Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

China klaar om Oceanië in te lijven

Nieuwe overeenkomst betekent grote machtsuitbreiding in gebied
Joop

De zorg zit in de verkeerde bus

  •  
05-04-2011
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
De zorg is geen markt. Samenwerken is efficiënter en beter voor patiënten dan concurrentie
Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de plannen van minister Schippers voor de ziekenhuiszorg. Ook bij haar voorganger Klink leefde bij ons, allen werkzaam in het ziekenhuis, al sterk het gevoel, dat we in de “verkeerde bus” terecht waren gekomen. Onder deze minister neemt dat gevoel alleen maar toe. We roepen de Tweede Kamer op te kiezen voor een andere koers.
Vertrekpunt van de marktgerichte bus is de beste gezondheidszorg van Europa. In de Euro Health Consumer Index staan we nummer 1. De onderzoekers concluderen voorzichtig, dat Nederland waarschijnlijk het beste systeem heeft van heel Europa.
Onbegrijpelijk is daarom dat de minister de gezondheidszorgbus nu koerst in de richting van het slechte Amerikaanse gezondheidszorgsysteem, door de Amerikanen ook wel “managed care” genoemd, zoals dat door Michael Moore in zijn documentaire “Sicko” zo treffend is neergezet. Hierin is duidelijk te zien, wat de gevolgen zijn van een vercommercialiseerde zorg, die gedomineerd wordt door zorgverzekeraars. De prijzen van “de zorgproducten” stijgen tot exorbitante hoogten in zo’n systeem. Er wordt per behandeling door ziekenhuis en verzekeraar onderhandeld over een “fair prize”, waarbij iedere uitkering door de verzekeraar wordt gezien als een “medical loss”, dat voorkomen had moeten worden. 
In Europa zal zelfs de meest rechtse liberaal van mening zijn, dat iedere burger die geconfronteerd wordt met de diagnose borstkanker moet kunnen rekenen op zorg van goede kwaliteit: snel, veilig en respectvol. In Amerika ben je als borstkankerpatiënt een verhandelbaar zorgproduct op een vrije zorgmarkt, waaraan allerlei spelers veel geld kunnen en willen verdienen.
De zorg is dus geen markt. En toch wil de minister verder die kant op. Waarom? Omdat de minister het van belang vindt, dat “zorg ook in de toekomst betaalbaar en voor iedereen beschikbaar blijft”. Dat lijkt een heel sociaal standpunt voor een liberaal, ze was alleen gemakshalve vergeten te vertellen dat goede zorg dan alleen beschikbaar en betaalbaar blijft voor wie het kan betalen.
De marktwerking in de ziekenhuizen via de vrije prijsvorming heeft tot nu toe alleen maar geleid tot stijgende kosten. Maar in plaats deze marktwerking dus terug te draaien, breidt de minister deze uit het naar 70% van alle ziekenhuiszorg. Uit  – terechte – angst voor de nog verder stijgende kosten herintroduceert de minister de budgettering, oftewel een maximum aan de uitgaven, ongeacht de zorgvraag. Een ziekenhuis dat meer patiënten helpt dan afgesproken, moet dat twee jaar later terugbetalen.
Ook op een ander punt ziet de minister niet dat we op de verkeerde weg zijn.  Om de marktwerking in te voeren, moest ziekenhuiszorg omgezet worden in transparante  “zorgproducten” via  de zongenaamde Diagnose Behandel Combinaties (DBC’s). Het werd een enorm bureaucratisch wangedrocht. En ook hier is de conclusie niet “terugdraaien”, maar worden de DBC’s vereenvoudigd en in aantal teruggebracht. Eén van de belangrijkste doelen van de DBC’s, namelijk transparantie is daarmee vervallen. Daarnaast zijn de criteria om een vereenvoudigde DBC te mogen declareren, fors aangescherpt. Hierdoor wordt iedere zorginnovatie in de kiem gesmoord. En dat ook nog voor een hoge prijs.
Voor de invoering van deze DOT’s  worden stuur- en projectgroepen, ICT voorzieningen,, en communicatie en implementatie trajecten gestart. Een intelligent guess op basis van ons bekende gegevens doet vermoeden dat er in Nederland nu alleen al voor de aanloopkosten door de ziekenhuizen € 25 miljoen wordt gereserveerd. De werkelijke kosten voor het totale traject zullen nog vele malen hoger liggen en waarschijnlijk boven de € 100 miljoen uitkomen. Niet voor niets werd de invoering van DBC’s de “Betuwelijn van de zorg” genoemd. 
Wij zijn in de “verkeerde bus” terecht gekomen met de zorg. De bus in de richting van meer markt. Marktwerking die juist de kosten opdrijven, wat dan vervolgens door deze minister gecombineerd wordt met maatregelen om via een ander route deze kosten weer terug te dringen. Het gevolg: marktwerking met een deksel er op. De budgettering leidde in het verleden tot de onacceptabele wachtlijsten,die nu zullen terug komen. Alleen zal de schaarste nu ook nog via het marktprincipe worden verdeeld.
Laten we kiezen voor een andere route. Schaf het ingewikkelde en kostbare ziekenhuisfinancieringssysteem af en focus alleen op de beheersing van de totale kosten. Hou op met het optuigen van een vrije markt, dan heb je ook geen dure marktwaakhonden nodig. Samenwerken is efficiënter en beter voor patiënten dan concurrentie.
Geef de beschikbare budgetruimte aan de ziekenhuizen en geef de vakmensen het vertrouwen om de zorg zo goed mogelijk in te richten. Hiermee vervallen al meteen de enorme administratieve lasten van het oude en het nieuwe DBC systeem. De noodzakelijke zorg kan zo op de meest doelmatige wijze worden geleverd zonder dat de inkomsten wegvallen omdat niet aan zinloze declaratieregels is voldaan. Verzekeraars kunnen aan de hand van kwaliteitscriteria, patiëntenenquêtes en wachtlijsten hun rol nemen in het waarborgen van een voldoende aanbod van goede zorg.
We roepen de Tweede Kamer op deze route te kiezen, omdat we denken deze leidt tot meer en betere zorg voor ons geld.
Jan van Dijk (traumachirurg, Ziekenhuis Gelderse Vallei), Jaap van den Heuvel (Voorzitter raad van bestuur Reinier de Graaf Gasthuis), Carolien Gijsbers (kinderarts MDL, Juliana Kinderziekenhuis/HagaZiekenhuis), prof. dr. Robert W. Kreis (chirurg/Beverwijk). Allen van de actiegroep Zorg Geen Markt

Meer over:

politiek, opinie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (11)

JoopSchouten
JoopSchouten5 apr. 2011 - 11:24

De VVD likt de scalpel er bij af.

nachtwacht2
nachtwacht25 apr. 2011 - 11:24

Mijn dank aan de vervatters van dit bericht:welluidend een duidelijke benadering van een spreekwoord: "schoenmaker houd zich bij de leest". Een wenk voor onze politieke leeghoofdigen welk zich laten leiden door interessegroeperingen en aan deze hun oren laten hangen. Mogelijk debet aan meerdere implementaties van andere aanzienlijk importante zaken! Marktwerking kan verworden tot Marktziekte waarvoor geen kruid gewassen is! j.k.

ElChe
ElChe5 apr. 2011 - 11:24

Marktwerking en concurrentie in de zorg trekt geen vakmensen aan, slechts graaiers en aasgieren. Zorg, samen zorgen voor diegenen die dat nodig hebben en de onbeschaamde, ongebreidelde verrijking van zogenaamde topmanagers is een onoverbrugbare tegenstelling. En dat gaat ten koste van de patient, de kwaliteit van de zorg en ten koste van de zorgverleners.

[verwijderd]
[verwijderd]5 apr. 2011 - 11:24

"De zorg is geen markt. Samenwerken is efficiënter en beter voor patiënten dan concurrentie." Waarom niet gelijk het gehele probleem aangehaald? Het leven is geen markt. Samenwerken is efficiënter en beter voor mensen (en de planeet) dan concurrentie.

1 Reactie
Michiel Online
Michiel Online5 apr. 2011 - 11:24

"Het leven is geen markt. Samenwerken is efficiënter en beter voor mensen (en de planeet) dan concurrentie." Wat ben ik blij dat iemand het eens begrijpt.

grolschje2
grolschje25 apr. 2011 - 11:24

We gaan helemaal niet richting Amerika. Het beoogde model van de VVD lijkt in de verste verte niet op dat van de VS. De kosten van de vrijgegeven zorgproducten stijgen minder hard als de rest. De wachtlijsten zijn drastisch afgenomen sinds 2005. De toegankelijkheid van de zorg is hoger dan ooit. De kwaliteit is hoger dan ooit. Het enige waar we nog vanaf moeten is de bemoeizuchtige overheid. De overheid verbied de nieuwste medicijnen omdat deze te duur zijn. De overheid verbied pre scans. etc. De enige kostenbeheersing die de overheid kent is kwaliteits- en kwantiteits- verlaging. Daarom lopen de kosten bij de overheid altijd uit de hand. Waar ik het wel mee eens ben is dat er een keuze moet worden gemaakt. OF je geeft het vrij en je houd er slechts minieme controle op. OF de overheid doet het zelf.

1 Reactie
edgarmat
edgarmat5 apr. 2011 - 11:24

Q:We gaan helemaal niet richting Amerika. Het beoogde model van de VVD lijkt in de verste verte niet op dat van de VS./Q Nou, ik wil jouw bel niet inprikken, maar daar gaan we wel naar toe. Het enige verschil is dat een verzekering jouw basisverzekering niet kan opzeggen. Q:De kosten van de vrijgegeven zorgproducten stijgen minder hard als de rest. De wachtlijsten zijn drastisch afgenomen sinds 2005./Q Omdat de NZa dit zegt is het waar? Q:De toegankelijkheid van de zorg is hoger dan ooit. De kwaliteit is hoger dan ooit./Q De toegankelijkheid is afgenomen: Verzekeraars gaan steeds meer bepalen waar jij met jouw zorgvraag naar toe moet. Verder is de werkdruk onder de verpleegkundigen zo hoog dat de kwaliteit aan het afnemen is. Q:Het enige waar we nog vanaf moeten is de bemoeizuchtige overheid./Q Alles aan de markt overlaten? Dat je dan voor een gebroken been een ziekenhuis 50km verderop moet bezoeken. Omdat die een 10,- goedkoper is? Q:De overheid verbied de nieuwste medicijnen omdat deze te duur zijn. De overheid verbied pre scans. etc. De enige kostenbeheersing die de overheid kent is kwaliteits- en kwantiteits- verlaging. Daarom lopen de kosten bij de overheid altijd uit de hand./Q De nieuwste medicijnen komen meestal uit een speciaal budget van ziekenhuizen. Veelal kankermedicijnen. Prescans (preventief medisch onderzoek) zijn helemaal niet verboden. Wat niet mag, is dat een verzekering jou weigert voor een basisverzekering. Nee, waar we vanaf moeten is die enorme bureaucratie die de overheid en de verzekeraars vragen van de zorginstellingen. DBC's waren een mogelijkheid om zorgaanbieders te kunnen vergelijken. Maar DBC's maken de zorg ook een stuk starrer. Als patient pas je maar in 1 DBC.

Echo10
Echo105 apr. 2011 - 11:24

Dat kan allemaal wel zo zijn en marktwerking is mischien niet de juiste oplossing, maar waarom hebben ziekenhuizen en specialisten het allemaal zo laten verslonzen voordat er sprake was van marktwerking? Lange wachtlijsten, slechte zorg, fout op fout, geen samenwerking en al helemaal geen samenwerking tussen ziekenhuizen en specialisten. Waarom zou het opeens allemaal anders en beter gaan als we het weer aan deze 'vakmensen' overlaten? Als er geconcurreerd moet worden doen ze mischien een beetje meer hun best... En met een manager aan boord kunnen ziekenhuizen zich focussen op de zorg en kunnen specialisten zich bezighouden met hun patienten (en met de boot). We zijn het gelukkig eens dat patienten het niet goed hebben momenteel in de Nederlands ziekenhuizen. Dat besef is er gelukkig en eindelijk praten nu over een bus. Nu nog de juiste bus...

1 Reactie
grolschje2
grolschje25 apr. 2011 - 11:24

"We zijn het gelukkig eens dat patienten het niet goed hebben momenteel in de Nederlands ziekenhuizen. " Waar baseer je dit op? Geef mij een onderzoek waar Nederland het slecht doet op het gebied van zorg in vergelijking met het buitenland.

JoopSchouten
JoopSchouten5 apr. 2011 - 11:24

Patiënten zijn geen 'cliënten'. Patiënten zijn zieken. Patiënten lever je maatwerk zonder gesodemieter in een marktkraam ! 'Geef de beschikbare budgetruimte aan de ziekenhuizen en geef de vakmensen het vertrouwen om de zorg zo goed mogelijk in te richten.' Precies. 'Scherp inkopen' kunnen ze zelf wel ... Marktwerking aanhangers die zieke mensen 'het verkeerde busje' lokken, en óók nog geld voor de rit durven te vragen, zijn pas echt 'ziek' te noemen... Laat deze 'verslaafden' hun eigen bus maar nemen, ik hoef niet mee.: http://www.youtube.com/watch?v=Cq35G0XXujc

1 Reactie
JoopSchouten
JoopSchouten5 apr. 2011 - 11:24

Deel 3. 'het verkeerde busje in lokken' ('Klinkt' wat beter...)