Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Ultraconservatieve vrouwenhaters in Amerikaans Hooggerechtshof schaffen recht op abortus af

Zware klap voor vrouwenrechten in de VS
Joop

Deugen de meeste mensen wel altijd?

  •  
10-02-2021
  •  
leestijd 6 minuten
  •  
IMG_12541
Wie altijd maar weer zo onafhankelijk mogelijk het goede probeert te doen, kan erg eenzaam zijn, hoeft zeker niet altijd op applaus te rekenen
Mirjam Vriend en Bram Bakker corresponderen maandelijks over de geestelijke gezondheid. Dit is de vijfde aflevering.
Beste Bram,
Zijn wij mensen flex-deugers? Bijna iedereen heeft ‘m gelezen, De Meeste Mensen Deugen, van Rutger Bregman. Het boek haalde veel vastgeroeste denkbeelden onderuit over de vermeende aangeboren slechtheid van mensen. Het rekende af met bekende mythes die de vermeende slechtheid al heel lang onterecht ‘bewijzen’. Bregman deed zeer uitgebreide research, zoals onder andere te zien is aan het indrukwekkende aantal pagina’s achterin met een eindeloze bron-opsomming. Veel mensen die het al gelezen hadden riepen dat ze echt waren opgeknapt van dit tegengeluid, dus: lees het!
En dat heb ik dan ook gedaan.
Een van de eerste voorbeelden die Bregman opvoerde was dat van de soldaat, die over het algemeen liever over de vijand heen blijkt te schieten, omdat ie totaal geen aandrang heeft om zomaar iemand te doden die net als hij gesommeerd is naar het front te gaan uit naam van één oververhitte leider. Dat vond ik heel goed nieuws. Het goed onderbouwd onderuit halen van een aantal hardnekkige mythes over de wreedheden jegens anderen, waartoe mensen allemaal bereid zouden zijn – zoals het beroemde broodje aap-verhaal over hoe mensen zonder vragen te stellen hun medemens steeds krachtigere tot uiteindelijk dodelijke schokken toedienden, waar dus niks van blijkt te kloppen – stemde mij ook blij.
Bij de enorm lange verantwoording die Bregman even verderop aanvoerde om uit te leggen waarom iemand in nood niet was geholpen door de vele mensen die die nood overduidelijk hadden waargenomen, begon er echter iets bij mij te knagen. Mooie verhalen, maar onder aan de streep had niemand geholpen, zo simpel was dat…
Na de bemoedigende verhalen van Bregman over soldaten die hun geweren in de lucht leegden en hun chocola met de ‘vijand’ deelden, ging ik zelf een Syrische vluchteling interviewen. Hij vertelde openhartig over zijn leven, dat voorafging aan zijn wanhopige vlucht.
De soldaten én meevechtende burgers die hij mij beschreef deden het een beetje anders dan in Bregmans boek… Ik zal de gruwelen hier niet breed uitmeten, maar het principe is dit: zo langzaam, pijnlijk, wreed en voor de gedwongen toekijkende ooggetuigen zo angstaanjagend mogelijk. Uitgevoerd met groot enthousiasme.
Het ligt voor de hand om hier naar religieuze hysterie te wijzen. Zoals we bij erg wrede kampbeulen uit diverse oorlogen naar ideologische hysterie kunnen wijzen. Maar dat is mij te makkelijk, of op zijn minst te onvolledig. Er is altijd iets of iemand om naar te wijzen, maar je moet het toch maar kunnen uitvoeren, met jouw wil en jouw handen.
Clichés liggen overal op de loer als je een onderwerp als deugen aansnijdt. Gemeenplaatsen, zoals “we zijn allemaal soms goed en soms slecht, tis maar waar je voor kiest, je achtergrond is heel bepalend, nee, je achtergrond is helemaal niet bepalend maar je blauwdruk wel, sommige mensen hebben nou eenmaal een ongelukkige biochemie in hun hoofd, nee, die biochemie kun je omdenken of om-mediteren, etc. etc.” Heb ik er nog eentje gemist?
De vraag of wij deugen of niet deugen wordt bij mij overschaduwd door een net iets andere vrees: dat we zo enorm beïnvloedbaar lijken te zijn. Dat we té makkelijk zowel richting goed als slecht zijn te lokken.
Een simpel voorbeeld haal ik uit mijn jeugd, in de fameuze vrijgevochten seventies van de vorige eeuw. Talloze ouders vonden het toen helemaal prima om seks te hebben onder de ogen van hun kinderen, ook met wisselende ‘ooms’ en ‘tantes’, bovendien zaten er in die dagen onmiskenbaar bovengemiddeld veel ouders aan hun eigen kroost. Misschien lijkt dit voorbeeld minder uitgesproken ‘slecht’, maar mijn generatie is er flink door beschadigd en begint dat de laatste jaren schoorvoetend te uiten.
Hoe vaak horen we mensen niet hier echter niet vergoelijkend over mompelen: “Tja, dat deden we toen. Dat leek ons oké”? We wisten niet beter. Dat zegt men dan. Voor mij is dat zinnetje synoniem voor: we waren gestopt met zelfstandig nadenken. De ongemakkelijke waarheid is echter dat veel seventies-kinderen destijds al wel voelden dat er iets gebeurde wat helemaal niet klopte. Kinderen waren we, en we beseften dat!
Zijn we dus eigenlijk niet een soort flex-deugers, Bram? Hoeveel ruggengraat hebben de meesten van ons, in jouw optiek? De leider van een groep of een beweging lijkt erg bepalend; als die de juiste snaar weet te raken, als we ons gezien voelen… gaan we dan niet net zo makkelijk de ene als de andere kant op?
Wie altijd maar weer zo onafhankelijk mogelijk het goede probeert te doen, kan erg eenzaam zijn, en hoeft zeker niet altijd op applaus te rekenen. Dat brengt me bij een boeddhistische uitspraak die ik zeer mooi vind:
“Er is geen beloning voor goed zijn. Goed zijn is de beloning.”
Warme groet, Mirjam
Ha Mirjam,
Dit zou een heel kort antwoord kunnen worden: ja, wij zijn flex-deugers. Maar ik weet dat je mijn visie wilt, dus ik zal je een toelichting geven. Ik behoor tot de weinige landgenoten die Bregman nog niet hebben gelezen. Dat komt door mijn persoonlijke afkeer van hypes. Het is vast een goed en interessant boek, maar het succes ervan voelt zo gemaakt. Precies dit onderwerp is waar men behoefte aan heeft momenteel. Het roept associaties bij me op met ‘Wij zijn ons brein’ van Dick Swaab. Ook een interessant boek, dat heb ik wel gelezen, maar zwaar overschat qua belang, denk ik.
Waarom we flex-deugers zijn: omdat de omstandigheden alles bepalen! Wat denk je van de oude zegswijze ‘in nood leert men zijn vrienden kennen’? Daar zit alles al in. Als er morgen oorlog uitbreekt, ga je dan in het verzet of heul je met de vijand? Dat kun je niet betrouwbaar voorspellen in een vredessituatie.
Ik kan het niet vaak genoeg herhalen: wij zijn in ons functioneren per definitie allemaal een product van onze aanleg en de omstandigheden waarin we leven. En onder extreme omstandigheden worden we in principe allemaal ziek, gek of slecht. Uitzonderingen zijn geluksvogels, zoals de opa die twee pakjes per dag rookte, maar die toch bijna honderd jaar werd.
Iedereen deugt, zolang de omstandigheden ons weerhouden van niet-deugen. Maar in aanleg kunnen we helaas ook allemaal slecht zijn. Denk aan de drugsverslaafde die echt van zijn bejaarde moeder houdt, maar die wel haar bankrekening leegplukt… Een betere titel voor het boek van Bregman was geweest: ‘Mensen deugen, meestal’. Het leugentje om bestwil kennen we toch allemaal? De meesten van ons hebben als kind weleens snoep gestolen, en als je buitenechtelijke affaires niet vindt deugen, dan heeft het boek van Bregman al bijna geen bestaansrecht meer…
Dan ook nog even over jouw punt van beïnvloeding: dat klopt, veel meer dan we ons bewust zijn ook nog. Dat komt omdat de meeste beïnvloeding op een onbewust niveau plaatsvindt. Slimme internetbedrijven manipuleren ons gedrag om geld te verdienen. En terwijl we dat steeds vaker horen gaat het onverminderd verder. Kijk naar ‘The Social Dilemma’ op Netflix, en schrik je rot. En toch: ik heb het gezien, maar ik zit nog steeds op allerlei sociale media. We maken elkaar de hele dag wijs dat we ons gedrag baseren op weloverwogen keuzes, maar het tegenovergestelde is veel meer waar: bijna alle gedrag komt voort uit onbewuste processen.
Ik merk dat ik er niet vrolijk van word, dit schrijven. Ik voel me steeds vaker machteloos tegenover allerlei ontwikkelingen die plaatsvinden. Wat dat betreft heeft de coronacrisis ook niet geholpen: het zwabberbeleid wordt boven onze hoofden bedacht, en meer smaken dan braaf luisteren of je er tegen keren lijken er niet te zijn. En om nu te zeggen dat iedereen die zonder mondkapje demonstreert dan ‘dus’ behoort tot een kleine minderheid die niet deugt vind ik echt veel te kort door de bocht.
We deugen allemaal, tot de omstandigheden iets anders van ons vragen. Mensen willen overleven, dat is toch de basis van de hele evolutie?
Hopelijk heb ik je met deze beschouwing toch iets kunnen brengen, ik groet je hartelijk, Bram

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (46)

Tom7
Tom714 feb. 2021 - 5:57

Misschien een toevoegende verklaring van het één en ander, ook in de context van overdraagbare ziektes als gebeurtenissen. (denk daarbij bijvoorbeeld aan religies waar of een koe met rust gelaten moet worden, of een varken en een hond onrein zijn) Genealogie van de Moraal. https://nl.wikipedia.org/wiki/Genealogie_(Nietzsche)

Minoes&tuin
Minoes&tuin12 feb. 2021 - 13:32

"Wie altijd maar weer zo onafhankelijk mogelijk het goede probeert te doen, kan erg eenzaam zijn, hoeft zeker niet altijd op applaus te rekenen" Inderdaad. Je behoeft er niet eens iets voor te doen, soms ook alleen maar ergens niet aan mee te doen. Dit heeft me zelfs twee keer mijn baan gekost.

henk-alexander
henk-alexander11 feb. 2021 - 20:16

'Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral.' - dat is de realiteit. Hiermee is gezegd dat 'deugdzaamheid', in welke uiting ook, niet meer is dan een menselijk construct dat varieert al naar gelang de tijd en de ruimte. Zo hadden we een tijd dat de machthebbers 'goed' moesten zijn voor slaven, horigen en lijfeigenen. Nu leven we in een tijd en maatschappij waar machthebbers mensen slecht behandelen (vgl. o.a. 'toeslagenfraude'). En niet allen mensen. Kortom afstand nemen van een antropocentrische deugdenbenadering.

2 Reacties
Uilenspiegel
Uilenspiegel12 feb. 2021 - 7:47

Er zijn dieren die samen jagen. De strategie daarna is: samen delen. Anders werkt het samen jagen niet meer. De moraal: vóór het jagen begint is er "moraal".

Deugkeizer
Deugkeizer12 feb. 2021 - 10:05

Dan nog is het natuurlijk hoe ver je gaat om dat eten te krijgen. Niet iedereen zal op hetzelfde moment toegeven. Het leven is natuurlijk altijd een afweging tussen jezelf en een ander, maar soms ook tussen je gevoel en je denken. Vind jouw citaat daarom een cirkelredenering. Er zijn genoeg mensen die instaat zijn te verhongeren, omdat ze een moreel bezitten. Alhoewel vaak de verleiding te groot is om toch toe te geven aan je gevoelens. Maar dat komt, omdat onthouding, oftewel niet toegeven aan je gevoel het belang van je acties en de inzet ervan continu in twijfel trekt. De meeste mensen zullen dan zeggen dat hun gevoel hun gedachten manipuleert. Maar ik geloof daar niks van. Dan zou je namelijk geen weerstand hebben tegen verslavingen. Blijkbaar heeft een goed gevoel hebben, ook een bepaalde waarde voor ons, zolang we er nog mee denken te kunnen leven.

Deugkeizer
Deugkeizer11 feb. 2021 - 13:11

Ik zeg altijd maar mensen die niet deugen zijn het probleem niet. Het zijn de mensen die wel deugen en iemand die niet deugt verkiezen boven iemand die wel deugt.

HappyBuddha
HappyBuddha11 feb. 2021 - 11:13

Deugen de meeste mensen wel altijd? Soms wel soms niet. Mijn zus zegt altijd: "Mal brennt das Licht und mal nicht...." Zelf schaar ik mij onder de deugnieten

Uilenspiegel
Uilenspiegel11 feb. 2021 - 10:17

Ik deug omdat ik hier en nu kan deugen. Terugkijkend op een periode om dan te concluderen dat iets niet deugde, is prima, zo leren we, maar laat de waan van de dag daarin niet bepalend zijn. Laten we leren en terughoudend in veroordelen zijn. Voorbeeld: slavernij terecht afgeschaft etc., was iedere plantagehouder een ondeugd?

Geen3
Geen311 feb. 2021 - 9:41

Lees eens Harry Mulisch: Het stenen bruidsbed, en ook van Mulisch: de zaak 40/61. Het kwaad zit in ons allen. Als ik (geboren 1950) 20 jaar eerder was geboren, 155 km oostelijker, dan was ik mogelijk lid geweest van de Hitlerjugend!

3 Reacties
Deugkeizer
Deugkeizer11 feb. 2021 - 13:15

Ja, elke generatie denkt dat ze bij laatste beslissende revolutie op aarde horen. Iedereen doet mee met zijn eigen tijd. Wat er 100 jaar later nog besloten wordt is niet belangrijk meer.

rootus
rootus12 feb. 2021 - 20:23

Probeer eens "ordinary man" van Browning. Als je het kan harden...

rootus
rootus12 feb. 2021 - 20:27

Probeer eens “ordinary man” van Browning. Als je het kan harden…

[verwijderd]
[verwijderd]11 feb. 2021 - 8:28

--- Dit bericht is verwijderd —

3 Reacties
Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 9:42

vanderpol Ik geloof er niets van. Als angst dan te overwinnen valt, waarom valt angst dan weer niet te overwinnen?

Deugkeizer
Deugkeizer11 feb. 2021 - 10:14

Mensen deugen misschien wel of niet, maar dat is denk ik niet waar het mis gaat bij mensen denk ik. De intrinsieke fout bij de mens ligt hem in het barrabas afweging. Het kiezen tussen een moordenaar voor een doel of een onschuldig doelloos iemand. Door hierbij continu de verkeerde keuzes te maken krijgen mensen met sluwere eigenschappen steeds meer te zeggen. Afhankelijkheid speelt in dat soort afwegingen altijd een te grote rol. Maar daar worden de punten juist binnengehaald.

The Apple
The Apple11 feb. 2021 - 21:38

Jvanderpol: "Pas als je angst overwonnen is dan kun je kiezen tussen deugen of niet deugen," OK, jij denkt tenminste na. Wij zijn het misschien niet altijd eens, maar we kunnen praten met elkaar!

Wappie Kappie
Wappie Kappie11 feb. 2021 - 8:21

Wat ik ook merk is dat deugen, de definitie daarvan en het gedrag dat er bij hoort, tijds- en cultureel bepaald zijn. Op het werk heb ik een groep collega's die keihard vinden dat ze deugen. Anti-racisme, pro-bio, pro-natuur, diversiteit, etc. Het komt er allemaal in. Maar dan is er een probleem en iemand heeft het veroorzaakt. Diezelfde mensen beginnen keihard te liegen en te zwartepieten. Als je ze daarop aan spreekt, dan vinden ze dat prima binnen het deugen passen. Liegen is een andere beleving van de waarheid en zwartepieten is overleven in een grote organisatie. Ze deugen op basis van hun eigen leefregels en eigen inzicht. Iets wat we vroeger egoïsme noemden en misschien wel narcisme, is nu de ontplooiing van het individu. En we deugen.

1 Reactie
Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 9:46

Kappie Ja, en? Dat 'deugen' is maar hoe je het definieert en in hoeverre je dat dan wil zien en geloven, van je zelf en anderen.

Norsemen
Norsemen11 feb. 2021 - 8:01

Iemand die zich afvraagt of mensen deugen zou Nietzsche's Voorbij Goed En Kwaad eens moeten lezen.

7 Reacties
Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 9:50

Norsemen Wanner mensen zich afvragen of mensen deugen, dan kunnen ze zich net zo goed afvragen wanneer het nu mooi weer is en wanneer niet. En of appelmoes nu lekker is of niet. Of de nachtwacht wel een mooi schilderij is.........

Norsemen
Norsemen11 feb. 2021 - 9:58

Zandb Je hebt Voorbij Goed en Kwaad niet gelezen merk ik.

Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 12:31

Norsmen Hoezo? Zeg ik wat verkeerds, dan?

Norsemen
Norsemen11 feb. 2021 - 14:04

Nee hoor, maar als je het wel had gelezen had je denk ik een andere reactie gegeven.

Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 16:36

Norsemen Hoe zou ik dan gereageerd hebben?

Norsemen
Norsemen11 feb. 2021 - 19:04

Dan had je wellicht iets gezegd over het begrip deugen. Dat wat wel en niet deugd geen persoonlijke smaak is zoals of appelmoes lekker of vies. Maar dat deugen een verzonnen, opgelegde moraal is terwijl er wordt gedaan alsof het iets natuurlijks is. Dat wat goed en slecht is een soort natuurwet is, iets wat vaststaat.

Zandb
Zandb13 feb. 2021 - 12:10

Norsemen Dan is wel of niet deugen toch gewoon als appelmoes wel of niet lekker vinden? Er is immers geen enkele objectieve maatstaf. Je moet het in feite zelf uitzoeken. Iedereen die een beetje wil nadenken, kan bedenken dat welke deugd ook een ondeugd kan zijn en anders om. Diegene die Hitler zou hebben gedood, zou volgens velen heel deugdzaam hebben gehandeld, i.t.t. diegene die Martin Luther King doodde.

Erik Tervoort
Erik Tervoort11 feb. 2021 - 7:31

Hieronder wordt door "The Apple" gesteld dat 99,9% van de mensen deugen. Nou, dan kan ik jullie geruststellen: Ik behoor namelijk tot de 0,1% die niet deugt, wat betekent dat jullie allemaal dus wél deugen. Wie zich onder dit bericht meldt mag mijn deugpunten er ook als bonus bijhebben, aarzel dus niet!

3 Reacties
The Apple
The Apple11 feb. 2021 - 8:32

Er staat: "b) Hoeveel mensen denken dat ze zelf deugen (99,9%?) en hoeveel mensen deugen er niet, volgens diezelfde mensen?

Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 9:53

Erik Het is zo simpel: Niemand deugt wel en niemand deugt niet.

The Apple
The Apple11 feb. 2021 - 16:20

Schrijf nooit aan kwade opzet toe wat afdoende verklaard kan worden door domheid.

Jaco38
Jaco3810 feb. 2021 - 22:32

“We deugen allemaal, tot de omstandigheden iets anders van ons vragen” Ken het boek van Bregman niet, maar deze conclusie is niet perse in tegenspraak met zijn stelling toch?. De meeste mensen deugen, dan niet vanwege een natuurlijke aanleg tot deugen, maar omdat de omstandigheden kennelijk niet iets anders vragen. Dit lijkt een tegenstelling of de schrijvers moeten iets anders met “achtergrond” bedoelen dan opvoeding, sociale context waarin je gevormd wordt: “je achtergrond is helemaal niet bepalend maar je blauwdruk wel” En vervolgens: “De vraag of wij deugen of niet deugen wordt bij mij overschaduwd door een net iets andere vrees: dat we zo enorm beïnvloedbaar lijken te zijn. Dat we té makkelijk zowel richting goed als slecht zijn te lokken” Waarbij een voorbeeld gegeven wordt van een te vrij sexuele opvoeding die doorwerkt in het volwassen leven. Ben het wel eens met de stelling dat iedereen tot niet-deugen in staat is naarmate de omstandigheden extremer worden, zoals vechten voor eigen hachje bij extreme honger of doodsnood. Maar hier zijn wel veel gradaties in te maken, de een heeft veel minder nodig dan de ander en opvoeding / achtergrond is daarin gemiddeld genomen wel degelijk een bepalende factor.

X4
X410 feb. 2021 - 22:26

De titel van het boek"De meeste mensen deugen" is slim bedacht. Het is wat mensen willen horen dus dat verkoopt goed. Een definitie van wat deugen is krijg je er echter niet bij. Dan ben je snel klaar. En een heleboel anekdotische verhalen veranderen daar niets aan. De mensen die zo deugen, u en ik uiteraard, hebben er geen probleem mee om ongezien te liegen, te bedriegen, te stelen en te frauderen, vreemd te gaan, op te lichten, vals te spelen, etc. Maar voor de rest deugen we uiteraard. Want we willen graag gewaardeerd worden en liever geen moeilijkheden.

Ryan2
Ryan210 feb. 2021 - 21:04

Tja, klassiek zijn de psychologische experimenten, waarbij profpersonen van de weg werden geplukt om mee te doen met een experiment. Geleid door mensen in medisch witte jassen. (Autoriteit) Het verhaal werd opgehangen dat er een crimineel verhoord werd, en da lijst met vragen en antwoorden lag klaar. Ook stond er bij vermeldt, doe de spanning ingesteld diende te worden, als het antwoord fout was. Ook hoe gevaarlijk deze spanning was. En wat denk je, veel mensen deden gewoon mee. Een acteur zat op een afstandje overdadig te kermen. Sommigen deden na wat twijfel, na een bemoedigend knikje van de autoriteit toch ook weer mee.. Ik zeg niet dat alle mensen zo zijn...

2 Reacties
Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 9:57

Ryan "Ik zeg niet dat alle mensen zo zijn". Het is helemaal niet gezegd, dat iemand deugt of niet deugt, wanneer die al dan niet bepaald gedrag vertoont wanneer hem gevraagd wordt iets te doen. Dat iemand dan zou deugen (of niet) is slechts een arbitraire conclusie die je a.d.v. de resultaten trekt.

Deugkeizer
Deugkeizer11 feb. 2021 - 13:20

Tja een verkeerde mening hebben kan geen kwaad, een verkeerd oordeel vellen wel.

The Apple
The Apple10 feb. 2021 - 20:57

Ik wil niet al te moeilijk die over alfa en beta wetenschappers, maar mensen die "deugen" als onderwerp nemen van een onderzoek of discussie zonder te definiëren wat "deugen" is, kun je natuurlijk moeilijk serieus nemen. a) Is gehoorzaamheid een deugd? b) Hoeveel mensen denken dat ze zelf deugen (99,9%?) en hoeveel mensen deugen er niet, volgens diezelfde mensen? Waarin ligt de verklaring van het verschil? Overigens dacht ik altijd dat psychiaters proberen te kijken naar de medische oorzaken van het gebrek aan welbevinden van de patient en dat de psychologen de handelaars in illusies zijn (zoals de kracht van het positieve denken), maar ik laat me graag beleren door iemand die het beter weet.

5 Reacties
Ryan2
Ryan210 feb. 2021 - 21:05

@The Apple. Gehoorzaamheid is geen deugd. Integendeel.

Winterdepressie
Winterdepressie10 feb. 2021 - 21:18

Je zit hier aardig in de gamma "wetenschappen" te roeren. Overigens is het al een tijdje achterhaald om mensen in alfa, beta of gamma categorieën in te delen. Disciplines zijn in meer of mindere mate alfa, beta of gamma. Mensen zijn dat over het algemeen niet.

Karingin
Karingin10 feb. 2021 - 22:32

Ik denk dat we in elk geval wel kunnen stellen dat het bewust pijnigen van mensen valt onder "niet-deugen", en daar gaat 't hier vooral over. Behalve echte psychopaten zal niemand dat doen als daar niet allerlei ellende aan vooraf is gegaan, dus in die zin deugen de meeste mensen. Ik vind die beïnvloedbaarheid veel interessanter, vooral omdat zo weinig mensen dat doorhebben, inderdaad denken ze dat ze zelf weloverwogen keuzes maken. Je leest 't hier ook vrijwel elke dag, zo weinig inzicht in hoe het menselijk brein werkt. En hoe sociale en culturele structuren werken. Daarom lees je altijd van die domme argumenten en simpele maar stupide non-oplossingen

The Apple
The Apple11 feb. 2021 - 1:25

Karingin: "Ik denk dat we in elk geval wel kunnen stellen dat het bewust pijnigen van mensen valt onder “niet-deugen”, en daar gaat ’t hier vooral over." Nee, de vraagt wordt gesteld of wij "flex-deugers" zijn. Bovendien ga ik ook niet akkoord met jouw definitie. Het is niet zo dat je kunt zien dat de meeste mensen "goed" zijn, omdat het aantal moorden best laag is. Ik ga de vraag niet beantwoorden (want dat kan ik niet), maar hoe zou je de mensen beschrijven die uit winstbejag anderen benadelen? Niet alleen opzettelijk (oplichters), maar ook als vorm nalatigheid (niet bij stilgestaan) of als bewuste acceptie (zo zit onze wereld nu eenmaal in elkaar)? Is het niet zo dat je niet kunt zeggen of de meeste mensen deugen, noch dat de meesten niet deugen, omdat wij allemaal het product zijn van onze omstandigheden? Ik denk vaak om mij heen te zien (ik ken geen objectief onderzoek van die aard) dat arme mensen vaak eerlijker zijn. Waarom leggen ze zichzelf die morele eis op? Omdat dat het enige is waar ze hun eergevoel aan kunnen ontlenen? Ik lees nu dat in de psychiatrie tegenwoordig de mensen deugen die huwelijkse trouw betrachten, want ook als dat betekent dat dit een einde zou maken aan het hele idee dat de meeste mensen deugen, het is wel een morele waarde en geen vorm van "maatschappelijke dwang" (conformisme, of hoe je het ook maar wilt noemen). Zelfs de nieuwe preutsheid schijnt een morele en geen maatschappelijke achtergrond te hebben. Er gaat niks boven een lekkere orgie, we dromen er allemaal van, maar het deugt niet. Niet volgens de dominee, maar volgens de psychiaters. Volgens mij moeten ze eerst maar eens zelf op de divan gaan liggen en lekker associëren om te ontdekken wat de kern van dat moralisme is en welke emoties daaraan ten grondslag liggen. Niet bij anderen, maar bij zichzelf. Ik heb wel een tip: de makkelijkste weg naar het deugen is die van de aanpassing. Do in Rome as the Romans do en zelfs de Romeinen vinden je aardig. En wie deugen er nu beter dan de mensen die alle conflicten vermijden?

Zandb
Zandb11 feb. 2021 - 10:01

Mensen Wat niet deugt, dat deugt per definitie niet en om geen enkele andere reden.

Winterdepressie
Winterdepressie10 feb. 2021 - 19:47

"We deugen allemaal, tot de omstandigheden iets anders van ons vragen. Mensen willen overleven, dat is toch de basis van de hele evolutie?" En toch is altruïsme en in mindere mate zelfopoffering ook een ingebouwd attribuut waar veel mensen over beschikken en deze mechanismen zijn niet direct goed voor het individu. Ik denk zelf toch dar wanneer goede mensen die slechte dingen doen, het scheermes van Hanlon in de meeste gevallen van toepassing is : "Schrijf nooit aan kwade opzet toe wat afdoende verklaard kan worden door domheid."

4 Reacties
The Apple
The Apple10 feb. 2021 - 21:04

Het scheermes van Hanlon lijkt me een heel verstandig uitgangspunt, maar je mag het alleen niet hardop zeggen. Zo gauw je het bijvoorbeeld hebt over "dom-rechts" is gelijk de boot aan, terwijl je alleen maar probeer te vermijden om gelijk over "fascisme" te beginnen. -

ton14024
ton1402410 feb. 2021 - 21:58

Altruïsme en zelfopoffering. Heb een beetje vertrouwen in de samenleving. Lukt dat niet dan doet dat iets met je.

Winterdepressie
Winterdepressie10 feb. 2021 - 23:26

@Ton14024, De samenleving is een abstract construct dat zich niet 1 op 1 laat vertalen naar individuen, waar het in dit geval over gaat. Het is lastig vertrouwen te hebben in dat construct wanneer het vrij duidelijk is dat juist dit gegeven op z'n best een katalysator is voor dom gedrag. Ik heb een beetje vertrouwen in personen, niet groepen.

Dick Roelofsen
Dick Roelofsen11 feb. 2021 - 8:24

"terwijl je alleen maar probeer te vermijden om gelijk over “fascisme” te beginnen." In een fascistische samenleving deugen de fascisten.