Den Haag is bezig met ideologie terwijl de wereld brandt

De wereld staat in brand en Den Haag kijkt weg. Oorlog in Oekraïne, escalatie in het Midden-Oosten, een wankelende NAVO door een mogelijke annexatie van Groenland en een internationale orde waarin het recht steeds vaker het onderspit delft tegen macht en militaire spierballen. Dit is geen theoretisch debat meer over waarden en regels. Dit is een harde machtsrealiteit. En juist nu kiest Nederland voor bestuurlijke zelfverlamming.

D66 is de grootste partij van het land. Toch heeft de VVD, met 22 zetels, bewust onderzoek naar een mogelijke samenwerking met GroenLinks-PvdA (20 zetels) tegengehouden. Niet omdat het inhoudelijk op voorhand onmogelijk zou zijn, maar omdat ideologische grenzen belangrijker werden gevonden dan bestuurlijke slagkracht. In een tijd waarin machtspolitiek terug is op het wereldtoneel, is dat niet principieel, het is ronduit gevaarlijk.

De realiteit is dat internationaal recht steeds minder vanzelfsprekend afdwingbaar is. Verdragen beschermen je niet als je politiek zwak staat. Morele gelijkheid weegt weinig als je geen geopolitiek gewicht in de schaal legt. Juist daarom is een breed meerderheidskabinet noodzakelijk: een kabinet met democratische rugdekking, stabiliteit en het vermogen om snel en eensgezind te handelen op defensie, veiligheid, energie en internationale samenwerking.

Een minderheidskabinet of smalle coalitie kan zich dat niet permitteren. Die zijn intern bezig met overleven terwijl de wereld verder militariseert. Ze missen gezag in Europa, spreken met minder overtuiging in internationale gremia en zijn kwetsbaar op momenten dat besluitvaardigheid cruciaal is. Slagkracht verdampt zodra elke crisis ook een binnenlandse vertrouwenskwestie wordt.

Dit is geen abstract risico. In een wereld waarin macht weer bepalend is, wordt bestuurlijke zwakte genadeloos afgestraft. Landen die intern verdeeld zijn, worden extern gemarginaliseerd. En dat is precies waar Nederland nu op afkoerst. Niet door noodlot, maar door politieke keuzes.

Het uitsluiten van GroenLinks-PvdA is zo’n keuze. Een keuze om ideologische zuiverheid boven landsbelang te stellen. Een keuze die de vorming van een breed, stabiel kabinet blokkeert op het moment dat Nederland dat harder nodig heeft dan ooit.

De wereld wacht niet. Machtspolitiek wacht niet. En crises wachten niet tot Den Haag klaar is met zichzelf. Regeren in deze tijd betekent durven samenwerken, juist over ideologische grenzen heen. Wie dat weigert, speelt een gevaarlijk politiek spel. Die ondermijnt bewust de weerbaarheid van het land.