De wereld is niet zwart-wit maar gekleurd

Onderstaande tekst werd op 4 mei 2026 voorgedragen tijdens de dodenherdenking in Rotterdam Overschie

Op 4 mei herdenken we allen -burgers en militairen- die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord; zowel tijdens de Tweede Wereldoorlog en de koloniale oorlog in Indonesië, als in oorlogssituaties en bij vredesoperaties daarna.

De Holocaust, oorlogsgeweld, terreur en onderdrukking hebben in onze samenleving diepe sporen achtergelaten. Alle herinneringen en emoties komen samen tijdens deze herdenking.

Het was 1942. Herman en Rachel waren 8 en 10 jaar oud toen ze samen met hun ouders Eva en Salomon Koster woonden in Rotterdam Overschie. 84 jaar geleden, en de herinneringen hieraan zijn zwart en wit.

In Overschie leek de wereld toen ook zwart en wit: er was een relatief sterke NSB met een eigen kringhuis aan de Delftweg,

Een fanatieke groep, die mensen verdeelden op basis van afkomst, geaardheid en religie. Die onderscheid maakten tussen ‘echte Nederlanders’ en ongewenste mensen. Nederlanders die er voor hèn nooit bij zouden horen, hoeveel generaties lang ze ook al in Nederland woonden. 

En er was een relatief sterk verzet. Een dappere groep, die verzet pleegde tegen de intolerantie en ontmenselijking, en mensen, als mens bleef zien.

Herman en Rachel -broertje en grote zus- werden in 1942 met hun ouders uit hun huis gehaald, gedeporteerd naar Westerbork en later vermoord in Auschwitz.

Zij mochten er niet bij horen.

Vorig jaar heeft Stichting Comité 4 mei Overschie gedenkstenen, Stolpersteine, laten plaatsen voor hun oude huis in Overschie.

Wat als Herman en Rachel nu, in deze tijd, in Overschie hadden geleefd? Dan hadden ze misschien wel op de Albert Schweitzerschool gezeten, of De Daltonschool of De Regenboog.

Ze hadden waarschijnlijk met hun vriendjes gespeeld bij Levenslust en Speeltuin Schiewijk. Misschien zaten ze wel op dans bij Coolibri of op toneel bij Podiumbeesten en kwamen hun ouders kijken naar de voorstelling in het theater In de Lugt. Spannend!

Misschien speelde Rachel -10 jaar nog maar- wel voetbal bij VOB, HWD of Zestienhoven, of bij RVV Overschie. En stond zij daar bij haar teamgenootjes bekend om haar aanvallend vermogen en gemene, maar doeltreffende tackel. Een talentje!

En misschien ging de kleine Herman liever naar judo, schaken of naar de scouting. Mocht hij dicht bij het kampvuur van de Starrenburg of Van Speijk een stokbroodje bakken.

Misschien zouden ze later wel meedoen met de activiteiten bij Jongerenhub OvieZone. Of gewoon gaan chillen met hun vrienden in het park.

Als ik nu naar al die verenigingen, clubs, organisaties, ondernemers, vrijwilligers en betrokken bewoners kijk, dan krijg ik hoop. Deze mensen geven de wereld kleur.

Ik zie namelijk vooral mensen die zich samen inzetten voor een ander, en helemaal niet letten op afkomst of religie. 

Ik zie Overschieënaren voor wie een pleurisjong de typhuszooi achter zich moet opruimen, of deze nou Hidde heet of Hamza of Herman. 

Ik zie bewoners met een oog voor wie hulp nodig heeft, of zo’n meisje nou Romy heet of Nora of Rachel.

Ik zie vrijwilligers bij de Voedselbus, bij de bewonersorganisatie, bij de kerken en de moskee, bij maaltijden voor ouderen en eenzamen. Iemand die taal- en computerlessen geeft. Iemand die reparaties uitvoert. Iemand die een Loopgroep in beweging brengt. Vrijwilligers bij de Bannen, en Aafje en Tante Toos. 

Ik zie mensen, die andere mensen zien.

Iedereen probeert er het beste van te maken voor haar of zijn dierbaren. Iedereen doet wat ie kan en maakt hierbij talloze fouten. Ook ik. De kunst van het leven is om te leren van je fouten. Vallen, opstaan, verbeteren en weer doorgaan. De kunst van het samenleven, is beseffen dat je elkaar hiervoor nodig hebt.

De wereld is niet zwart-wit, niet goed of fout zoals deze via Facebook en Twitter en talkshows wordt gepresenteerd.

Ik zie dagelijks de mensen die kleur geven aan de maatschappij. In een stad met meer dan 170 verschillende culturen kan je makkelijker zien wat ons verbindt: we zijn allemaal Rotterdammers, mensen, met onze talenten én onze gebreken.

Op 4 mei herdenken we de mensen die zijn omgekomen in oorlog en die zijn weggevoerd uit Overschie naar de vernietigingskampen.

De les die we kunnen leren, gaat over de weg daarnaartoe. Over wegkijken bij intolerantie en haat. Bij ontmenselijking. Net zo lang, totdat je de ander niet meer als mens ziet.

De wereld is niet zwart-wit, maar gekleurd.

Samen maken we er het beste van.