Door de bedreiging van Groenland heeft Trump alles te verliezen, behalve de verkiezingen

De bedreiging door de Amerikaanse president Donald Trump om Groenland in te lijven bij de Verenigde Staten heeft alles weg van een onbesuisde actie door een infantiele, impulsieve narcist-met-macht. En dat is het waarschijnlijk ook. Regeringsleiders, deskundigen en analisten breken hun hoofd over wat er nou te winnen valt voor de Verenigde Staten bij het opbreken van de NAVO-alliantie door een ander NAVO-lid. En uit verschillende invalshoeken - militair strategisch, internationaal recht, handelsoverwegingen, economische overwegingen, geschiedkundige overwegingen - is steevast de conclusie: hier is geen voordeel aan te behalen voor de VS. De bedreiging dient dan ook zeer serieus te worden genomen, waarbij dit (alwéér) een moment is voor Europa en de EU om keihard een gezamenlijke vuist te maken met de transatlantische bondgenoten die nog wel bij hun verstand zijn.

Er valt geen voordeel te behalen. Niet voor de VS noch voor z’n bewoners. Maar wel voor Trump en zijn MAGA-cronies.

Hier is een gedachte: het gaat hen niet om Groenland. Het gaat erom dat er geen tussentijdse verkiezingen - the midterms - voor het Huis en de Senaat kunnen plaatsvinden, vanwege een crisis. Of deze echt bestaat of zelf veroorzaakt is doet er in dit scenario niet toe.

Als iemand je aanvalt is het logisch om te denken dat het om jou gaat. Zo voelt het vast ook voor Groenland, de EU en de NAVO. Maar wat als je gewoon een middel bent om een doel te bereiken? Een aanleiding of excuus om andere maatregelen mogelijk te maken?

Trump heeft in zijn gebrek aan visie inderdaad een hekel aan allerlei samenwerkingsverbanden. Hij heeft überhaupt een hekel aan alles en iedereen die hem aan banden probeert te leggen of hem zelfs maar van advies proberen te voorzien. Dat was de redding van de VS én allerlei internationale allianties tijdens zijn eerste termijn: om ‘the stable genius’ heen zat nog een vangrail van deskundige en ervaren professionals, die zijn meest idiote plannen voorkwamen. Ook waren er nog voldoende Democraten en Republikeinen in het Congres en de Senaat om nog enige tegenmacht te geven, en was de rechtsprekende macht nog redelijk intact, waardoor het systeem van ‘checks & balances’ nog functioneerde.

Sindsdien zijn er twee zaken verandert: vanaf dag 1 van Trump II wordt het 900-pagina’s tellende plan van The Heritage Foundation - Project 2025 - bladzijde voor bladzijde, actie na actie, uitgevoerd. En sindsdien heeft Trump zich omringd door ja-knikkers, volgers die niet eens ‘kritische kanttekeningen’ plaatsen om een idee beter te maken, maar gewoon uitvoeren wat hen is opgedragen. De vangrails zijn weg en de handschoenen zijn uit.

In de uitwerking hiervan zie je dan ook twee bewegingen: de methodische aanpak om alle cruciale posities in het lands-, staats- en lokale bestuur te vervangen met ultraconservatieve bestuurders. Het resultaat van Project 2025. Voorbeelden hiervan zijn de massaontslagen van ambtenaren door Elon Musks ‘Department of Government Efficiency’ (DOGE), het ongedaan maken van het precedent dat medische zorg als abortus veilig en ongestraft kon plaatsvinden (Roe v. Wade) en de jacht op vermeende ‘illegale criminelen’, het zonder proces uitzetten van deze mensen, in de meeste gevallen gewone normale hardwerkende Amerikanen.

De andere beweging zijn de resultaten van de irrationele, impulsieve besluiten van Trump, die zich vaak kenmerken door powerplay op het internationale podium: Nigeriaanse en Iraanse ‘doelen’ bombarderen, een Venezolaanse dictator ontvoeren (en verder geen plan hebben), Groenland en daarmee de complete stabiliteit van internationale betrekkingen bedreigen. De VS waren als ‘politieagent van de wereld’ al notoir slecht in het hebben van een exit-strategie. Trump doet al helemaal niet aan vooruit denken of over consequenties van zijn handelen nadenken.

Ook niet als het om weerstand in zijn eigen land gaat. Mensenlevens maken hem gewoon niet uit. Hij heeft al aangetoond dat hij hiervoor zonder aarzelen het leger inzet tegen zijn eigen burgers. Iets wat ons bekend kan voorkomen uit landen als Noord-Korea, Argentinië en natuurlijk Rusland, waarvan de leiders niet toevallig allemaal goede banden hebben met Trump (als we hem moeten geloven).

Trump is met alle macht zijn eigen persoonlijke Beschermingsafdeling aan het vergroten, omdat hij Grondwettelijk niet kan beschikken over het leger: zij zweren trouw aan de Grondwet, niet aan de President. Dus hoewel deze laatste ook Commander in Chief is - de eindbaas van alle legeronderdelen - mogen militairen geen ongrondwettelijke orders uitvoeren. Een zorg is alleen in hoeverre de chain of command inmiddels zo gecorrumpeerd is, of waarschijnlijker, in hoeverre de lagere rangen inmiddels zo ge-MAGA-eerd zijn, dat desondanks ongrondwettelijke orders van de President zullen worden uitgevoerd.

Dus de eerste serieuze te nemen horde voor Trump en de zijnen om langer aan de macht te blijven (ook na de presidentsverkiezingen in 2028), zijn niet de NAVO of lastige linkse liberalen, maar de aanstaande democratische verkiezingen: the midterms. Deze zijn in november 2026 en de verwachting is - als deze op een normale wijze verlopen - dat de Democratische of gematigde Republikeinse kandidaten met ‘een landslide’ zullen winnen, waardoor een enorme verschuiving van de machtsbalans plaatsvindt. Het zou Trumps positie om te blijven regeren zoals hij doet (per decreet, de grenzen van de wet oprekkend) behoorlijk verzwakken.

Dus is er belang voor Trump, maar vooral ook voor de krachten achter Trump (als Stephen Miller, diverse miljardairs en The Heritage Foundation) om ervoor te zorgen dat deze verkiezingen uitgesteld of misschien zelfs wel afgesteld kunnen worden. Een democratisch middel dat de president in handen heeft om verkiezingen uit te stellen, is als de situatie dusdanig ernstig is dat verkiezingen het land extra in gevaar zullen brengen. Bijvoorbeeld als er binnenlands een noodsituatie vanwege onlusten en internationaal een crisis is. Als je bijvoorbeeld in oorlog komt met je voormalig NAVO-bondgenoten, vanwege het illegaal binnenvallen van een autonoom gebied van een EU-land.

Zo wint Trump alsnog: als er geen verkiezingen zijn, kan je ze ook niet verliezen. En er is geen gevaarlijker tegenstander dan iemand die niets te verliezen heeft.

Europe, act now!