Dit Was Het Nieuws probeert de Schatkamer van Beeld & Geluid te censureren

Nog geen vierentwintig uur had Beeld & Geluid alles online staan wat er over is van de in Nederland uitgezonden radio en televisie, of de censuur sloeg al toe. Dat was niet de schuld van omroeparchivaris Eppo van Nispen tot Sevenaer. Die beschouwt dit tot 'Schatkamer van Beeld & Geluid' gedoopte initiatief als een historische bron die voor iedereen toegankelijk hoort te zijn. Daar elementen uit schrappen omdat ze vandaag niet meer bevallen, is dan uit den boze. Daarmee open je deur naar geschiedvervalsing.

Het komt dan ook niet door hem of door de staat dat er aan de beschikbaarheid van programma´s wordt gemorreld. Rechthebbenden zijn daarvan de schuld. Zo vinden die van het satirische programma Dit was het Nieuws dat er grappen gemaakt werden die tegenwoordig niet meer kunnen. Enkele anderen willen gewoon geld zien. Dat laatste laten we hier buiten beschouwing.

De Koninklijke Bibliotheek heeft via Delpher.nl miljoenen krantenpagina´s online gezet. Een aantal daarvan kun je alleen in de bibliotheek zelf raadplegen omdat ze niet copyrightvrij zijn en er met de rechthebbenden nog onderhandeld wordt over een betalingsregeling. Dat is volkomen normaal en zo zou je het bij Beeld & Geluid ook aan kunnen pakken. Ook al is dat lastig voor wie zulke programma´s wil bekijken want die moet dan naar Beeld & Geluid in Hilversum komen.

Programma´s uit het aanbod halen om inhoudelijke redenen is schandelijk en niet acceptabel. Om terug te komen op Dit was het Nieuws. Mensen van nu hebben het onvervreemdbaar recht zelf te aanschouwen wat een aantal jaren geleden blijkbaar onschuldig en leuk gevonden werd. En tegenwoordig niet meer. Vervolgens kunnen ze zich afvragen waardoor dat verschil veroorzaakt wordt. Dat noemen we het verkrijgen van historisch inzicht. Het is net zo iets als het bestuderen van de slavernijgeschiedenis. Waarom vond men het kopen en verkopen van medemensen in het verleden volkomen normaal en nu niet meer? Een kritisch antwoord op deze vraag leert ons zowel het verleden als het heden beter te begrijpen.

Die censuur is dus gevaarlijk.

Bij Delpher zaten ze met hetzelfde probleem. Wat doe je met de honderdduizenden pagina´s literatuur in Nederlandse nazikranten? Die staan gewoon online maar gebruikers moeten eerst een waarschuwing lezen en met een vinkje laten zien dat ze daar ook kennis van hebben genomen. Dat kun je met de Schatkamer van Beeld & Geluid ook doen. Er verschijnt een mededeling dat dit materiaal voor gebruikers van nu waarschijnlijk sensitief materiaal bevat. Dan weten alle gebruikers waar ze aan toe zijn.

Over dat laatste zinnetje het volgende. Tien jaar geleden had ik gegarandeerd geschreven 'Dan weet iedereen waar hij aan toe is'. Nu niet meer want ik probeer gendersensitief te formuleren. Dat gaat in het Nederlands het best door in voorkomende gevallen het meervoud te gebruiken. Zo wordt aan de hand van dit voorbeeld een historische ontwikkeling zichtbaar.

Kortom Dit was het Nieuws hoort ookk daarom bij uitstek in de Schatkamer van Beeld & Geluid thuis.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcasts van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de manosfeer.