerkrachten die allesbehalve kansengelijkheid gaf. Integendeel.

.

Maar ik begrijp best waarom @Jozias blij is dat zijn kinderen een welwillender advies krijgen dan die van Moustafa. Hij heeft namelijk op tal van punten en plaatsen beargumenteerd dat 'dat logisch is op grond van het milieu van de kinderen en geen discriminatie is'. Zijn manier van denken is maar één reden waarom die eindtoetsen er zijn.

.

Een andere is dat leerkrachten zichzelf nogal eens boven iedere bias verheven achten maar dat juist uit onderzoek het tegenovergestelde blijkt. Dat zet jij hier neer.

.

Erg verrassend vind ik het dan ook niet dat jullie je op dit onderwerp vinden.

Jozias2
Jozias231 jan. 2025 - 13:46

@geryggrr

Hoe kom je er bij dat alle scholen hetzelfde geld krijgen? Scholen die een populatie hebben met een grotere kans op achterstanden krijgen juist extra geld.

Jozias2
Jozias231 jan. 2025 - 18:24

@mg

Hoezo discriminatie?

Omdat ik stel dat de stelling in de kop niet wordt onderbouwd door de inhoud van het artikel?

Maar los daarvan niet alle ongelijkheid is discriminatie. Oa Opleidingsniveau van ouders is relevant, niet de afkomst. Dat blijkt uit onderzoek.

En 100% gelijkheid is een illusie.

Minstens5
Minstens531 jan. 2025 - 18:34

@jozias

.

En alweerlaat je zien dat wat jou betreft je er niet eens na hoeft te streven.

.

Blijf maar wrijven.

Jozias2
Jozias21 feb. 2025 - 10:53

@mg

Ik eg toch nergens dat je het verminderen van kansengelijkheid niet na moet streven. Maar tegelijkertijd zal er altijd een bepaalde mate van kansenongelijkheid blijven.

Zo zullen hoog opgeleide ouders beter in staat zijn om een kind thuis te helpen bij het maken van huiswerk of het overhoren. Of wil je dat verbieden?

Je ziet ook dat hoogopgeleide ouders meer het belang van een theoretische opleiding zien en dat thuis meer stimuleren. Bij laag opgeleide ouders zie je dat tegenovergesteld en zie je vaker een dempende werking om te gaan studeren.

Maar dat werkt op alle niveau’s. Stel twee kinderen willen allebei succesvol stukadoor worden. Het ene kind is kind van een vader met een succesvol stukadoors bedrijf. Dat kind heeft toch ook meer kansen bijvoorbeeld door makkelijker ervaring op te doen, mee te werken in het bedrijf van zijn vader, gebruik van tips en advies en wellicht mogelijk de zaak over te nemen. Dat andere kind kan dat uiteindelijk ook bereiken maar net iets minder makkelijk.

Gerygrr
Gerygrr1 feb. 2025 - 11:23

minstens MG

Dat mag jij vinden. Maar de reden voor het instellen van de eindtoetsen was en is de bias van de leerkrachten die allesbehalve kansengelijkheid gaf. Integendeel.

Compleet onjuist.

De eindtoets is het eind van de reeks toetsen gedurende 8 jaar basisonderwijs.

Ooit hadden we een verplicht toelatingsexamen voor de hbs, ofwel vwo.

Jozias,

De lump sum geldt voor alle scholen.

Per kind een vaste vergoeding.

Ongeacht achterstanden.

Gerygrr
Gerygrr1 feb. 2025 - 11:51

Jozias en MG

https://oudersenonderwijs.nl/kennisbank/schooloverkoepelend/bekostiging/de-onderwijsachterstandenindicator-van-het-cbs/

Lees het stukje over ouders en extra geld voor achterstandskinderen.

School moet vragen aan ouders om ondertekening van een formulier over hun eigen schooldiploma’s.

En wat zeggen desbetreffende ouders:

Doe ik echt niet, dan krijgt mijn kind een stempel.

Dan geen extra geld.

Een wantrouwende regering zorgt voor wantrouwende burgers en kinderen in de knel.

Jozias2
Jozias21 feb. 2025 - 15:09

@gerygrr

Het gaat om het geld wat sommige scholen naast de lumpsum.

“Elk jaar krijgen scholen geld van de Rijksoverheid voor bijvoorbeeld:

- Een bedrag per school

- Een bedrag per leerling

- Extra bekostiging voor een bijzondere situatie (bijvoorbeeld kleine scholen of scholen met een nevenvestiging)

- Aanvullende bekostiging voor scholen die les geven aan bepaalde doelgroepen die extra aandacht nodig hebben.”

Daarnaast krijgen leraren op zo’n school een arbeidstoelage.

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/financiering-onderwijs/financiering-primair-onderwijs

Gerygrr
Gerygrr2 feb. 2025 - 12:27

https://www.onderwijsinspectie.nl/actueel/nieuws/2024/04/17/grote-groep-onvoldoende-scholen-moet-leren-van-scholen-waar-het-goed-gaat

Geen geld voor leerlingen op scholen waar het nodig is, Jozias.

Extra geld voor kleine scholen of arbeidstoelagen?

Niets over achterstandsleerlingen!

Jozias2
Jozias22 feb. 2025 - 16:04

@gerygrr

Lees hier:

“Scholen en gemeenten met voldoende kinderen die behoren tot de groep met de grootste risico op onderwijsachterstand, komen op basis van hun achterstandsscores in aanmerking voor extra geld. Dat extra geld neemt toe naarmate scholen en gemeenten meer kinderen met een groot risico op achterstand hebben, en naarmate het risico zelf ook groter is.”

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/voorschoolse-en-vroegschoolse-educatie/financiering-onderwijsachterstanden

En met een extra toelage voor leraren op een school met achterstanden heb je daar toch m.i. der lesuur van en lerarentekort?

Gerygrr
Gerygrr3 feb. 2025 - 12:16

Doorlezen in je eigen link, Jozias!

Het gaat om vaststelling van die achterstanden.

Ouders doen dat niet, had ik al uitgelegd.

Ik ken de praktijk.

Dan krijgen “scholen” zelf niets, het geld gaat naar de besturen.

Voor mogen meedoen aan VVE zijn de formulieren en het percentage leerlingen met achterstand nodig.

Te weinig? Zie de fluctuaties die genoemd worden.

Toelagen voor leerkrachten? Nooit iemand behalve de Intern Begeleider daarvoor beloond zien worden.

Gerygrr
Gerygrr3 feb. 2025 - 12:19

MG,

Bewijs nu eens, dat leerkrachten doorslaggevende invloed hebben op het verwijzen van hun leerlingen.

Het is altijd een uitkomst van het verplichte leerlingvolgsysteem.

Een 8 jaar lang verplicht toetsen maken.

Een systeem dat vanaf het vierde jaar de vorderingen onderling vergelijkt.

Stellingwerver
Stellingwerver
30 jan. 2025 - 12:24

Als ik het verhaal zo lees, trek ik een hele andere conclusie. De CITO toets an sich is wel goed en objectief als alleen die toets wordt gegeven, maar er zijn nu verschillende aanbieders, waardoor er verschillende resultaten zijn en men door de bomen het bos niet meer ziet. Dus eigenlijk alleen de CITO toets aanbieden en stoppen met de rest van die eindtoetsen van andere aanbieders.

1 Reactie
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 14:36

Het staat niet vast of de leerlingen nog onderling goed te vergelijken zijn.

De hoogste CITO scoorder is die gelijk de hoogste Iep scoorder?

Die vraag dus.

Gerygrr
Gerygrr
30 jan. 2025 - 12:23

. Meer dan ooit zijn we immers gefocust op het stimuleren van kansen en het tegengaan van kansenongelijkheid

Klopt.

Maar wat ontbreekt in dit verhaal is de manier van omgaan met de toetsresultaten.

Het is een toets die leerlingen selecteert op basis van de score.

100% deelnemers, iedereen moet meedoen.

Dan is de hoogste score voor de 2% best presterende kinderen.

Toetsen om te selecteren op kennis, maar ook op intelligentie.

Afromen van de besten.

1 Reactie
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 12:58

Kansengelijkheid krijg je niet door aanbevelingen in brieven te schrijven en scholen opdrachten te geven.

Er zijn extra jaren nodig.

Extra jaar aan de start en een extra brugjaar, dat moet gefinancierd worden.

Zandb
Zandb
30 jan. 2025 - 12:05

Ik denk dat menig volwassene o.g.v. zo'n toets niet het advies zou krijgen om die opleiding in het voortgezet onderewijs te volgen, die hij met een diploma afrondde.

4 Reacties
DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 13:46

Klopt. De Citotoets meet schoolvorderingen en veel van de in het onderwijs opgedane kennis wordt ook weer vergeten.

Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 15:07

Danielle,

Van elke 5 vragen of opdrachten is er 1, die toetst of leerlingen de intelligentie hebben om op grond van de opgedane kennis een opgave ook zelfstandig op te lossen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 16:35

Ook docenten zijn als het om het ontwerpen van toetsen gaat leek.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 11:24

Danielle, onderwijzers zijn leek.

Als leescoördinator heb ik veel overleg gehad naast bijscholing en het CITO hebben we benaderd met een verzoek om de toetsvragen aan te passen aan de kennis en beheersing van basisvaardigheden zoals de doestelling is van de methodes.

Hun antwoord:

80% van de opdrachten doen we zo.

20% van de opdrachten meten of kinderen een hoger denkniveau hebben en zelfstandig die moeilijker opdrachten en vragen kunnen beantwoorden.

Zo selecteer je de top uit.

En uiteraard zijn er testgroepen kinderen geweest, die van tevoren de tests maakten.

manaandezijlijn2
manaandezijlijn2
30 jan. 2025 - 11:59

Alle toetsen zijn momentopnames.

Overigens werken de meeste basisscholen met een leerlingvolgsysteem en de meeste docenten baseren hun advies echt niet op één toets.

1 Reactie
Gerygrr
Gerygrr2 feb. 2025 - 12:34

Het is het leerlingvolgsysteem met de landelijke normering, die ze leveren aan school.

De leerkracht deelt slechts de toetsen uit en geeft het gemaakte aantal fouten door.

Dan berekent het programma uit in welke niveaugroep de prestatie zit.

Wie C scoort op de rekentoets zit gemiddeld.

Een zesje.

En datzelfde voor begrijpend lezen, spelling, woordenschat.

Blijf je vanaf groep 1 die C-score halen, blijft op zijn, haar eigen niveau.

Niets aan de hand voor de onderwijsinspectie.

En als de doorstroomtoets ineens B niveaus oplevert op alle tests, dan is er echt iets mis.

DanielleDefoe
DanielleDefoe
30 jan. 2025 - 11:56

Zolang leerlingen in groep 8 verdeeld moeten worden over verschillende schooltypen is "de veelbesproken en bekritiseerde Cito-/eind-/doorstroomtoets" daar het beste middel voor. Dat is al zo sinds in 1966 hoogleraar A.D. de Groot de Amsterdamse Schooltoets introduceerde, die twee jaar later landelijk werd uitgerold. .

14 Reacties
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 12:28

De vervolgscholen beslissen op grond van de scores welke leerlingen worden geaccepteerd.

Dus de Cito scores van 500 tot 550, we nemen leerlingen met 542 of hoger.

Afwijken van de criteria is vooral ook voor middelbare scholen een risico.

Te veel leerlingen onder het beoogde niveau zorgen voor financiële risico’s.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 13:47

Gery met die schaal is niets mis.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 13:55

Het werk van A.D. de Groot is kennelijk in vergetelheid geraakt. Zijn boek "Vijven en Zessen" waarin hij het tot in de late jaren 60 gangbare beoordelingssysteem door de docenten kritisch analyseert is nog steeds zeer relevant.

Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 14:41

Nee, ik leg het uit, Danielle.

Er bestaat een verkeerd beeld van de toets en het systeem van de verwijzing naar vervolgonderwijs.

De opdracht is kansrijk verwijzen.

Wie een vwo-havo advies wil en dat niet krijgt van de leerkracht vindt zich gediscrimineerd.

Voelt zich ondergewaardeerd door school en leerkracht.

DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 16:38

Misschien is het een idee om dat niet te doen.

Jozias2
Jozias230 jan. 2025 - 19:20

@gerygrr

Een vervolgschool mag nooit een kind weigeren op basis van eerdere resultaten en is verplicht het advies van de basisschool te volgen.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 11:27

Jozias, onjuist.

Mijn eigen dochter werd afgewezen door de middelbare school van haar keuze.

Zowel advies als eindtoets resultaat waren wel passend.

Na een gesprek met mij kreeg ze een kans.

Geen doublure wel geslaagd.

DanielleDefoe
DanielleDefoe31 jan. 2025 - 12:01

Basisschooldocenten hebben in de overgang naar het vervolgonderwijs nog steeds een enorme machtspositie.

https://oudersenonderwijs.nl/kennisbank/naar-de-middelbare-school/schooladvies/

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 14:15

Ik zal delink lezen.

Echter zolang ik werkte bestond het PoVo.

Het overleg tussen primair onderwijs en voortgezet onderwijs.

Daar vonden discussies plaats over ons onderwijs en welke kinderen ze graag van ons wilden ontvangen,

De zogenaamde zachte landing bij de overgang van groep 8 naar de brugklas van de gewenste school.

En dan werd besproken of de basisschool goed aansloot bij de vervolgschool.

Aanbevelingen gedaan van hen naar ons.

Gerygrr
Gerygrr31 jan. 2025 - 14:19

De link zegt toch niets over een machtspositie?

Het legt uit hoe het werkt.

Elk advies komt uit het gebruikte toetsinstituut.

Dat zit in het leerlingvolgsysteem..

Daar heeft niemand invloed op.

Jozias2
Jozias21 feb. 2025 - 18:56

@gerygrr

En toch mag het niet:

“Een middelbare school plaatst een leerling op basis van het schooladvies van de basisschool. De school moet bijvoorbeeld een leerling met een havo-advies minimaal op havo-niveau plaatsen. Heeft de school meerdere havo-klassen, zoals een vmbo-tl/havo-klas, een havo-klas en een havo/vwo-klas? Dan bepaalt de school zelf in welk van deze klassen de leerling komt.

Sommige basisscholen geven naast het schooladvies ook een plaatsingsadvies mee aan de middelbare school. Bijvoorbeeld een schooladvies havo en een plaatsingsadvies vmbo-tl/havo. Het plaatsingsadvies is een uitleg bij het schooladvies. De middelbare school kan er rekening mee houden bij het plaatsen van de leerling, maar dit hoeft niet.

Extra toetsen door middelbare school verboden

De middelbare school mag leerlingen bij de toelating geen extra toetsen laten maken om hun niveau te bepalen. Ook mag de school de toelating niet onderbouwen met andere toetsen die leerlingen op de basisschool hebben gemaakt.”

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/schooladvies-en-doorstroomtoets-basisschool/toelating-voortgezet-onderwijs-gebaseerd-op-definitief-schooladvies

Gerygrr
Gerygrr2 feb. 2025 - 12:44

Jozias,

Bedankt voor de link,

Lees goed wat er in staat:

Middelbare school neemt advies basisschool over

Een middelbare school plaatst een leerling op basis van het schooladvies van de basisschool. De school moet bijvoorbeeld een leerling met een havo-advies minimaal op havo-niveau plaatsen. Heeft de school meerdere havo-klassen, zoals een vmbo-tl/havo-klas, een havo-klas en een havo/vwo-klas? Dan bepaalt de school zelf in welk van deze klassen de leerling komt.

Klasje vmbo-tl/ havo erbij en het havo diploma wordt moeilijker te bereiken.

Jozias2
Jozias22 feb. 2025 - 16:00

@geryggrr

Dus nog steeds: een middelbare school mag een leerling met een havo advies niet afwijzen voor de havo.

En ook bij plaatsing in een mavo/ havo klas kan de leerling automatisch doorstromen naar havo als je resultaat op havo niveau. Start je op een havo klas moet je ook afstromen als de havo resultaten uitblijven.

Gerygrr
Gerygrr3 feb. 2025 - 15:05

Jozias, serieus?

Je zit in de vmbo t / havo stroom en behaalt het niveau niet, dan ga je vmbo t afronden, niet havo.

Je moet het zelf doen, immers…..

Gaat de niet havo afgestudeerde opnieuw school en leerkrachten aanwijzen als de schuldige voor het niet krijgen van dat vurig gewenste papiertje.

JaapBo
JaapBo
30 jan. 2025 - 11:39

Mijn dochter, nu in groep 8, heeft al een definitief advies, ongeacht de uitslag van de doorstroomtoets die ze nog moet maken. Alleen als ze veel beter scoort dan verwacht kan het advies nog omhoog, maar niet omlaag.

Waarom doen niet alle scholen dat?

2 Reacties
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 13:40

Dit is wat alle scholen moeten doen van de minister.

Misschien verwijst men wel, maar gaat het mis bij de aanmelding.

Of de loting.

Markzelluf
Markzelluf30 jan. 2025 - 16:15

dat doen alle scholen

haarklover
haarklover
30 jan. 2025 - 11:12

Volgens mij is moeilijk "de leerprestaties van alle jaren" te meten.

Maar als je wilt dat alle leerlingen eerlijk beoordeeld worden, heeft het natuurlijk weinig zin als verschillende scholen verschillende toetsen gebruiken.

Misschien moeten de middelbare scholen de kinderen maar een toelatingsexamen laten doen...

1 Reactie
DanielleDefoe
DanielleDefoe30 jan. 2025 - 13:49

Dat toelatingsexamen is gewoon een toets maar dan minder zorgvuldig geconstueerd en genormeerd dan de Citotoets.

Ed Verbeek
Ed Verbeek
30 jan. 2025 - 11:11

"de leerprestaties van alle jaren juist een beter objectief beeld geven "

Verschuiving van het probleem, want: hoe meet je leerprestaties objectief?

2 Reacties
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 14:47

Elk leerjaar vanaf groep 1 worden alle kinderen getoetst.

Elk kind krijgt dezelfde groep.

De toetsresultaten worden ingevoerd en de toetsenmaker levert de school de score op de getoetste vaardigheden en kennisgebieden.

Er zijn 4 scores.

A t/m D.

A en B scores geen zorg.

D en C scores zijn reden tot zorg!

Men moet die leerlingen hun “achterstand” laten inlopen en extra lesgeven met een individueel of groepsplan.

Inspectie controleert per leerling of de scores niet afzakken naar een lager niveau.

Dan krijgt de school een aanwijzing.i

Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 15:05

Nog eens goed nagedacht,

Het waren 5 niveaus.

En D en E waren reden tot zorg.

“Achterstand”.

haarklover
haarklover
30 jan. 2025 - 11:07

Volgens mij was de Cito-toets vroeger niet verplicht.

Op mijn basisschool hadden we in 1983 geen Cito-toets, maar een toets die iets meer intelligentie testte dan aangeleerde lesstof. Of daarmee een beter advies gegeven werd, weet ik niet.

1 Reactie
Gerygrr
Gerygrr30 jan. 2025 - 13:44

Haarlemse keuzelessen?

De CITO is voor de beste scorende leerlingen wel degelijk een intelligentietest.

Er is van tevoren gekozen voor een variatie in opdrachten, die qua moeilijkheid verschillen.

De opdrachten, die door 20% van de leerlingen goed gemaakt worden, maken precies dat deel van de toets uit.

En kinderen moeten mee doen.

Anders is het niet mogelijk om de rangorde vast te stellen.

De slechtst presterende kinderen uit de toets laten, betekent dat de iets beter3n in de laagste score 500 belanden.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor