De welgedane burgerij wil de jacht op daklozen voortzetten

Protest tegen gedoogbeleid van buiten slapen in Amsterdam en Utrecht

Een heleboel instanties - privé en van de overheid - zijn druk bezig met daklozen. Alleen doen ze geen ene fuck voor hen. Ze zeuren aan hun kop. Ze stoppen ze in trajecten. Wat die mensen nodig hebben is een dak boven hun hoofd. Dat krijgen zij niet. Wel worden zij in veel gemeentes door boa’s en politieagenten bejaagd. Buiten slapen mag niet. Dan krijgen zij een boete. De meeste daklozen kunnen die toch niet betalen. Zo komt er vanwege Nederlands strenge hihahandhaafmentaliteit en Rita Verdonk bitserigheid, die alles doordrenken, verdubbeling op verdubbeling bij. Als een dakloze onverhoopt toch overeind weet te krabbelen, duwt de inning van deze boetes hem of haar terug in de shit want de staat vergeet nooit.

Dat is zo’n beetje de gang van zaken. In een paar gemeentes, waaronder Groningen en Amsterdam, is de raad tot de overtuiging gekomen dat het bestraffen van slapen op straat misschien een heel klein tikkeltje absurd is. Daarom wordt dit verbod er niet meer gehandhaafd. Waarschijnlijk gaat Utrecht hier ook toe over ondanks de bedenkingen van PRO-burgemeester Sharon Dijksma. De gemeenteraad luistert daar niet naar.

Inmiddels is vanuit de welgedane burgerij het verzet tegen deze maatregel op gang gekomen. Nieuwsuur, de actualiteitenrubriek die de zwaksten in de samenleving graag op de korrel neemt, wijdde vrijdagavond een reportage aan de overlast, die daklozen zouden veroorzaken als ze in het park of bij U op de stoep een uiltje knappen dan wel - o gruwel - voor de nacht - letterlijk iets van een tentje opslaan.

Aan het woord kwam de Utrechtse onderneemster Jennemieke van der Schoot. Zij voelde zich heel lang gehinderd voelde door een dakloze die zich min of meer tegen haar showroom met Japanse designmeubelen had gevestigd. Blijkbaar zag zij niet in dat het contrast met de inrichting van deze buurman het karakter van háár tafels, stoelen en keukengerei juist accentueerde. Niet iedereen heeft gevoel voor reclame. Niet allemaal hebben wij de breedte van geest om te leren van Benetton en zijn fotograaf Oliviero Toscani. Mw. van der Schoot vertelde dat zij haar nieuwe buur had weggestuurd. De gemeente deed niks. Ze vreest de dag dat haar stad officieel stopt met het boetebeleid.

In Amsterdam hield men er al eerder mee op. Nieuwsuur berekent dat het aantal meldingen wegens overlast dit jaar al 625 bedraagt, terwijl het er in 2025 slechts 431 waren. In beeld verscheen Job Schuring, een zelfvoldaan heerschap uit de Amsterdamse Plantagebuurt. Hij liet plekken zien waar daklozen kennelijk hadden overnacht. Hij nam het woord “overlast” in de mond. Hij heeft een buurtpetitie ondertekend om het beboeten van buitenslapers opnieuw in te vuren. Schuring is slim genoeg om eraan toe te voegen dat deze mensen geholpen moeten worden. Zijn nadruk ligt echter op het beboeten en opjagen, niet op de strijd voor het verschaffen van woonruimte. Je ziet dat bij veel jagers op daklozen. Het is net zoiets als: “Vluchtelingen moeten in de regio geholpen worden”. Er staan al 1650 handtekeningen op de lijst. Burgemeester Femke Halsema (PRO) overweegt nu om het slapen in portieken wel strafbaar te stellen. Onder Gods vrije hemel mag het dan nog steeds.

Nieuwsuur spoorde tenslotte een expert op, mr. Els Schipaanboord van de Groninger universiteit. Zij onderzoekt in de taal van haar Academie Public order and safety measures, sanctioning of deviant behaviour Criminalisation of homelessness, anti-social behaviour, hooliganism, drug-related evictions Right to a fair trial, human rights. Ze is er geen voorstander van buitenslapers op de bon te slingeren maar ze vreest wel - daar is hij weer - aanzuigende werking. Daklozen trekken naar gemeentes waar ze een beetje met rust worden gelaten. Ze zoeken elkaar op. Er komen tentenkampjes. Dan komt de buurt in opstand. Dat is in Californië al gebeurd. Daar heeft de universiteitsstad Oakland - bekend als links bolwerk - de oorlog verklaard aan daklozen die het wagen een tentje op te slaan.

Burgemeester Dijksma had het over “het binnenhalen van het paard van Troje”.

Zo bevestigde Nieuwsuur een steeds duidelijker beeld: daklozen worden beschouwd en behandeld als menselijk afval. Je moet ze uit het zicht vegen. Anders wordt onze gemoedsrust verstoord.

Ondertussen lijkt niemand te beseffen dat kleine tentenkampjes in sommige bossen en parken de voorlopers zijn van de bidonvilles, de musseques, de favelas rond grote steden in landen waar de van eigen voortreffelijkheid overtuigde Nederlander zo graag op neerkijkt.

Het aantal dak- en thuislozen groeien. Dat moeders met kinderen over straat zwerven en van de gemeente geen urgentie krijgen, is inmiddels genormaliseerd. Tegen de kerstdagen zullen er wel weer koks op de televisie verschijnen die een driegangenmaaltijd voor daklozen koken en er trots op zijn dit tegen lage kosten te hebben gedaan.

Van de staat hebben dak- en thuislozen vooral hinder te verwachten terwijl hun leven zo al moeilijk genoeg is. Geen wonder dat er onder hen zoveel zorgmijders zijn. Ooit komt de dag dat zij het daar niet bij laten en zichzelf gaan organiseren. Net als in wat je tegenwoordig het globale Zuiden moet noemen

Anchorman Jeroen Wollaars sloot vrijdag de aflevering van Nieuwsuur af met de woorden “En wij stoppen er vanavond nu al mee, hopende dat U straks in een bed kan slapen”.

Lul.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de kleur van plagiaat.