Dienplicht

Op 10 maart 1986 ontving ik van de burgemeester van mijn woonplaats een ‘Bewijs van inschrijving voor de dienstplicht’. “Hierbij deel ik u mede dat u op 01 Februari 1986 bent ingeschreven voor de dienstplicht voor de lichting 1988 in de gemeente Hilversum. Wanneer uw hierboven weergegeven persoonsgegevens onjuist of onvolledig zijn, wordt u verzocht de gemeentesecretaris daarvan spoedig in kennis te stellen”. Twee maanden later zond het ministerie van Defensie (directie dienstplichtzaken) aanvullende papieren waarin diende aangegeven of geadresseerde op 18, 19 dan wel 20-jarige leeftijd in dienst wenste te treden. Een kruisje bij het hokje ‘Voorkeur van opkomst’ was voldoende.

Ontnuchterend zakelijke woorden waar ik als vers jong volwassene even iets bij weg moest slikken.

Die aanhef is anno vandaag van een geheel andere toonzetting (vrienden met kinderen in de juiste leeftijd waren zo vriendelijk mij de aan hun zoon en dochter verzonden brief ter hand te stellen). Afzender, nog altijd het ministerie van Defensie, heeft zich inmiddels de enigszins in nevelen gehulde subtitelatuur gekozen van ‘Defensie Ondersteuningscommando’. Zo streng en droog als de communicatie in mijn jaren werd gevoerd, zo swingend en vrijblijvend is die van nu; “Eerder is al aangekondigd dat we alle jongeren een enquete willen sturen om te polsen of zij interesse hebben om voor Defensie te werken… wil je hier nu alvast over nadenken?”

De woordkeus doet denken aan de uitnodiging voor een verjaarsfeestje van zes-jarigen: Hallo, ik ben jarig! Kom je ook?

Met zoveel vrijblijvendheid neemt uiteraard geen enkele jongere de oorlogsdreiging serieus maar wellicht heeft men de opdracht tot het schrijven van dit epistel neergelegd bij een junior-staats-copywriter zodat men de ontlezen-generatie in elk geval tot lezen in eigen taal kan bewegen. Van enige volwassen benadering is in dit schandelijk schrijven geen sprake.

“Beste…
Deze brief gaat over je inschrijving voor de militaire dienstplicht en wat dat precies betekent. Lees deze brief goed.
Als minister van Defensie schrijf ik een brief aan alle Nederlanders die 17 worden dit jaar. Daarom krijg jij deze brief. Je bent nu ingeschreven voor de militaire dienstplicht, maar je wordt niet opgeroepen.”

De overheid heeft inmiddels berust in het totaal ontbreken van historisch besef bij Gen Z en vervolgt op sprookjesboek-achtige, Jip en Janneketoon: “Waarom is Defensie zo belangrijk? Zodra je 18 wordt, ben je voor de wet volwassen. Je mag zelf keuzes maken en bijvoorbeeld stemmen bij verkiezingen. Het is ook een moment om stil te staan bij het belang van Defensie voor de veiligheid van ons land”. Los van de misplaatste hoofdletter D in de laatste zin spreidt de Overheid een wel zeer lage dunk van het intelligentievermogen van zijn jong-ingezetenen ten toon. 

Een zin als“In Nederland leven we niet in oorlog. Wel is er in de wereld veel onrust en onveiligheid. Iedereen kent nu bijvoorbeeld de Russische oorlog in Oekraïne.” doet zowel inmenging van de redactie van het Jeugdjournaal vermoeden als die van Oom Donald in diens ‘Donald Duck’s brievenrubriek’.

Tot slot volgt een geniale zijweg waarin het ministerie, tussen weloverdachte neus en lippen, een nieuw Nederlands woord introduceert en algehele verwarring sticht; Het Dienjaar.

“Het Dienjaar Defensie is iets anders dan die dienstplicht. Jongeren kunnen vrijwillig kiezen voor een dienjaar (nu weer geschreven met een kleine letter..) bij Defensie. Je wordt dan militair voor een jaar. Ook als je al werkervaring hebt, ben je welkom voor een dienjaar”.

Hier hanteert men het hypnotische principe van de mantra. De constante herhaling van een woord, in allerlei samenstelling, dat zinnen de lezer als vanzelf logisch doen voorkomen. Het ‘rad voor ogen’ wist bovendien de letters ST en het keiharde ‘dienSTplicht’ blijkt ineens het dociel klinkend ‘dienjaar’ (met óf zonder hoofdletter).

Beste minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius,
Na het lezen van éen kromme zin schuift een redelijk denkend mens dergelijke briefjes onmiddellijk terzijde. Voor ons allen, God en het Vaderland hoop ik dat de Nederlandse jeugd dat, desnoods in opstelling van rotten van vier, niet zal doen.