Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

De Nederlandsche Bank biedt excuses aan voor slavernijverleden

President Klaas Knot vertelt over de praktijken van zijn historische voorganger
Joop

Dit is hoe wij in Nederland omgaan met gehandicapten op de arbeidsmarkt

  •  
16-07-2020
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
51 keer bekeken
  •  
3950147867_4106e96f99_k

© cc-foto: Anas Qtiesh

Ik vrees dat de samenleving als geheel onvoldoende aandacht heeft voor wat er nodig is om de positie van gehandicapten daadwerkelijk te verbeteren
Het is een wrange gewaarwording, als een gewaarwording wrang kan zijn. Precies een jaar geleden schreef ik voorafgaand aan het zomerreces van de Tweede Kamer een column. Over de wet Harmonisatie Wajong. Het begin van de column luidde als volgt:
"In de politieke euforie rond het klimaatakkoord, de mogelijke verkiezing van Frans Timmermans tot voorzitter van de Europese Commissie, de aanstaande zomerbarbecue en het naderende zomerreces op het Binnenhof, heb ik behoefte de feestvreugde van politiek Den Haag toch even te temperen. Er dreigt namelijk een groep kwetsbare mensen gemangeld te worden tussen goede bedoelingen van een staatssecretaris, murw-vergaderde Kamerleden en ingewikkelde bijstellingen van gecompliceerde regelgeving. Ik heb het over de Wajongers."
"In januari 2018 werden de jonggehandicapten gekort op hun uitkering en wel met 5%. Dat was weliswaar al in 2013 afgesproken, maar daar beloofde het kabinet banen bij te leveren. Na vijf jaar zou een ‘prikkel’ van kracht worden die mensen moest stimuleren aan het werk te gaan. De banen bleken echter niet te bestaan of de banen waren niet duurzaam genoeg om een bestaan van te kunnen opbouwen. De FNV voerde actie en bepleitte de zaak bij het College voor de Rechten van de Mens, maar het nieuw aangetreden kabinet toonde zich ‘daadkrachtig’ in de richting van deze lobby-arme groep en zette de korting van 80 euro per maand voor de jonggehandicapten door."
"Nu komt er een volgende stap aan: een wetsvoorstel tot wijziging van de Wajongwet. Het doel is de vereenvoudiging van de regels en het wegnemen van drempels voor Wajongers om aan de slag te gaan in betaald werk. Het voorliggende wetsvoorstel is opnieuw zeer complex en de gevolgen voor het (toch al lage) inkomen zijn op zijn minst ondoorzichtig. Elke aanpassing in de wet heeft tot nu toe tot vermindering van inkomsten geleid. Dat zal door afschaffing van bijvoorbeeld de Bremanregeling nu weer gebeuren. Maar ook het zogenoemde garantiebedrag voor mensen die er door de nieuwe wet op achteruit gaan en dat al na twee maanden niet werken vervalt, is een grote bron van slapeloosheid voor de betrokken jonggehandicapten. De arbeidsmarkt is namelijk ook voor arbeidsbeperkten doorgeschoten flexibel en vaste contracten worden nauwelijks geboden. Hoezo garantie op inkomen?"
Zo sprak ik vorig jaar en hoe anders ziet de wereld er vandaag de dag uit. Het Klimaatakkoord ligt in een la, Timmermans werd geen voorzitter en de hosannastemming van de hoogconjunctuur is geweken voor zorgen over de corona-pandemie en de economische gevolgen. Een ding is wel onveranderd gebleven: de arbeidsmarktpositie van mensen met een beperking is onverminderd slecht. Sterker nog: aanmerkelijk verslechterd.
Hoewel het College voor de Rechten van de Mens onlangs grote vraagtekens plaatste bij de eerdergenoemde Wajongwet, werd hij gewoon aangenomen in de Tweede en de Eerste Kamer, weliswaar met een motie tot verbetering ervan, maar toch. Het Sociaal Cultureel Planbureau had vorig jaar al geconstateerd dat de positie van mensen met een arbeidsbeperking in het algemeen is verslechterd sinds de invoering van de participatiewet. Te vaak nog langs de kant en te vaak nog in flexbanen met veel onzekerheid en een te laag inkomen.
Deze maand is het SCP met een alarmerend rapport gekomen waarin staat dat door de corona crisis hun positie er verder op achteruit is gegaan. Als FNV hadden we daar geen rapport voor nodig: wij hebben het kabinet vanaf het begin van de crisis al gewaarschuwd dat de groep mensen met een beperking een zeer groot risico zou lopen om hun flexbaan in coronatijd te verliezen.
Maar het ging al eerder mis. De invoering van de participatiewet, de beperking van de Wet sociale werkvoorziening, grote bezuinigingen, de sluiting van sociale werkbedrijven, een overheid die het quotum van de banenafspraak niet haalt, beschutte werkplekken die ondanks een verplichting niet of nauwelijks worden gerealiseerd, ingrijpende kortingen op de Wajonguitkeringen, de rücksichtslose invoering van de harmonisatie Wajong en ga zo maar door: Mensen met een beperking worden keihard getroffen.
Dit is hoe wij in Nederland omgaan met gehandicapten op de arbeidsmarkt. De ratificatie van het verdrag in 2014 ten spijt. Wat ligt daaraan ten grondslag? Meestal harde bezuinigingen, soms politiek opportunisme, soms de neoliberale ideologie van negatieve financiële prikkels als middel tot activering, maar ik vrees ook doordat de samenleving als geheel onvoldoende aandacht heeft voor wat er nodig is om de positie van gehandicapten daadwerkelijk te verbeteren. En dat is wel de opdracht, de plicht, die het VN-verdrag ons mee heeft gegeven. Het is geen genadebrood.
Teleurstellend, alarmerend, schandalig, onbestaanbaar, onverantwoord, discriminerend, validistisch, en wrang. Het is allemaal waar en ik heb alle termen de afgelopen jaren al gebruikt om uiting te geven aan mijn verontwaardiging.
Maar als vakbondsvrouw ben ik liever activistisch. En daarom zijn we als FNV al een paar jaar bezig met het daadwerkelijk verbeteren van de structurele werk- en inkomenspositie van mensen met een beperking. En we hebben hard gewerkt aan een inmiddels uitgewerkt, doortimmerd en doorgerekend plan dat sociale ontwikkelbedrijven is gaan heten. Een plan dat mensen zekerheid van werk, inkomen en begeleiding biedt. Een plan met visie, opgesteld vanuit het gezichtspunt van de betrokkenen zelf. En een plan dat recht doet aan het doel van het VN-verdrag Handicap.
Het complete plan wordt deze week nog naar de Tweede Kamer gestuurd. En zal moéten leiden tot een initiatiefwetsontwerp dat wat mij betreft Kamerbrede steun moét krijgen. Want meer dan 100.000 mensen met een beperking staan langs de kant, langs de kant van de arbeidsmarkt. En nog veel meer hebben een veel te laag inkomen. En dat is eenvoudigweg een schending van het verdrag dat we hier vanavond bespreken. En dat het geld kost om het op te lossen is helder, maar dat is een kwestie van keuzes. Politieke keuzes. En laat u nu volgend jaar ook mogen kiezen! Ik wens u daarbij veel wijsheid toe.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (21)

japer plummers
japer plummers3 aug. 2020 - 5:16

ik heb jaren in een wsw [ de vroeger sociale werkplaats ] gewerkt tot ik uiteindelijk ben af gekeurd op 31 jarige leeftijd mede door problemen op de werkvloer waar geen gehoor of niet erkend werden , en ik zwaar overspannen en lichamelijk ziek ,thuis ben komen te zitten , ik ben al ruim 19 jaar in de wao/wia en en div hulp trajecten doorlopen waar ik ook weer in vastliep zor en wsw is een pappen en nathoud ,cultuur vind ik . ik vind het nu wel goed ik ben bijna 50 jaar oud . nu

frankie48
frankie4817 jul. 2020 - 8:14

De groep corona patiënten die chronische klachten blijft houden na hun besmetting moeten dit ook lezen, want het zou zo maar eens ook over u verdere werkzame leven kunnen gaan.

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin18 jul. 2020 - 6:24

Ik weet het!

Minoes&tuin
Minoes&tuin17 jul. 2020 - 8:13

Zie het aantal reacties hier als het om gehandicapten gaat!

Lowieke de Vos
Lowieke de Vos17 jul. 2020 - 6:47

Ik weet van een bedrijf die een meervoudig gehandicapt iemand in vaste dienst heeft genomen. Een hele goede IT-er. Dit is een hele goede nobele actie die navolging zou moeten verdienen. Ze halen helaas ook een financiële tijdbom binnen. De gehandicapte heeft een spierziekte waarvan we nu al kunnen zeggen dat hij over een jaar of 8 helemaal niets meer kan en waarschijnlijk binnen 10 jaar komt te overlijden. De komende 5 jaar zal het bedrijf nog erg veel plezier aan de gehandicapte kunnen beleven. Daarna wordt het 2 jaar moeilijker en tenslotte zal het verval zo erg zijn dat het gewoon niet meer gaat. En dan komt de bureaucratie om de hoek kijken. Je moet twee jaar doorbetalen bij ziekte. De verzekering betaalt niet, want je had dit aan kunnen zien komen. Het bedrijf heeft het risico genomen dat verdient waardering, maar de afloop wordt een dubbel drama. Zowel voor de gehandicapte als voor het bedrijf.

3 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin17 jul. 2020 - 8:12

Heeft dat bedrijf betaald volgens de CAO of wat ze anderen betaald hebben/betalen voor deze functie. Zo niet dan behoeft dat laatste geen belemmering te zijn.

LaBou
LaBou 17 jul. 2020 - 10:06

IT heeft geen CAO. Waarschijnlijk levert deze persoon beduidend meer op dan hij kost en na 5 jaar is er vast wel iets te vinden dat het mogelijk maakt hem te lozen. Maar dat vertelt lowieke er maar niet bij.

Minoes&tuin
Minoes&tuin18 jul. 2020 - 6:27

LaBOu Bedrijven verzinnen altijd wel wat als ze iemand kwijt willen; 'Verstoorde arbeidsverhoudingen' doet het altijd goed en is nooit te bewijzen. De anderen gaan daar wel in mee, bang dat ze zijn voor hun eigen baantje.

komputerhulp
komputerhulp16 jul. 2020 - 21:45

Werken als Wajonger levert niets op, alleen een enorme administratieve last en een kostenpost voor de werkgever. Die stompzinnige wet nodigt werkgevers alleen maar uit om Wajongers ónder de tafel iets extra's te geven. Af en toe zou je bij dit kabinet er wat verstand in willen rammen, maar dat artikel blijkt al jaren uitverkocht te zijn. https://komp-u-ter-hulp.nl//Wajong2020/harmonisatie.html

2 Reacties
Hendrik5
Hendrik517 jul. 2020 - 8:11

Ik ontvang toch 500 euro meer per maand doordat ik werk. Helaas is de kans er straks wel aanwezig dat ik ~150/200 euro mis door de harmonisatie als ik niet mijn opgebouwde voortgezette werkregeling verlies bij ontslag. Het meest gemene onderdeel aan de Wajong vind ik proefplaatsing. Wil je Wajongers aan een baan helpen dan moet je ze ook direct vanaf het begin belonen en niet twee maanden met behoud van uitkering (effectief noppes) laten werken. Waar ik vooral behoefte aan heb is meer baanzekerheid en laat de overheid gewoon nog wat meer bij betalen in de kosten van werk als dat nodig is. Het kost de samenleving ook niets extra's als je ons aan het werk zet. Of je nu ellendig thuis zit met een uitkering met alle extra medische en maatschappelijke kosten van het niet mee doen of dat de overheid zo goed als je complete salaris betaald. En waar ik geen behoefte aan heb is jobcoaching. Dat is weg gegooid geld. Laat het UWV gewoon doen waarvoor ze in het leven is geroepen.

Martin007
Martin00722 jul. 2020 - 14:30

@Hendrik. 2 Maanden maar? Mijn zoon heeft 5 JAAR voor noppes gewerkt voor een sociale werkplaats in de groenvoorziening. Na het vijfde "stage"contract van een jaar wilden ze hem 6 maanden "vakantie" geven en dan weer opnieuw beginnen. Mijn zoon is een beer van een kerel. Hij sloeg met de vuisten op tafel, schreeuwde de hele boel bij elkaar van woede en gooide met tafels en stoelen. En als jullie denken dat ik gekke henkie ben, dan hebben jullie het mis, schreeuwde hij. Ik krijg NU een vaste baan en anders werk ik nooit meer. Ik kom nooit meer terug, horen jullie mij? Buiten gekomen nam hij zijn telefoon en vertelde het hele verhaal aan iedere werkrelatie die hij in zijn telefoon had. Dat ging als een lopend vuurtje door het hele bedrijf. Elke volgende werknemer die op kantoor moest komen, schreeuwde en gooide met meubilair. Enkele weken daarna hadden ze allemaal een vaste baan.

Oki Doki
Oki Doki16 jul. 2020 - 17:49

Er werd wel vaak gezegd dat de vluchtelingen tegengehouden moesten worden om de sociale voorzieningen in stand te kunnen houden, maar daar merk ik ook heel erg weinig van als chronisch zieke. Alle voorzieningen zijn afgebroken, ik sta er alleen voor en daarom gaat het psychisch niet goed en is mijn dosis medicijnen inmiddels ook al verhoogd en die medicijnen zijn zwaar spul die niemand voor de lol gebruikt, je komt er ook heel moeilijk weer vanaf.

2 Reacties
Pindaklaas
Pindaklaas17 jul. 2020 - 7:53

Ja, als je afgekeurd bent via de WIA dan is het ook flink afzien. Werknemers willen je niet, je inkomen is afgeknepen, en je wordt gezien als profiteur. Triest allemaal.

Martin007
Martin00722 jul. 2020 - 14:32

Oki Doki, zal ik eens een voorspelling doen? Binnen 5 jaar mag jij die medicijnen zelf betalen. Mijn God, wanneer krijgt de bevolking door wat hier aan de hand is? https://nl.wikipedia.org/wiki/Nachtwakersstaat Welke partijen zijn allemaal liberaal? (tip: het zijn er 8)

Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland16 jul. 2020 - 14:59

Nou, u overdrijft wel een beetje. De hele kamer zit vol met moreel gehandicapten en die verdienen daar goed aan hoor !

TheBigLebowski
TheBigLebowski16 jul. 2020 - 13:22

Zolang politici een kapitalistisch systeem aanhangen wat efficiency en winst boven mensen stelt, zal het niet verbeteren. De ironie is dat veel banen van mensen die nu nog denken veilig te zijn ook zullen verdwijnen (dus van mensen zonder handicap). AI, automatisering, big data gaan op veel vlakken mensen vervangen (dat in tegenstelling tot de industriele revolutie, waar het om beperkte terreinen ging). Een ander kapitalistisch model is nodig waar plek is voor iedereen, gehandicapt of niet.

5 Reacties
Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland16 jul. 2020 - 15:40

iedereen werken moeten we vanaf kan niet en rampzalig voor het milieu

DaanOuwens
DaanOuwens16 jul. 2020 - 16:56

@ TheBigLebowski Jij schrijft: Een ander kapitalistisch model is nodig waar plek is voor iedereen, gehandicapt of niet. Volgens mij kan dat niet. Ik denk dat het onmogelijk is een arbeidsmarkt te creëren waar voor iedereen een baan is. Maar schets eens hoe het volgens jou er uit moet zien? Ik denk dat wij naar een arbeidsmarkt gaan waarin nog maar een deel van de potentieel werkenden daadwerkelijk een baan heeft. Inkomen en baan zullen los van elkaar komen te staan. Niet morgen maar wel over 30 jaar. Er is uiteindelijk niet genoeg te doen voor iedereen. En voor sommige groepen zoals arbeidsgehandicapten is nu al niets te doen. Dus voor deze groep geen baan maar wel een inkomen. Ik wilde je niet deze vraag stellen zonder mijn eigen visie te schetsen, maar wat is die van jou?

Fredje3
Fredje317 jul. 2020 - 3:37

U ratelt hetzelfde verhaaltje als de mensen ruim 100 jaar geleden deden met de industrialisatie ondertussen zijn er 6 miljard mensen meer op de aarde en valt dit best wel mee met die werkeloosheid.

DaanOuwens
DaanOuwens17 jul. 2020 - 9:59

@ Fredje Jij schrijft: U ratelt hetzelfde verhaaltje als de mensen ruim 100 jaar geleden deden met de industrialisatie Er zitten nogal wat fundamentele verschillen tussen toen en nu. Onder andere het feit dat 100 jaar geleden de overgrote meerderheid van de wereld bevolking nog in een agrarisch tijdperk leefde. Inmiddels neemt dat fase verschil mondiaal sterk af. Zelfs Afrika heeft wifi. Dus jouw vergelijking met 100 jaar geleden heeft weinig zin. Verstandiger is naar de ontwikkelingen van nu te kijken en de verwachtingen van de toekomst. Die duiden op een afname van het belang van de factor arbeid. Dus werkloosheid zal bij volgende generaties heel normaal zijn.

Bert de Vries
Bert de Vries18 jul. 2020 - 14:56

Onder voorbehoud van extreme calamiteiten, zoals een nucleaire, chemische of biologische wereldoorlog, is er heus wel iets met enige zekerheid te zeggen over de situatie rond 2050. De gang van zaken wordt op mondiaal niveau bepaald door de economisch machtigsten. Zij sturen de overheden aan. De overgrote meerderheid van de bevolking is arm en verpauperend. Als de paupers al werken, is een hongerloon hun deel. Baanzekerheid is iets van vroeger. Er is een relatief sterke middenklasse die omwille van eigenbelang solidair is met de elite, en die redelijk tot goed wordt betaald voor hun werk. Dat andere kapitalistische model is er voor bijna iedereen. Maar alleen in de vorm die enkelen zal aanspreken.