Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Biden wil maatregelen na bloedbad op school, Trump steekt wapenlobby hart onder de riem

Schietpartij op basisschool Texas: 22 doden, onder wie 19 kinderen
Joop

Door cultuur te doven pleegt de samenleving zelfmoord

  •  
27-10-2020
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
26618926464_ed3347b0b6_c

© cc-foto: Björn Hermans

Waarom geven wij onze creatievelingen niet een paar zetels in ons Outbreak Management Team? Waarom is er geen OMT voor het behoud van die “bindende levendigheid”?
Voorheen liep ik hard als verspleten eenheid: een lichaam dat over het asfalt toert en een geest die wegkwijnt. In het hoesje om mijn rechterarm huizen een mobieltje en de huissleutel standaard. Zonder draadjes of apps, puur voor als ik omval, dat mijn kinderen te vinden zijn.
Voorheen liep ik hard onbezorgd en hersenloos. Nu, manoeuvrerend tussen de soort- en andere gelijken ben ik vooral gefocust op de anderhalvemeterafstand. Hardlopen anno corona is zigzaggend mensen vermijden. Hetzelfde geldt voor de supermarkt en het fietspad. Overal eigenlijk. Zo zink ik, en u ook, dieper in het eigen bubbelbad. Het valt niet direct op, toch verdwijnt het begrip “de gemeenschapszin” langzaam en, als wij niet oppassen, onherstelbaar.
Op de helft van de laatste zaterdagse route begaf mijn hoesje het plotseling.
Ondanks dat ik de ultieme vrijheid als hoogste goed koester, is de basiszekerheid mij net zo lief. Thuis(terug)komen, in contact blijven met mijn dierbaren, ook als ik omval, ja. Het is het hoesje dat die zekerheid aan de hardloper biedt.
Vlak voordat ik het Vondelpark in ren, zie ik een man zijn deken afkloppen. Op straat.
“Mag ik u wat vragen?” “Natuurlijk!”
“Heeft u misschien iets als tape, alstublieft?”
De fijn geknipte nagels raken mij net niet aan, zijn hand trilt als hij het gescheurde hoesje van mij overneemt en wat eerst mijn twijfel was, vervormt zich gauw tot de enorme spijt. De snot, zweet en tranen, voordat je het weet sleur je (via een iemand) een iemand naar de IC-afdeling. Het laatste wat ik wil!
Ik, ik, ik.  
“We redeneren vanuit het ik. Premier Mark Rutte ziet de samenleving als een optelsom van die individuele belangen.”
Voor de zoveelste keer lees ik ook deze zaterdag hoe en waarom “onze individualistische cultuur” ons in de wegstaat.
“We worden niet aangesproken vanuit het idee dat we verantwoordelijk zijn voor de samenleving als geheel.”
Nee.
“Ik kwam erachter dat ik als Nederlander niet echt oog had voor de omgeving waarin ik verkeerde.”
Ja?
Terwijl we allen denken, tot aan ons Koningspaar toe: “We zijn betrokken.”
Laat ik dit coronatijdperk maar als vertrekpunt nemen. Het is ondenkbaar dat wij schadeloos uit de crisis komen. De deuken zijn al voelbaar. Werkloosheid, de hele economie staat op zijn kop. De fysieke afstand drukt zwaar op onze mentale gezondheid en de onderlinge verbondenheid. In plaats van naar elkaar toe, groeien wij steeds meer uit elkaar. Ons neoliberale, competitieve “Ik” wordt eenzaam. En zelfzuchtig. Hoe minder geld te verdelen, des te meer wij concurrenten zijn van elkaar. Als men gelijk heeft en de “individualistische cultuur” kenmerkend voor ons is, dan zie ik straks onze samenleving op losse schroeven komen. Ook omdat de pezen van onze maatschappij aan het verzwakken zijn: de cultuur- en creatieve sector.
De waarde van kunst en cultuur wordt al jaren niet (h)erkend. De aanval komt uit diverse hoeken: de morele en de monetaire. Dedain jegens kunst en cultuur behoort bij een politieke partij als de VVD tot de huisstijl. In haar verkiezingsprogramma van 2017 belooft de PVV: “ Geen geld meer naar cultuur ”. Met elke nieuwe Prinsjesdag is hetzelfde sentiment steeds meer voelbaar – bereid om in creativiteit te investeren zijn we niet. Het opgebouwde kapitaal wordt keer op keer met ongekende nonchalance voorgoed vernield. Zoals Het Toneel Speelt dat de bezuinigingsronde in 2012 niet overleefde. O, wat een zonde. Wat een verloren schat! Hetzelfde lot deed (herhaaldelijk) velen de das om en nu komt corona daar bovenop.
Door het treurige omzetverlies van 62% is de culturele sector het zwaarst getroffen. De gierige wij en onze nog gierige overheid besloten al voor corona om door te bezuinigen op het reeds magere budget, waardoor talloze, schitterende instellingen en gemeenschappen uit ons cultureel erfgoed (dreigen te) verdwijnen. Bij de beoordelingen, toezeggingen en afwijzingen hebben onze fondsen geen rekening gehouden met corona. Nu de klus is geklaard en het schamele geld is verdeeld, lijkt de correctie onmogelijk. Eigenwijs of ijdel, of alle twee, wij gaan gewoon door met de plannen en begrotingen van voor corona zoals het bouwen van een prachtig nieuw theater in Amsterdam die maar liefst (minimaal) 99 miljoen gaat kosten. Hoe het verder zal gaan als die muren uit de Sloterplas richting de hemel reiken en of er nog iemand zal zijn om op de gloednieuwe podia te gaan spelen, dat weet niemand.
Red cultuur, mensen 
Ik ben getrouwd met Amsterdam maar ga nog altijd vreemd met mijn oude liefde – Groningen. Voor het eerst in jaren mis ik nu de Noorderzon en of de Eurosonic en Noorderslag in januari doorgaan, dat blijft gissen. Elkaar nooit meer zien behoort ook tot de mogelijkheid. Want tekort aan levendigheid smoort de liefde, de vrijheid maakt plaats voor de leegte, afstand. En in het engste geval tot afkeer, haat.
Soms begrijp ik echt niet hoe het komt dat wij het belang van die “bindende levendigheid” (blijven) miskennen. Is onze neoliberale, competitieve “Ik” dusdanig zelfvoldaan? Ik denk het niet. Corona liet ons juist inzien dat wij zonder elkaar chagrijnig, apathisch en eenzaam zijn geworden. Ook studenten raken beschadigd. En in plaats van dat we juist nu, in deze ongekende crisis, die “bindende levendigheid” de prioriteit geven, voeren wij  reeds ingeplande bezuinigingen gewoon door.
Maar 
Waarom doen we onze beurzen juist niet wijd open?
Waarom gaan kapitaalkrachtige bedrijven en particulieren onze culturele instellingen niet adopteren?
Als de muntjes en de briefjes bij de overheid echt op zijn, waarom doen we niet iets met de huurprijzen? Een vrijstelling van huur zou de instellingen wat meer overlevingskansen geven. Vaak zijn ze gevestigd in overheidsgebouwen en de subsidie die ze zogenaamd krijgen, vloeit via de huur terug naar de overheidskas.
Waarom geven wij onze creatievelingen niet een paar zetels in ons Outbreak Management Team (OMT) van het RIVM? En een beetje geld met de opdracht om (openlucht) theaters en ander soort podia te bedenken en maken die corona-proof zijn?
Waarom is er geen OMT voor het behoud van die “bindende levendigheid”? Wachten we soms tot elk “Ik” chagrijnig, apathisch, eenzaam en beschadigd wordt en onze liefde onomkeerbaar gedoofd is?
Kom op!

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (29)

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 okt. 2020 - 10:52

Ik zie iedere dag drama, ten minste eenmaal per week maar ook meermaals ' een klucht', Iedere dag een andere film, actie, bendes, drugskartels in actie en science fiction, en dat allemaal in 'real life' en niet te vergeten gratis.

Mokker
Mokker28 okt. 2020 - 8:34

Ook zonder geld gaat cultuur gewoon door, hoor, creatieve krachten stop je niet zo makkelijk. Subsidie is vaak een mechanisme van de overheid om controle over kritische mensen te krijgen die houden van zelf nadenken. De echte creatieve broeiplekken (om maar even naar Amsterdam te kijken, bijvoorbeeld ADM) worden oa door de partij van de schrijver van dit stukje net zo makkelijk de nek omgedraaid ten bate van kapitalistische projecten. De overheid is wat dat betreft een onbetrouwbare partner waar je maar beter niet van afhankelijk bent. Voor de goede orde, ik ken heel wat kunstenaars die het momenteel zwaar hebben zonder optredens, maar over het algemeen is er begrip dat het even niet anders kan, en de echte creatievelingen vinden wel een manier om dit jaar door te komen.

JasDon
JasDon28 okt. 2020 - 8:15

Cultuur stopt echt niet met bestaan met 7 of meer maanden lockdown. Dit soort argumenten zijn gewoon bedoeld als subsidietrekkertjes, zonder dat er een maatschappelijke noodzaak is. Als een band, koor, theatergezelschap een jaartje geen geld verdiend met hun creatieve werk, dan is het echt niet moeilijk om daarna de boel weer op te starten. Het betekent ook niet dat ze hun hobby op een lager pitje Het is niet alsof alle cultuur opeens verdwenen was na. bv de Tweede Wereld Oorlog, die qua impact en duur nog vele malen erger was. Het is over een half jaartje tot een jaar gewoon een stukje opnieuw opbouwen en een jaar later ben je heel die coronacrisis vergeten.

1 Reactie
JasDon
JasDon28 okt. 2020 - 8:18

Correctie middelste paragraaf: Als een band, koor, theatergezelschap een jaartje geen geld verdiend met hun creatieve werk, dan is het echt niet moeilijk om daarna de boel weer op te starten. Het betekent ook niet dat ze hun hobby op een lager pitje kunnen voortzetten. Het is ook niet alsof alle cultuur opeens verdwenen was na. bv de Tweede Wereld Oorlog, die qua impact en duur nog vele malen erger was. Wanneer gaan mensen zaken nu eens een beetje relativeren?

Fredje3
Fredje328 okt. 2020 - 8:15

Misschien dat het voor de culturele sector iets is om zich aan te passen aan de moderne tijd? Daar is een heel mooi platform voor en dat is Internet. Je ziet dit al bij muzikanten die ieder in eigen huis hun instrument bespelen en gezamelijk komt daar een mooi nummer uit. Ik zou zeggen Crea Bea ;-) ga eens creatief om met deze gedwongen verandering.

JJP2
JJP228 okt. 2020 - 6:24

“Door cultuur te doven pleegt de samenleving zelfmoord" is een beetje erg vergezocht. Ik zal wel een barbaar genoemd worden, maar als ik 5 tot 10 keer per jaar naar een muziek- of theatervoorstelling ga, dan is het veel. Dit zijn echter zaken die momenteel onderaan mijn prioriteitenlijstje bungelen en waar ik heel goed zonder kan. Net zo goed als naar een restaurant 'moeten' gaan of op een terrasje 'moeten' kunnen zitten; daar kan ik ook heel goed zonder. Mensen, waar maken we ons druk over denk ik dan? In welke bubbel zit je dan als dat je grootste zorg is, terwijl we momenteel midden in de tweede golf zitten. Prioriteiten, ja, heb ik ook: 1) zorgen dat mijn gezin en ik gezond blijven en 2) dat we een dak boven ons hoofd hebben met eten en drinken en 3) dat ik mijn werk kan blijven doen. En eerlijk gezegd, kan me de rest niet zo veel schelen. Behoefte aan afleiding, ja die is er ook, maar dat kan ook heel goed (voor ons dan) door op een avond met het gezin het Monopoly of Risk spel op tafel te zetten.

DaanOuwens
DaanOuwens28 okt. 2020 - 5:13

Lijkt mij dat de discussies in het OMT al complex genoeg zijn. Zij hebben de focus op het medische aspect van het probleem. De discussie over cultuur moet zeker niet aan die tafel plaatsvinden. Deze PvdA-mevrouw moet zich toch eerst eens in de zaak verdiepen voordat zij een tekstje schrijft. Verder verwacht ik in plaats van dit huil verhaal juist van de culturele sector meer creativiteit. Zoals dit bijvoorbeeld: https://joop.bnnvara.nl/kijk-nou/oostenrijkse-bondspresident-geeft-unieke-tour-door-presidentieel-paleis Het kabinetsbeleid verdient kritiek want ik weet zeker dat er slimmere maatregelen te bedenken zijn om delen van de economie draaiend te houden en mensen aan het werk in deze moeilijke tijd. En de PvdA is een van de clubs die met intelligente suggesties moet komen. Dat is dit dus niet.

Minoes&tuin
Minoes&tuin27 okt. 2020 - 23:25

In de provincie zijn mensen daaraan al lang gewend, de hele subsidie gaat ieder jaar weer vooral naar de randstad! Nooit iemand in de randstad over horen klagen!

Aart van de aap
Aart van de aap27 okt. 2020 - 22:30

De samenleving pleegt zelfmoord ? Wat moet ik mij daarbij voorstellen ? Dat is ongeveer de meest dramatische zin die ik ooit gehoord heb. 'De samenleving', pleegt zelfmoord ? Zeventien miljoen mensen, hangen zich collectief aan een boom, per direct ? Als 'cultuur' ( ook een breed begrip ) gedoofd word ? En hoe 'doof' je dan 'cultuur' ? Als iets geen subsidie krijgt, is het geen cultuur ? Als je het zelf doet, is het geen cultuur meer ?

3 Reacties
Mokker
Mokker28 okt. 2020 - 8:38

Helemaal eens, Aart. Ik vraag me echt af of deze schrijver wel snapt dat cultuur gedragen wordt door mensen, en dat het dus zal blijven bestaan zolang je de mensen een beetje heel laat...

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 okt. 2020 - 10:42

Aart van de Aap Drama is ook cultuur!

Aart van de aap
Aart van de aap28 okt. 2020 - 11:32

Precies, Mokker Deze vrouw heeft het internet blijkbaar niet meegemaakt. Kijk op youtube, naar de cultuur die daar opbloeit. Miljoenen artiesten zitten op youtube. Een en al cultuur Maar dan zonder subsidie. Deze dame zegt eigenlijk : Mijn dure vrienden willen subsidie en het plebs moet dat betalen PVDA heeft zijn prioriteiten ook niet op orde. Mensen leven gewoon in armoede, er is enorme woningnood en dan gaan ze weer eens over hun zogenaamde 'cultuur' zeuren. Ik kan er vrij misselijk van worden.

Tampert
Tampert27 okt. 2020 - 22:10

Ik begrijp uw standpunt vanuit uw Amsterdamse PvdA-achtergrond. Daar gaat dit verhaal er namelijk in als een preek bij een ouderling. En het is PvdArbeid en niet PvdCultuur maar de partij waar mijn vader als echte arbeider steevast op stemde heeft tegenwoordig klaarblijkelijk meer met cultuur voor een kleine incrowd dan met de man van de straat...

Rutger Groot
Rutger Groot27 okt. 2020 - 20:00

Het is natuurlijk vreselijk dat ook de cultuursector hard getroffen is. En Corona noodhulp mag hier ook niet ontbreken. Maar om nu gelijk weer in de "wij hebben meer geld nodig" modus terug te vallen ("En een beetje geld met de opdracht om (openlucht) theaters en ander soort podia te bedenken en maken die corona-proof zijn?"), valt mij een beetje tegen van een sector die juist creatief moet zijn. Kom met een plan, laat je waarde juist nu zien en supporters en sponsors staan in de rij. Het is juist het dedain van de culturele sector "de waarde van kunst en cultuur wordt al jaren niet (h)erkend" die velen de das om doet. De culturele waarde wordt overschat, en inclusief en verbindend is ze allerminst, afgemeten aan de achtergrond van de bezoekers en gebruikers. Het komt wel weer goed met die culturele sector na corona, de meest creatieven (waarde) zullen hier sterker uitkomen.

Sam V
Sam V27 okt. 2020 - 19:17

“de pezen van onze maatschappij ... : de cultuur- en creatieve sector” “Bindende levendigheid” Wat een overdreven woorden. Ik ga graag naar een concert, film of theatervoorstelling. Maar verbindend? Ja, met de vrienden met wie ik ga. Het zijn uitjes waar je voor je plezier naar toe gaat en soms verrast wordt. Dat zal voor 95% van de mensen gelden. Maar misschien vergis ik mij en is het ongetwijfeld een ander verhaal als je gewend bent je in de Amsterdamse culturele incrowd te bewegen.

Tante Truus
Tante Truus27 okt. 2020 - 18:28

We hebben hier gelezen dat nagenoeg alle subsidie naar Amsterdam gaat. De provinciaalse theatergezelschappen etc staan met lege handen. Een belachelijke ontwikkeling! Als je cultuur wilt bevorderen zul je toch verder moeten kijken dan de randstad

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin27 okt. 2020 - 23:28

Ik had je bijdrage nog niet gelezen, sorry.

Willem D2
Willem D227 okt. 2020 - 17:30

Die cultuur subsidies gaan toch voor meer dan 80% naar de randstad, het meeste naar Amsterdam. Het Oosten kreeg het afgelopen jaar NIETS. Toch is het heerlijk wonen hier in de provincie. Kortom het belang van de cultuur is vooral een randstedelijk elite dingetje waar we best zonder kunnen. Het domme volk buiten de randstad is niet anders gewend.

Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland27 okt. 2020 - 17:01

ach nee joh...die cultuur is allang zo dood als een pier sinds de overheden wilden gaan bepalen wat cultuur is. dat u denkt dat eurosonic of noorderslag cultuur zijn spreekt al boekdelen

White Knight
White Knight27 okt. 2020 - 16:35

"Door cultuur te doven pleegt de samenleving zelfmoord". Overdrijven is ook een vak, zo blijkt maar weer. Cultuur is een baan als alle, en één die op de bekende piramide van Maslov veel later aan de beurt komt dan veel andere zaken. Dat verklaar waarom er nu minder aandacht is voor cultuur: het is een luxe, wat mevrouw ook schrijft. Sommige delen van die cultuur ondersteun ik graag, van sommige andere personen(ik zal geen namen noemen) zou er wel een kleine juichkreet afkunnen als die besluiten om de zorg in te gaan. Daar waar de schrijfster beweert dat "we chagrijnig, apathisch en eenzaam zijn geworden" laat ik die uitspraak aan haar. (De maatregelen tegen) Corona hebben me zeeën van vrije tijd opgeleverd, meer werkplezier gegeven en anno 2020 is de tijd dat je elkaar fysiek moest zíen voor contact wel voorbij.

1 Reactie
Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland27 okt. 2020 - 17:31

nee cultuur is geen baan dat is nu juist waarom die cultuur niks meer voorstelt de overheid wilde het gaan zien als een normale baan zoals elke andere het is al helemaal geen luxe anders wordt je geboren, je werkt wat en je gaat dood; dan heeft het leven totaal geen zin is het daarom dat jullie mensen zo'n schijt aan de toekomst hebben - omdat jullie niks meer hebben om voor te leven dus lekker uitsterven?

MaxMax2
MaxMax227 okt. 2020 - 15:25

Cultuur kun je niet eten, daarom vinden mensen dat nu wat minder belangrijk.

7 Reacties
Tampert
Tampert27 okt. 2020 - 15:52

Brecht zei het al: eerst komt het vreten en dan de moraal...

GoudenBergen
GoudenBergen27 okt. 2020 - 15:55

@MaxMax Cultuur is de zuurstof van een samenleving. Het is een ramp dat veel mensen niet meer naar musea of galeries durven te gaan. Het is ook erg moeilijk geworden om een concert of een toneeluitvoering bij te wonen. Zelfs als corona weer voorbij is, zal de schade groot zijn. Veel orkesten, gezelschappen, musea en individuele kunstenaars redden het niet. De staat zal moeten inspringen maar ook burgers kunnen iets doen. Door bijvoorbeeld culturele instellingen en kunstenaars te steunen, door "vriend van" te worden. Of mee te doen met crowd funding.

GoudenBergen
GoudenBergen27 okt. 2020 - 15:58

"Cultuur kun je niet eten, daarom vinden mensen dat nu wat minder belangrijk. " Frederik de Grote van Pruisen zei al: "Alle Kultur kommt aus dem Magen."

Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland27 okt. 2020 - 17:02

ach ja want we hebben niks meer te eten revolutie! wij willen brood !

KM2
KM227 okt. 2020 - 17:17

Voeding/eten is ook cultuur.

MaxMax2
MaxMax227 okt. 2020 - 18:45

@Griezel ''ach ja want we hebben niks meer te eten revolutie! wij willen brood !' Neem het niet letterlijk...

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 okt. 2020 - 12:01

......en spelen!