Dit komende kabinet maakt de verdeeldheid in het land alleen maar groter

De kloof tussen de plannen in dit coalitieakkoord en de andere partijen is te groot om te komen tot een evenwichtig beleid, dat ten goede komt van onze samenleving. En daardoor zal niet alleen de verdeeldheid toenemen, maar ook het gevoel van de burger dat men zich door de politiek in de steek gelaten voelt.

Met het al voor de verkiezingen zwartmaken en uitsluiten van GL-PvdA door Yesilgöz ligt er nu een eenzijdig rechts coalitieakkoord. Hierbij wordt de destructieve neoliberale economie, met zijn onevenwichtige verdeling van de welvaart, niet noodzakelijk hervormd maar juist opzichtig heilig verklaard. Alsof we weer terug zijn bij de jaren vóór de periode Rutte, wat zeg ik, alsof we weer terug zijn bij de kabinetten van Ruud Lubbers in de jaren '80 en '90 van de vorige eeuw. Net doen alsof er niets aan de hand is, is ook een manier om met de huidige crisissen om te gaan. En dan heb ik het met name over de steeds groter wordende kloof tussen arm en rijk en de enorme vervuiling van onze planeet door het aanjagen van de onbegrensde consumptie door de neoliberale economie.

Voor een eerlijkere verdeling van onze welvaart en het behoud van onze natuur is het begrenzen van de hebzucht van ons neoliberalisme noodzakelijk. En dat betekent het meer belasten van de 1,7 miljoen rijken in Nederland en dan vooral de 17.000 superrijken, die niet meer hoeven te werken voor hun geld en juist hun kapitaal voor zich laten werken. Zij profiteren het meest van onze neoliberale economie. Bij het belasten van 5 procent van hun winst tussen de 5 en 50 miljoen euro haalt de overheid ruim 10 miljard per jaar binnen, zoals de SP voorstelt. Lijkt me heel redelijk en logisch.

In plaats daarvan gaat dit kabinet door met het afbreken van het midden en onderkant van de samenleving door de eigen zorgbijdrage te verhogen, de WW-uitkering een jaar te verkorten, de AOW-leeftijd te verhogen en ook nog een zogenaamde ‘vrijheidsbijdrage’ op te leggen aan alle burgers. En dat nadat dit kabinet als eerste maatregel de regels voor bankiersbonussen versoepelde. Bonussen die bankiers krijgen als er meer winst wordt behaald. Dit alles maakt weer eens duidelijk hoe dit rechtse kabinet wordt gegijzeld door de belangen van onze neoliberale economie, die men legitimeert en faciliteert.

Naast deze voor de samenleving onevenwichtige keuzes, is het de grote vraag hoe dit gepresenteerde beleid ondersteuning gaat krijgen van de andere partijen. Ook al reikte Jesse Klaver dit kabinet de hand door de intentie uit te spreken onder voorwaarden samen te willen werken, die voorwaarden zullen toch zeer scherp gesteld dienen te worden. Wil links trouw zijn aan zijn eigen uitgangspunten dan zullen de bezuinigingen op de zorg en de sociale zekerheid ingeruild dienen te worden voor het meer belasten van de rijken. Dit gaat met name de VVD nooit accepteren. Dan aan de rechterkant van dit kabinet, zal men komen met de noodzaak voor een strenger asielbeleid en het wijzigen van een aantal stikstofmaatregelen, die volgens hen te kosten gaat van boeren. Wat D66 weer nooit zal accepteren.

Met andere woorden: de kloof tussen de plannen in dit coalitieakkoord en de andere partijen is te groot om te komen tot een evenwichtig beleid, dat ten goede komt van onze samenleving. En zal niet alleen de verdeeldheid toenemen, maar ook het gevoel van de burger dat men zich door de politiek in de steek gelaten voelt. Denk alleen maar aan de mensen die op D66 stemden om een meer sociaal beleid te krijgen, maar nu worden getrakteerd op dit behoorlijk rechtse kabinetsvoorstel. De kans is dus groot dat dit kabinet de 4 jaar regeringsperiode niet gaat halen, simpelweg omdat het bij de rest van het parlement geen meerderheid gaat vinden. Of zoals Frank Hendrickx het in de Volkskrant verwoordde: als resultaten uitblijven, kan het minderheidskabinet van Jetten niet het symbool worden van een nieuwe politieke cultuur, maar eerder van een voortdurende politieke onbestuurbaarheid.

Zolang de politiek niet het lef heeft om zich los te maken van de bezetting door de neoliberale economie, betalen wij als gewone burgers de prijs hiervoor. Maar dus ook de natuur. Klimaatbeleid zonder hervorming van onze economie is in mijn ogen zinloos. We moeten op de eerste plaats de stap terugzetten van het aandeelhouderskapitalisme vanaf de jaren '80 naar het meer maatschappelijk kapitalisme, waarbij rekening wordt gehouden met zowel werknemers, klanten, leveranciers, omwonenden, samenleving, milieu, overheid en aandeelhouders. En ten tweede moet er een begrenzing komen aan de winsten die kunnen worden gemaakt, zoals de SP voorstelt. Boven de 50 miljoen winst, alles terug naar de overheid.

Het rechtse kabinet Jetten gaat deze stappen nooit zetten, dus vanuit mijn visie is dit kabinet ook een laf kabinet. Dat vind ik zeer teleurstellend.