Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

De schoonheid van schoonmakers

  •  
02-03-2010
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
De staking in de schoonmaakbranche laat zien dat integratie ook emancipatie kan betekenen.
Het is iets intrigerends. De schoonmakersstaking die zich nu al een week voortzet. Het meest intrigerende is misschien wel de samenstelling van de schoonmakers. Vooral in de randstad zijn het in de overgrote meerderheid allochtonen, uit alle uithoeken van de wereld. Velen hebben niet meer dan een basisopleiding gehad en spreken vaak gebrekkig tot geen Nederlands. Tussen elkaar communiceren is al niet eenvoudig, laat staan een campagne voeren waarvoor je mogelijk ontslagen kan worden. Dat vergt moed.
De staking heeft ook een symbolische betekenis. Het is nu op de kop af tien jaar geleden dat Paul Scheffer zijn inmiddels befaamde essay het Multiculturele Drama publiceerde. Het essay was taboedoorbrekend en zette de toon voor het integratiedebat dat in de afgelopen tien jaar de Nederlandse politiek in haar ijzeren greep heeft gehouden. Scheffer stelde in zijn essay dat de 20e eeuw getekend is door de poging de ‘sociale kwestie’ te bestrijden en sociale ongelijkheid terug te dringen. En niet zonder succes. Maar Scheffer waarschuwde in zijn artikel voor de opkomst van een nieuwe sociale kwestie. Niet langer die van de emancipatie van de arbeiders, maar die van een onderklasse van migranten: “zo energiek als `de sociale kwestie’ van weleer te lijf is gegaan, zo aarzelend wordt nu omgegaan met het multiculturele drama dat zich onder onze ogen voltrekt”. In de tien jaar die volgden op het artikel van Paul Scheffer is integratie met stip op nummer één blijven staan van de politieke agenda. Maar sinds de moord op Theo van Gogh heeft de discussie zich steeds meer vernauwd. Het gaat inmiddels niet meer om het bevechten van een sociale kwestie, maar om een veelal hysterisch debat over de islam, dat niet echt ergens naartoe lijkt te gaan.
Intussen zijn we met de sociale kwestie niet veel verder gekomen in de laatste jaren. Zoals Scheffer voorspelde, is er een grote groep werkende armen ontstaan, waarvan onevenredig veel migranten deel uitmaken. Het is deze groep die in de huidige crisis de grootste klappen heeft gekregen, veelal omdat ze flexibele contracten hebben, en het zonder gouden parachutes moeten doen. Daarbij is de schoonmaak sector de belichaming van het neoliberale credo van Balkenende: eigen verantwoordelijkheid. Het is een soort vrijhaven geweest in Nederland, een laboratorium voor de implementatie van Amerikaanse bedrijfspraktijken zoals flexibilisering en outsourcing. Nederlandse bedrijven hadden vroeger zelf schoonmakers in dienst met een vast contract.
Sinds de jaren tachtig zijn ze het werk steeds meer gaan uitbesteden aan gespecialiseerde schoonmaakbedrijven om kosten te besparen. Dit heeft geleid tot een zeer harde concurrentiestrijd tussen de verschillende schoonmaakbedrijven om de laagst mogelijke prijs te kunnen bieden. Het is de reden waarom de schoonmaak ook wel een dubbeltjesmarkt of vechtmarkt genoemd wordt. Uiteindelijk zijn de 200.000 schoonmakers zelf de grootste verliezer van dit gevecht gebleken, aangezien hun arbeidsvoorwaarden de belangrijkste kostenpost is waarop schoonmaakbedrijven zijn gaan korten. Velen van de schoonmakers verdienen zo’n negen tot tien euro per uur, niet genoeg om een gezin behoorlijk van te onderhouden en je kind iets behoorlijks mee te geven.
Er zijn er die geloven dat integratie ruwweg afgedwongen kan worden. Er zijn er ook die geloven dat het allemaal wel goed zit, dat iedereen zijn ding doet en moet blijven doen, zolang het individu en de liberale grondbeginselen niet worden aangetast. De staking toont ook aan dat op het gebied van integratie ook een ander geluid mogelijk is. Een geluid van onderop. Dat integratie vooral goed werk en onderwijs betekent, en dat integratie niet kan zonder emancipatie.

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (3)

Poppel2
Poppel22 mrt. 2010 - 15:22

Ik hoop en verwacht dat deze akties de emancipatie een versnelling geven. Maw veel schoonmakers ontdekken dat ze invloed hebben op hun eigen werk/leven en gaan zich verder ontplooien en studeren. Klinkt wel idealistisch maar het werkt (eigen ervaring!), verbetering van werk en arbeidsvoorwaarden moeten wel worden afgedwongen, daar kunnen ze alle hulp naast vakbeweging bij gebruiken. Ik vrees dat het vrije liberale anglo saksische (hedge fondsen) model de uitbuiting verder wel zal aanwakkeren helaas, Rechts wordt sterker!!de tegenkrachten zoals de derde weg is te zwak en zal in de huidige samenleving niet veel meer in invloed toenemen denk ik. Kijk naar de ontwikkeling van de post/TNT, werken voor veel slechtere arbeidsvoorwaarden. Kijk naar afwentelen risico's op ZZP ers, tijdelijke krachten, 3x tijdelijk vontract etc etc.

rgeurtsen
rgeurtsen2 mrt. 2010 - 15:22

Op zoek naar een schaars bericht over de staking op Joop.nl kom ik dit prima bericht tegen... en ben geschokt. Geschokt door een gebrek aan reacties - instemmend of afkeurend. Is Nederland de schaamte voorbij als het gaat over sociaal economische misstanden? Ik ben verbaasd, of zou het bereik van joop.nl zo minimaal zijn?

vanessa2
vanessa22 mrt. 2010 - 15:22

We zijn erin geslaagd om mensen die vroeger van hun inkomen een gezin konden onderhouden, te smoren met een fooi die ze ten eerste verplicht een partner te hebben die ook een baan heeft (en dat lukt allochtonen niet altijd) en ze ten tweede afsnijdt van normale deelname aan de maatschappij. Als hun kinderen de apekooien, waar we ze als intensieve werknemershouderij in in leven houden, ontvluchten en op straat rotzooi trappen dan bellen we de politie. Dan moet U Gerrit Zalm bellen, of Wim Kok, of vriend Lubbers. Die hebben dit voor elkaar gekregen.