De oude eenzame übertrol die naïeve Nederlanders zoekt

Het is inmiddels jaren geleden dat ik het grootste gedeelte van mijn social media accounts heb verwijderd. Ik kan het iedereen aanbevelen want zonder de zware mentale deken van media wordt de wereld een stuk lichter en dat is in de tijden waarin we leven een heuse zegen. Wat ik nog wel gebruik is YouTube. Daarop staan immers ook leuke documentaires, oude series en grappige korte filmpjes waar ik graag naar kijk. De laatste maanden kom ik regelmatig bij de filmpjes van BNR terecht en daardoor blijft Google ze, conform hun algoritme, nadrukkelijk aanbieden. Ik bekijk de filmpjes, die vast erg interessant zijn, allang niet meer. In plaats daarvan spring ik meteen naar het commentaar. Voor mij is BNR op YouTube gelijk aan Trolania. Een fictief land waar de trollen leven. Nergens voelen Rusland en haar übertrol voor mij zo dichtbij als in de commentaar sectie van BNR.

Of iemand een trol is, de boodschap door een bot geplaatst is of dat het een Nederlander is met een mening die erg pro Russisch én anti Europees is, is niet altijd duidelijk. Hele simpele boodschappen dicht ik meestal aan bots toe, maar het kan ook een mens van weinig woorden zijn. Knullige taalvauten zijn vast Nederlanders want een professional weet wel beter. Trollen zijn met de steeds betere vertaalsoftware niet eenvoudig te herkennen, maar uiteindelijk vallen ze vaak door de mand door gekke woordkeuzes. Vertaal een typisch Nederlands gezegde als “je weet nooit hoe een koe een haas vangt" in een andere taal en het valt daar ook op.

Waarom BNR voor trollen interessant is, is een leuke vraag. Trollen hebben vast een vergelijkbare aanpak als mensen in de reclamewereld. Ook daar wordt bewust gezocht naar groepen die "over te halen zijn". Reclame op de juiste plek levert nu eenmaal meer rendement voor de investeerder. Dus waarschijnlijk zien de strategen in Rusland de gemiddelde BNR kijker als "te beïnvloeden" door hun boodschap? Dat moet ergens pijn doen.

De boodschap als het om informatie over Oekraïne gaat is dat Brussel (of Kiev of Washington) het slechtste met ons voor heeft, vol nazi's zit en corrupt is. Nazi is voor Rusland wat woke voor extreemrechts is. Ze weten niet echt wat het is, maar het is niet goed. Ook het goede Rusland, dat ons van de nazi’s heeft bevrijd en ons nog nooit heeft aangevallen komt vaak voorbij. Rusland heeft het recht om zich bedreigd te voelen want het is vaak aangevallen door het Westen. De NAVO en de VS zijn “natuurlijk” de werkelijke boosdoeners in Oekraïne. En uiteraard komt de algehele agressie van HET Westen, het koloniale verleden en zelfs de steun voor Israël vaak terug. Ik kan me goed voorstellen dat er Nederlanders zijn die met deze argumenten aan het twijfelen kunnen worden gebracht. Er zit iets in de argumenten, maar eigenlijk zijn ze stuk voor stuk vrij eenvoudig onderuit te halen. Onder minder goed geïnformeerde Nederlanders twijfel zaaien is blijkbaar al voldoende voor trollen.

Ik maak me geen illusies over de EU of de politici in Brussel (idem Den Haag, Parijs, Berlijn, etc). In Brussel komen de politieke culturen van landen bij elkaar die eeuwenlang oorlogen met elkaar hebben gevoerd. Ieder land op zich voert een interne strijd tegen zijn eigen demonen en voor zijn eigen parels. Helaas is niets zo verslavend als macht en geld en in een machtscentrum als Brussel (en Washington of Moskou) komen de beste idealisten maar ook de meest gewetenloze opportunisten bij elkaar. Het gevaar van iedere democratie is dat het zijn aandacht laat verslappen en machtswellustelingen de democratie laat kapen.

Het alternatief voor de EU hebben we echter eeuwenlang geprobeerd en eerlijk gezegd was het een eeuwige bloederige puinhoop. Terug naar het verleden kan verleidelijk lijken als de EU te complex voor je is, maar het is het niet. We moeten van deze EU het beste maken en blijven werken aan een betere EU, hoe moeilijk het ook is.

De Gen Z demonstraties zie ik bijvoorbeeld als een strijd voor een betere EU. Extinction Rebellion, Palestine Action en zelfs rechtse nationalisten roepen de machtigen ter verantwoording buiten de heersende machtsstructuren om. Deze organisaties werken op dezelfde manier als vrouwen en arbeiders gebruikten om hun gelijke rechten te krijgen. Iets waar de gevestigde orde ook destijds geen oren naar had. Demonstreren is een essentieel deel van een goed werkende democratie. Zelfs organisaties waar ik een enorme afkeer voor voel kunnen een deel van de democratische Europeaan vertegenwoordigen en ook zij mogen vragen stellen.

Helaas zijn er altijd randgroepen die grote demonstraties aangrijpen om te rellen en te plunderen. Er zijn zelfs groepen die dat in opdracht en voor geld doen. Onlangs legde Al Jazeera een dergelijke verbinding tussen Brits extreemrechts en Britse criminelen bloot. Op de Russische en Amerikaanse media smullen ze van het Europa dat "spoedig ten onder gaat". Ze konden er niet meer naast zitten. Democratieën zijn een eeuwig werk in uitvoering waarbij de gevestigde orde altijd uitgedaagd moet worden. Als dat niet gebeurt, is het een teken dat de democratie perfect is (LOL) of niet functioneert. 

Ik ben er van overtuigd dat een organisatie als de NAVO achter de schermen dingen doet die het daglicht niet kunnen verdragen. Het is nu eenmaal een machtige organisatie met grote belangen en aan die top zal het vast niet altijd eerlijk toegaan. Een enkele keer heeft de NAVO zelfs in het openbaar dingen gedaan die het defensieve karakter van de organisatie weerspreken en trollen gebruiken dat graag. De VS, het grootste NAVO lid, haalt wereldwijd dingen uit die echt niet door de beugel kunnen. Maar ik maak me ook geen illusies over Rusland die op haar manier dezelfde dingen doet. Wagner was jarenlang het officieuze orgaan om overal ter wereld met geweld Russische belangen te verdedigen. Haar opvolger doet dit nu nog steeds. Rusland steunde Assad, Iran en allerlei militaire dictaturen in Afrika. China, Iran, Saoedi-Arabië, Israël, Turkije en nog veel meer landen doen vast hetzelfde. Zonder NAVO of een vergelijkbare organisatie is een land als Nederland echter gewoon een lekker hapje voor grotere landen. De geschiedenis leert ons wat de gevolgen daarvan zijn. Kritisch zijn op de NAVO moet, maar het mag nooit een argument zijn om Ruslands daden wit te wassen.

Deze week was in het nieuws dat er in Oekraïne een huis (?) is waar deserteurs en dienstweigeraars worden opgesloten. Uiteraard wordt dit groot opgepakt in Trolania. Het zoveelste bewijs dat Oekraïne slecht is (en Rusland goed?). Ik heb zelf voor koningin en vaderland 14 maanden in het groen over de heide gehobbeld en me afgevraagd wat ik zou doen als het ooit zover zou komen. Ik heb met dienstweigeraars gepraat over hun motieven en was onder de indruk van hun echte moed. Ik ken de verhalen over een oom van mijn moeder die als Nederlands militair bang was om in 1940 onder de wapens te komen en de verhalen van een Duitse oom die na een verwonding doodsbang was om als wehrmachtsoldaat in 1944 weer naar het front te gaan. Beide dienstplichtigen gingen en kwamen niet levend thuis.

Mijn eigen familie werd lang geleden Nederlands omdat ze, Hanoverse boerenzonen, niet wilden vechten voor de Pruisen. Ik begrijp heel goed dat er Oekraïnse mannen vreselijk bang zijn om in dienst te gaan. Of principieel tegen deelname zijn. Dat er bij burgers woede of wanhoop heerst en dat het land daar niet aan kan toegeven. Iedere oorlog, van WW1, WW2, Vietnam, de politionele acties (onze SMO) en de Russische oorlog in Afghanistan kent dit soort verhalen. Het maakt Oekraïne niet slecht maar een gewoon land als iedere andere. Het is de zoveelste gruwelijk kant van een oorlog die er niet had mogen zijn.

Trollen maken bij mij geen kans, niet omdat ik alles wat ze vertellen als onwaar zie, maar omdat ik een vrij realistisch beeld van de wereld heb. En ik weet zeker dat er 1 persoon is die deze oorlog begon en kan eindigen. Hij hoeft maar 1 telefoontje te plegen en er sterven tienduizenden mensen minder per maand en gewone mensen kunnen proberen hun leven weer op te pakken. Als hij dat doet is hij waarschijnlijk het laatste en meest terechte slachtoffer van deze oorlog en daarvoor mist hij de moed. Die persoon zit niet in Brussel, die zit niet in Washington en die zit ook niet in Kiev. Verhalen over Brussel, de NAVO, gemartelde dienstplichtigen en nog veel meer mogen ons nooit afleiden van de verantwoordelijkheid van die ene oude zwakke man die liever mensen de dood en ellende instuurt dan zijn fouten toegeven. De oude Übertrol in het Kremlin.

Dat Trump liever met Poetin optrekt komt misschien omdat hij als geen ander begrijpt wat het is om eigen fouten niet toe te kunnen geven.