Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

De Nederlandsche Bank biedt excuses aan voor slavernijverleden

President Klaas Knot vertelt over de praktijken van zijn historische voorganger
Joop

De resultaatverbeteringstoets is beter dan het eindexamen

  •  
14-06-2020
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1280px-Richard_Huish_College_Exam_Hall

© cc-foto: Wikipedia

Hoe kan dat?
Het is een unicum: geen eindexamens dit jaar voor eindexamenleerlingen. Alleen voor de leerlingen die niet geslaagd zijn, heeft de regering de ‘resultaatsverbeteringstoets (RV-toets)’ in het leven geroepen. Dat zal ik proberen simpel uit te leggen: zodra de eindcijfers van alle vakken bekend zijn, mag een leerling voor maximaal twee vakken een extra toets maken om het eindcijfer voor dat vak te verbeteren. Het cijfer van een RV-toets telt voor de helft mee voor het eindcijfer van dat vak. Het eerder behaalde schoolexamencijfer telt voor de andere helft mee. Als de score van de RV-toets lager uitvalt dan het eindcijfer, wordt die niet meegeteld. Dit laatste maakt de RV-toets anders dan de reguliere herkansing waar iedere eindexamenleerling normaalgesproken recht op heeft. Een coulante regeling waar menig eindexamenleerling blij mee mag zijn.
Of docenten er net zo blij mee zijn, valt te bezien. Aan hen werd de taak gegeven om de RV-toetsen in een korte tijd te maken. Dat leverde behoorlijk wat extra werk op; vele docenten hebben in de avonduurtjes flink doorgewerkt om een goede toets te maken. Maar het resultaat is echt ongelofelijk. Ik heb inmiddels een paar RV-toetsen van het vak Nederlands van verschillende scholen gezien, en ik kan niet anders zeggen dan dat ze beter zijn dan het eindexamen. Hoe kan dat?
Allereerst worden in de RV-toetsen, in tegenstelling tot het eindexamen Nederlands, verschillende vaardigheden getoetst. Lees-, schrijf- en spreekvaardigheid, met vaak nog een link naar literatuur of poëzie, worden gecombineerd tot een toets waar de eenheid en relevantie vanaf spat. Daarbij werd vaak vanuit één aansprekend en actueel thema gewerkt, zodat leerlingen nu eens echt konden laten zien wat kritisch lezen en denken is. Ik werd er ontzettend blij van en denk dat het CITO en College voor Toetsen en Examen (CvTE) nu eindelijk de juiste les moet trekken: het roer bij het eindexamen Nederlands moet om. Sterker nog: laat het traditionele eindexamen los en vertrouw op de professionaliteit van de docenten. Ik denk dat ze dit schooljaar meer dan eens hebben bewezen dat daar niet aan getwijfeld hoeft te worden.
Het zou me niets verbazen als achteraf blijkt dat de RV-toetsen een onderwijskundig experiment zijn, waarbij de eerdergenoemde stugge instanties wilden zien waartoe docenten in staat waren. Wat zouden ze maken? Zou het niveau goed zijn? En hoe gaan ze om met de objectiviteit tijdens het beoordelen? Ik denk dat er maar een juiste conclusie mogelijk is: docenten hebben nu voor eens en altijd bewezen dat ze in staat zijn een betere eindtoets te maken dan ooit voor mogelijk werd gehouden. Daarbij is er dit jaar nog met geen woord gerept over ‘objectiviteit’, wat normaal gesproken een heet hangijzer is. En dat hoeft ook niet. Taal is niet objectief; een ‘objectief’ eindexamen Nederlands is een illusie.
Stel dat dit geen vooropgezet experimenteel plan was, dan hebben we dit jaar kunnen zien hoe een eindtoets wél zou moeten. Het is dus mogelijk! Ik stel het volgende voor: volgend schooljaar maken alle scholen opnieuw een eigen eindtoets. En natuurlijk moet er nagedacht worden over de concrete uitwerking: welke docenten willen en kunnen deze eindtoetsen maken? Hoe zorgen we voor kwaliteitswaarborging? Op welke manier zou er samengewerkt kunnen worden? En hoe gaan we om met de subjectiviteit van de toets? Het lijkt me meer dan redelijk dat de onderwijsinstanties een steekproef houden waarin de eindtoetsen worden vergeleken en getest of ze op niveau zijn. Maar daar maak ik me niet druk om. De RV-toetsen die ik heb gezien zijn pittiger dan het eindexamen en toetsen veel meer relevante vaardigheden dan het eindexamen Nederlands de laatste jaren heeft laten zien.
De vraag is: zijn jullie het met me eens? Vinden jullie ook dat de RV-toetsen van Nederlands beter zijn dan de eindexamens? Laat het me weten, zeker als je nog andere inzichten of op- of aanmerkingen hebt. Het zou mooi zijn als wij als docenten Nederlands een krachtig signaal naar Cito en CvTE afgeven. Het eindexamen moet anders, we hebben dit schooljaar laten zien dat het anders kan, dus laten we het voortaan anders doen!

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (4)

DanielleDefoe
DanielleDefoe15 jun. 2020 - 11:56

Mordicus tegen. Het laatste wat we moeten hebben in het onderwijs zijn amateurs die hun eigen toetsen gaan knutselen.

Pater
Pater15 jun. 2020 - 1:47

Je vraagt advies, je kunt het krijgen. "Ik stel het volgende voor: volgend schooljaar maken alle scholen opnieuw een eigen eindtoets." Mordicus tegen. Het eindniveau van scholieren moet landelijk worden bepaald en op basis daarvan via een landelijke toets worden gecontroleerd. Het onderwijs graaft zijn eigen graf als ze het per school willen controleren.

Bouwman2
Bouwman214 jun. 2020 - 12:00

Van iemand uit de familie die nogal hoog zat qua functie - ik noem uiteraard geen namen- bij het CITO heb ik twee dingen geleerd, namelijk zelfs de schijn van cynisme te vermijden en dat toetsontwikkeling en toetsen maken bijna net zo moeilijk zijn als het ontwikkelen van vragen bij een enquête. Voor je het weet zit je weer dominant te sturen. Vandaar dat ik wat tegen referenda heb. . Maar ik geef deemoedig toe, van enig cynisme ben ik nooit helemaal afgekomen. Een voorbeeld van dat laatste. Over leraren Nederlands. Dat was vroeger Nederlandse taal- en letterkunde geheten. En dus niet NT2. En letterkunde? Literatuur?? Ik had vroeger een lerares Nederlands die begon met de fabels van Esopus, de Esopet, uit te delen.En later in de tweede klas met de Aulularia van Plautus, verduitst. En in de hoogste klas Lucebert. Nou de rest kun je zelf wel verzinnen, dacht ik. Je weet wat Anton Koolhaas schreef toch? "Niet doen Sneeuwwitje". Staat gewoon in mijn boekenkast, onder de letter K. .

1 Reactie
Willem D2
Willem D214 jun. 2020 - 22:18

Van het tweede deel van uw reactie begrijp ik eerlijk gezegd helemaal niets. Kan komen omdat ik een bloedhekel had aan literatuurgeschiedenis (gewone geschiedenis vond en vind ik daarentegen nog steeds geweldig) en ik blijkbaar te dom was om het werk van de in mijn ogen meestal compleet geschifte Nederlandse literatuur schrijvers zoals Mulish te begrijpen. Aangezien ik mij niet schaam om om uitleg te vragen als ik iets niet begrijp: Wat bedoelt u ?