Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

De toren van Bijbel

  •  
06-09-2024
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1181 keer bekeken
  •  
bijbel

In veel culturen staan de vijf elementen (aarde, water, vuur, hout en metaal) centraal, zowel in religieuze zin als in zijnde ‘helende kracht’. Bij een bedorven maag en ingewanden eten dieren vaak aarde. Ook voor menselijk gebruik is aarde en klei een bekend middel uit de volksgeneeskunde tegen deze en andere klachten. Modderpakkingen op pijnlijke gewrichten, kleimaskers om de huid te reinigen, de aarde kortom staat voor meer dan aarde alleen en zou wel eens de bron van alle leven kunnen zijn.

Voor wat betreft metaforen en mythes kan men over de Bijbel terecht spreken van ‘Het Boek Der Boeken’. Over duiding, interpretatie en overeenkomst met andere Heilige geschriften zijn inmiddels dan ook vele studies verschenen. Boeken, vaak dikker dan het oorspronkelijke werk zelf.

Geloof en wetenschap lieten zich altijd al slecht verenigen, wellicht hooguit in de samenstelling: geloof in de wetenschap. Toch onderschrijft de Bijbel het evolutionaire idee dat het leven zijn oorsprong had in een oermodder, de Schrift gaat zelfs nog verder en stelt dat die modder niet alleen kraamkamer van het leven was maar tevens bouwmateriaal. Zonder nu te vervallen in allerlei wetenschappelijk, vergelijkend literatuuronderzoek, eens een aardige observatie.

Het ‘ontstaan van de mens’ blijkt namelijk zodanig beschreven dat zij basis werd van allerlei afgeleide literatuur en aldus de schepping van kunst.

Eerst genoemde mens, op de eerste pagina van de Bijbel is genaamd Adam dat ‘Aarde’ betekent (Het Hebreeuws of Ivriet zegt Adam voor ‘Mens’ of ‘Mensheid’ en ‘Adama’ voor stof der aarde). ‘Man van slijk’ las ik in een andere verhandeling. Slijk, aarde, klei. Het scheppingsverhaal spreekt van Adam als eerste schepsel door God uit het stof der aarde gevormd. Genesis 2:7:“Toen formeerde de Here God de mens van stof uit de aardbodem en blies de levensadem in zijn neus..”  en veel later, in het nieuwe testament, 1 Korinthiërs 15:47:“..De eerste mens is uit de aarde, stoffelijk…”. Genesis 5:5 ten slotte spreekt van Adam als: “Zo waren al de dagen van Adam, die hij geleefd heeft, negenhonderd dertig jaar; en hij stierf”. Apocriefe, door de kerk niet erkende, geschriften verhalen overigens ook van mensen die reeds vóor Adam leefden. Nog zo’n pikkelende gedachte.

Natuurlijk werd de Bijbel door de vele eeuwen heen geschreven en door evenzovele handen aangevuld, weer aangepast en vertaald en bestaat het geschrift derhalve uit verzameld werk. Geen eenduidigheid dus en niet zo opmerkelijk dat taal, en de betekenis daarvan, een zeer ruime interpretatie vereist. Ongetwijfeld op grond ook van de verschillende versies waarin God eerst de vogels, vissen en allerlei gedierte schiep; “Dat de aard voortbrenge levende wezens naar hun aard, vee en kruipend gedierte…” alvórens hij de mens schiep; “…onderwerpt haar, heerst over de vissen der zee en over het gevogelte des hemels en over al het gedierte, dat over de aarde kruipt”. De eerste schepsels waren dus géén mensen, maar laten we die zijweg vooral de zijweg laten en ons focussen op het interessant taalgebruik.

De Joodse gemeenschap kent ook nog het verschijnsel ‘Golem’ afgeleid van ‘Gelem’ dat ‘Grondstof’ betekent. De Golem was een onoverwinnelijke, mythische verschijning die bestond uit tot leven gewekte klei. De parallellen zijn overduidelijk. (Adam, een mens van stof en aarde die 950 jaar leefde, een Golem?) In de legendes rond de Golem sprak hij nooit maar geleek verder in alles op een mens van vlees en bloed. Mary Shelly’s fantasievolle brein had ongetwijfeld zijn beeltenis voor ogen toen zij haar Dr. Frankenstein en zijn befaamde monster creëerde.

En wat nu nog te denken van terminologie als ‘Aards slijk’? Daar bedoelen wij op denigrerende wijze ‘geld’ mee. Geen verheven eretitel, banaler kan het eigenlijk niet. Maar ook ‘Moeder Aarde’ zou goed beschouwd op de schop moeten. Die eerste mens, geschapen uit aarde was een man, ergo ‘Vader aarde’ als logisch vervolg. Wie, waar vandaan komt en in welke taal dat het best is beschreven blijft in nevelen. De taal der mensen blijkt weer eens ondoorgrondelijk ingewikkeld. Het lijken Gods eigen wegen wel.

Meer over:

opinie, bijbel, religie, taal
Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (5)

Joop1961
Joop1961
7 sep. 2024 - 7:50
Daarom is het zo mooi dat bepaalde culturen, en ik ga voor de Natives, onze aarde moeder aarde noemen. En de lucht met zon en maan de vader waar we respect en liefde aan mogen geven omdat terug te ontvangen. Spiritueel gelovig of niet maar dat is wel de harde realiteit ook als je er nuchter naar kijkt .
Beisser
Beisser
6 sep. 2024 - 16:08
["… Maar ook ‘Moeder Aarde’ zou goed beschouwd op de schop moeten. Die eerste mens, geschapen uit aarde was een man, ergo ‘Vader aarde’ als logisch vervolg."] Nee hoor. God de vader verwekte bij Moeder aarde de eerste mens. En dat was een zoon, Adam genaamd. met de betekenis van mens of mensheid. In heel veel talen zijn man en mens trouwens synoniem. En de eerste vrouw heette Mannin. Nog heden ten dage kan je een enkele keer een uit een orthodox christelijk gezin geboren vrouw tegenkomen die Manninne heet.
2 Reacties
ZoekEenVrijeNick
ZoekEenVrijeNick6 sep. 2024 - 17:16
Lilith was de eerste vrouw.
Beisser
Beisser6 sep. 2024 - 19:19
['Lilith was de eerste vrouw.'] Volgens de Joodse mythologie. Nu is meteen ook duidelijke waar de misogynie en gynofobie van de abrahamitische religies vandaan komt. Wikipedia: Haar (Liliths) precieze voorstelling verschilde, maar globaal werd ze geassocieerd met het kwaad, ziekte, de nacht, het verleiden van mannen en kindermoord. In de joodse folklore werd haar rol de verpersoonlijking van de angst voor buitenechtelijke aantrekking en seks, en het prematuur overlijden van kinderen. In de moderne tijd wordt Lilith vaak positief gewaardeerd als vrijgevochten vrouw in feministische kringen.
Olav Meijer
Olav Meijer
6 sep. 2024 - 15:27
[De eerste schepsels waren dus géén mensen,....] Dat is tenminste iets, wat onomstotelijk vaststaat.
1 Reactie
MG1968-2
MG1968-26 sep. 2024 - 19:08
@Olav "schepsels" "Dat is tenminste iets, wat onomstotelijk vaststaat." Dat het onomstotelijk vast staat dat ook maar iets geschapen is lijkt me dubieus ;)
Gerygrr
Gerygrr
6 sep. 2024 - 13:16
Interessant verhaal over de bijbel en het verzamelde werk, wat tot de bijbel heeft geleid. Waarom is Moeder Aarde verdwenen? De vruchtbaarheidsbeeldjes de Venus van willendorf. De verering van godin Sin, de maangodin, de vrouw van El zij was Ashera….. Uit die traditie van natuurgodsdiensten en verheerlijking van de vruchtbaarheid van de aarde en de gelijkwaardigheid van man en vrouw is de religie ontstaan. De reden? De man moest van huis en haard vertrekken om elders voor zijn heer, die uiteraard de juiste godheid diende te vechten, te veroveren en handel te drijven. Zorg voor de rechten van die mannen. In de bijbel is bedacht, dat de moeder van Jezus en de moeder van Jezus maagd waren, toen zij baarden. De heilige moeder is maagd! Wat zegt dat eigenlijk? Een vrouw, die kennis heeft van seksuele gemeenschap, is niet te vertrouwen. Zij is prostitué! Indianen, nomadenvolken eren hun vrouwen. Er is gelijkwaardigheid. De Maori’s kozen dochter tot koningin, niet de zonen. Heel normaal, hoor! Wij vinden het volgens het journaal bijzonder. Ik vind die mededeling dan weer bijzonder.
1 Reactie
Gerygrr
Gerygrr7 sep. 2024 - 12:59
En daarbij zeggen natuurvolken allen hetzelfde: De aarde kun je niet bezitten!
Gajes
Gajes
6 sep. 2024 - 12:08
Als de man uit de aarde komt dan klopt Moeder Aarde toch, zij geeft leven, en in een patriarch systeem is dan de eerste menselijke levensvorm een man. En in de wetenschap is het diversiteit, dus vrouwelijk, mannelijk, non - binair, intersekse, of transgender. Dus bv eenhuizige planten kunnen ook bij de lhbt, virussen ook onder de non binaire vlag, en veel bomen en planten zoals wietplanten zijn dan transgender, maar het heet dan anders. Helaas zijn al die heilige boeken binair, en gericht op een klein deel van diezelfde diversiteit en dat is voortplanting. De bijbel en alle heilige boeken zijn deels ook wetenschappelijk, wat mag je eten, wat is halal of kosher. Het lichaam reinigen en ik ken de bijbel of andere boeken niet gedetailleerd, maar ik neem aan dat er bv ook iets over incest staat. En ik weet het niet zeker, maar dat is waarschijnlijk ook een kracht van die boeken, deels is aards en was het ook niet handig om bepaald voedsel te eten wat in bepaalde temperaturen of mindere hygiene meer kans op voedselvergiftiging gaf. Die heilige boeken werden voorgelezen, in een tijd van grote ongeletterheid dus waarheden, wetenschap werd gemixed met freestylen dus dan wordt het wat zweverig. Maar omdat delen wel waarheid bevatte was het, denk ik, voor een ongeletterde allemaal absolute waarheid. Een beetje als het hoofdlijnenakkoord ;)
1 Reactie
Frits Jansen
Frits Jansen6 sep. 2024 - 15:51
@Gajes: Tot in de middeleeuwen WAS de kerk de staat, en waren kerkelijke wetten DE wetten. Dat heeft minder met misbruik te maken dan met een gebrek aan intellect buiten de kerk. De scheiding van kerk en staat is van later datum. Veel normen zijn nog steeds door religieuze groeperingen geïnspireerd maar gelukkig hebben wij geen ayatollahs die het laatste woord hebben.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor