Joop

De open school als hoeksteen van het beleid

  •  
07-02-2021
  •  
leestijd 6 minuten
  •  
Screenshot 2021-02-07 at 11.16.20

© Bron: Rijksoverheid

Het is tijd eerlijk te zijn over waarom scholen expres vrijwel onbeschermd open gaan
Nederland heeft dit jaar in vergelijking met de meeste andere Europese landen relatief soepele controlemaatregelen tegen de corona-uitbraak gehad. Zelfs de huidige “lockdown” dwingt mensen niet thuis te blijven, ondanks onze overvolle ziekenhuizen en hoge infectiegraad. Maar nergens is het contrast met andere landen groter dan in de scholen. Afstand, maskers, ventilatie, regelmatige tests en quarantaine krijgen overal de aandacht die ze verdienen. In Nederland is er een rechtszaak nodig om de zaken in beweging te krijgen, maar maandag gaan de basisscholen grotendeels op de oude voet weer verder. De 5 pagina’s aan maatregelen die de Rijksoverheid donderdag aan scholen oplegde komen niet eens in de buurt van wat andere landen doen, of aan wat infecties stopt, hoewel ze wel die indruk kunnen wekken.
De Europese uitzonderingspositie qua infectiepreventie in onze scholen doet de vraag rijzen of het kabinet de scholen wel wíl beschermen. De meeste maatregelen die andere landen nemen zijn bepaald niet duur of ingewikkeld. In afwezigheid ervan ontstaan meer infecties. Infecties die in het najaar leidden tot steeds meer naar huis gestuurde leerlingen, daarna klassen, en in december zelfs het hele schoolsysteem. Het kabinet lijkt dus niet alleen eenvoudige maatregelen te vermijden, maar ook gesloten scholen en zelfs een algehele lockdown te hebben geriskeerd (en gekregen), terwijl beveiligde scholen die op zijn minst hadden vertraagd. Waarom doet de overheid niet wat andere landen wel doen?
De sleutel tot het antwoord op die vraag ligt in de gekozen strategie van het kabinet. Zoals Premier Mark Rutte vorige week nog bevestigde is deze ongewijzigd sinds maart: Het kabinet accepteert dat het virus rondgaat, tenzij de ziekenhuiscapaciteit in gevaar komt. Ook wordt gepoogd de “kwetsbare” delen van de bevolking te beschermen tegen infectie. Dat betekent dat het voorkomen van infectie van “onkwetsbare” mensen geen rol speelt in het beleid, tenzij hun infectie direct of indirect ziekenhuizen vult. Omdat jonge mensen zelden in het ziekenhuis komen na besmetting, is daar de wens tot bescherming het minst groot. Dat zou dus de ontbrekende bescherming in de scholen kunnen verklaren: het kan de betrokken ministers gewoon niet echt schelen hoe veilig ze zijn, want het virus kan weinig kwaad. Dit is ook de conclusie van de rechter in de recente Veilig Onderwijs-zaak.
In het buitenland is zelfs beweerd dat infecties op scholen netto positieve effecten hebben. De Belgische topviroloog Marc van Ranst betoogde in maart dat de scholen open moesten blijven om met relatief weinig schade groepsimmuniteit op te bouwen, die dan de rest van de bevolking zou helpen beschermen. Ook het hoofd van de Zweedse FHM (RIVM+GGD) sprak die wens uit in een openbaar gemaakte e-mail. In een Franse talkshow werd de jeugd door alle gasten bedankt voor het opbouwen van immuniteit tijdens de zomer. En ook in de VS sprak een interne adviseur van de regering over de wens mensen te besmetten.
Beleidsmakers in deze landen zien dus wel een rol weggelegd voor de scholen bij gecontroleerde verspreiding. Maar ons land heeft het meest expliciete verspreidingsbeleid, en is het enige land waar de regering herhaaldelijk (en ook recent) heeft uitgesproken groepsimmuniteit te willen opbouwen. Bij voortduring wordt door RIVM-directeur Jaap van Dissel en OMT-leden als Marc Bonten in positieve termen gesproken over groepsimmuniteit (“ een investering ”), en ook minister Hugo de Jonge deed dat in recent nog: “uiteindelijk moeten we naar groepsimmuniteit”.
Vrijgegeven wob-documenten laten een beeld zien van ministers die de scholen per se open willen omdat thuisonderwijs ouders van het werk houdt. Ook wordt school gezien als een bescherming van kinderen in minder veilige gezinssituaties. Dat zijn goede argumenten, maar het gaat niet om open of dichte scholen. Wie dergelijke overwegingen van cruciaal belang vindt, wil goed beschermde scholen. Italiaanse kinderen gaan dit schooljaar waarschijnlijk niet thuis zitten, omdat tot de tanden bewapende scholen weinig tot geen infecties opleveren. Het kabinet en RIVM weten dat allemaal donders goed, en het ontbrekende argument zou dan logischerwijs immuniteitsopbouw kunnen zijn.
Het is daarom zeer aannemelijk dat ook in kringen van het RIVM al vroeg is besloten infecties wel weg te houden bij ouderen, maar niet bij jongeren. Deze gedachtegang werd bevestigd door OMT-lid Ann Vossen, die stelde qua besmetting: “kinderen onderling ook, ze zullen […] een ouder infecteren, hopelijk hebben die dan ook milde klachten ”. Sterker nog, met de keuze de uitbraak “gecontroleerd te laten uitrazen” zou het monsterlijk zijn om kinderen niet met voorrang te laten besmetten. Althans, als overwegingen van totale sterfte in de maatschappij boven argumenten van beschermen van weerloze minderjarigen worden gesteld, natuurlijk.
De “smoking gun” is de Catshuispresentatie van Van Dissel van 31 januari, waarin de modellering laat zien dat open scholen met de nu dominante B117 variant tot zeer grootschalige infectie zullen leiden en dan via groepsimmuniteit vanaf begin maart tot dalende infecties zullen leiden (met een compliment voor de timing). In een interview met de NOS gaf Van Dissel zelfs aan te hopen dat de B117-variant zal helpen nog gevaarlijker varianten onder controle te houden, door besmettelijker te zijn. Wie durft dan nog te wedden dat de opening van de scholen geen component van wenselijke infectie heeft?
Zo komen allerlei rare gebeurtenissen in Nederland in een ander daglicht te staan. In de eerste plaats natuurlijk de eerdergenoemde slecht beschermde scholen, die opeens essentieel lijken voor het beleid. Maar ook het optreden van minister Slob, die in een talkshow eerst betoogde dat scholen zelf moeten beslissen over hun veiligheid maar “dat is natuurlijk niet de bedoeling” zei toen het gesprek richting maskers in de klas ging. Ook ging de minister zijn boekje te buiten toen scholen recent werden opgedragen werd kinderen met snotneuzen toch toe te laten op school, en later juist niet; het ministerie heeft daarin geen bevoegdheid. En de haast die er nu is de scholen te openen, met alle chaos die daarmee gepaard gaat, met een vakantie voor de deur, wijst op bredere maatschappelijke doelstellingen.
Vanuit het OMT is veel gewag gemaakt van het belang van open scholen op een manier die richting het absurde ging. Een maandje thuisonderwijs is niet zomaar “gevaarlijk”, en beweringen over grootschalige mishandeling of leerachterstanden zijn dat wel. Er is ook veel onzin beweerd over de veiligheid. Dat kinderen weinig besmettelijk zijn was nooit geloofwaardig, werd ingetrokken onder druk van een rechtszaak , maar is nu weer springlevend. Leraren worden aan minder risico blootgesteld dan andere beroepsgroepen? Dat is misbruik van statistieken, en allang ontkracht. Al met al ontstaat het beeld van een muur van desinformatie die slechts infectie via scholen dient.
Vanuit RIVM, OMT en kabinet lijkt de keuze het virus rond te laten gaan als de ziekenhuizen de zieken maar aankunnen ongetwijfeld evident, net als de keuze scholen nauwelijks te beschermen tegen besmettingen. De intenties zijn vast de allerbeste. Maar voor zover het beleid neerkomt op het expres toestaan van infecties bij jongeren wordt de grond juridisch en moreel al gauw heet onder de voeten van het kabinet. Ook zullen de ouders en leerkrachten zoiets niet licht opvatten naarmate de oogkleppen afvallen. Er is een cruciaal verschil tussen “scholen open kost levens, maar kinderen moeten ook wat” en “via de lichamen van kinderen en hun ouders redden we de economie”. Het is ook niet voldoende om te zeggen dat andere overwegingen belangrijk of belangrijker zijn dan immuniteitsopbouw, want het meewegen van “investering” door kinderinfectie is ook verwerpelijk als het een minieme rol zou spelen in de afwegingen.
Het is daarom voor onze kinderen en het schoolsysteem te hopen dat het kabinet alsnog zal besluiten om de internationaal gebruikelijke voorzorgsmaatregelen te nemen. Het alternatief is voortgaande chaos, ziekte en leerachterstanden. De vakbonden maken zich nu eindelijk zorgen en oefenen druk uit op veiliger onderwijs, en er is een begin aan veiliger scholen. Maar actie is urgent: uit de presentaties van Van Dissel blijkt (zie de foto) dat hij er op rekent dat open scholen vanaf 8 februari honderdduizenden kinderen gaan besmetten, en dat binnen enkele weken. Ook als die gok werkt en maart (tijdelijk) hoop biedt door dalende infecties, zal de schade aan volksgezondheid en onze maatschappelijke verhoudingen nog lang doorwerken.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (15)

JoepJos
JoepJos8 feb. 2021 - 15:19

Ik heb zoals je noemt, een vitaal beroep (sociale sector) en heb ten tijde van corona bijna geen dag thuisgewerkt. In het begin van corona mochten wij geen clienten ontvangen, alleen als het niet anders kon. Punt was dat het bijna altijd nodig was iemand persoonlijk te spreken. Wij hebben toen met elkaar op basis van de rivm voorschriften en onze eigen wensen qua veiligheid de kantoorruimte zo ingericht zodat we nu al maanden coronaveilig kunnen werken. Niemand van ons kreeg nog corona en iedereen voelt zich veilig, zowel clienten als personeel. Als wij hiervoor op ons management, de gemeente of andere overheden hadden moeten wachten, dan was er nog niets mogelijk geweest. Ik vraag mij af waarom het onderwijs niet zo kan denken. Waarom altijd maar wachten (en klagen) op het ministerie, de gemeente, het management van de school of de vakbond? Neem het heft in eigen handen en kijk wat er wel mogelijk is.

Hanneke Kouwenberg
Hanneke Kouwenberg8 feb. 2021 - 8:14

Zucht, daar gaan we weer: een duidelijk sturende selectie van ten dele bijna een jaar oude bronnen, vooral uit alarmistische hoek, “referenties” die vooral verwijzen naar eigen uitspraken en verdraaiingen van feiten (de rechter heeft de vorderingen afgewezen, de rechtzaak heeft helemaal niets bereikt, behalve dan een af nauseam linkje voor de auteur). Dat alles om te “bewijzen” dat de staat welbewust mensen wil infecteren, en wel om financieel gewin: de economie. Als ik selectief mag verwijzen, kan ik bewijzen dat de aarde plat is en een schildpad haar op zijn rug draagt. Context, daar gaat het om. Kwalijker vind ik dat de auteur zijn conspiracy theory thans doordrijft tot het punt waar er sprake zou zijn van moedwillige schending van de lichaamsintegriteit door de overheid. Ten eerste: geïnfecteerd raken is in de eerste plaats toch vooral pech hebben, de overheid deelt de infecties niet uit. Ten tweede: er zijn meer belangen dan het voorkomen van infecties. Het economische belang is er daarbij maar één. De ernstige cijfers ten aanzien van kindermishandeling doet Blok af in een bijzinnetje met aanvoegende wijs bovendien. De overbelasting van ouders, de mentale problemen, de snel oplopende prevalentie van eetstoornissen, de onderwijsachterstanden zijn allemaal het gevolg van de lockdown. Dat wil niet zeggen dat de lockdown slécht is, wel dat het een zwaar middel is met significante nadelen. En pas veel later zullen we weten of de voordelen wel opgewogen hebben tegen de nadelen. Maar de auteur laat volledig na dergelijke factoren mee te wegen, of zelfs maar beschrijven waarom ze niet of lichter gewogen zouden moeten worden. Hij is, met andere woorden, een eendimensionale roeptoeter, een zeloot.

Ewout Pool
Ewout Pool8 feb. 2021 - 6:14

Dit is niet bedoeld als ad hominem maar het zou interessant zijn als containment.nu haar ideeën in de politiek inbrengt. Momenteel zijn er volgens mij geen(?) partijen die haar visie delen. Alle partijen op 1 na delen de kabinetsvisie en die ene deelt de visie van de Wappies. Ik ben benieuwd hoe de ideeën van containment.nu/Mick Blok zich houden in het debat. Ik zou graag wat te kiezen willen hebben, maar weet er nu onvoldoende van. Ik hoop dat de aanpak van Corona een verkiezingsitem wordt.

johannn2
johannn27 feb. 2021 - 22:41

Oneigenlijk – Het doel van de regering is dus groepsimmuniteit. De mensen zijn míddelen daartoe. En de botlleneck is ziekenhuis- en met name IC-capacitéit. Want zieken moeten nu eenmaal behandeld worden. Idealiter wordt in deze gedachtegang de totale capaciteit net niet bezet; daar ligt de grens. Immers: ‘gecontroleerd uitrazen’. Ziekenhuiscapaciteit als begrenzing van de epidemie, niet de ziekenhuiscapaciteit om de mens dus. Zie ook *). Dat terwijl het individu in de gezondheidszorg op de eerst plaats hoort te staan; élk individu. De omgekeerde wereld dus. Althans in een democratie. – De schoolkinderen worden gebruikt als míddel voor de groepsimmuniteit, niet als doel in zichzelf: kindermisbruik. Kinderen worden dus daaraan ondergeschikt gemaakt: opgeofferd; immers, kinderen kunnen ook zwaar ziek worden, en sterven. Individuen als míddel, als middel tot een ander gezondheidsdoel dan dat van henzelf: een oneigenlijk doel, misbruik dus. Groepsimmuniteit is geen doel, geen streven maar een resultaat. Groepsimmuniteit is sowieso altíjd de uitkomst. Ook bij de pestepidemie de Zwarte Dood in eerste helft 14de eeuw. Destijds gebeurde het domweg door uitrazen, en kostte het een derde van de Europese bevolking het leven. *) Het gezondheidszorgsysteem is willens en wetens niet uitgebreid om opgewassen te zijn tegen calamiteiten als deze. De regering is ver van tevoren al drie maal door teams van onderzoeksinstituten gewaarschuwd voor de ontoereikendheid ervan, maar heeft daar niets mee gedaan. (zie bron hieronder) In een democratie is het gezondheidszorgsysteem er voor de gezondheid van elk mens. In de door de regering gehanteerde opvatting is de gezondheid van de mensen er voor het gezondheidszorgsysteem. Bron: “Kabinet legde adviezen pandemie-aanpak drie keer naast zich neer” Bron: joop.nl 15-4-20 https://joop.bnnvara.nl/nieuws/kabinet-legde-adviezen-pandemie-aanpak-drie-keer-naast-zich-neer .

Molly Veenstra
Molly Veenstra7 feb. 2021 - 17:31

Daarnet hoorde ik op radio-1 een mevrouw van de GGD-IJsselland uitleggen waarom het veilig is dat de scholen opengaan, ondanks de wetenschap dat de Engelse variant ook bij kinderen zeer besmettelijk is. 'Er is goed over nagedacht en het kabinet heeft besloten dat het kan. Daarom is het veilig.' Ons wordt dus gevraagd vertrouwen te hebben in de onmetelijke wijsheid van onze premier en zijn kabinet die zichzelf het afgelopen jaar consequent hebben tegengesproken als het gaat om de maatregelen die ze hebben getroffen met betrekking tot het corona-virus. Wat kan er fout gaan? We zijn immers in goede handen bij deze bekwame ministers.

2 Reacties
P Haan
P Haan8 feb. 2021 - 7:46

Ik ga er van uit dat jij wijzer en beter opgeleid bent dan de verzamelde leden die er wel voor op school gezeten hebben, dus doe vooral je ding.

johannn2
johannn29 feb. 2021 - 16:26

P Haan, Waarbij aangetekend de door Molly Veenstra hierboven genemde inconsequenheid van het gedrag van jouw deskundigen. Die deskundigen gewezen daarmee, dat ze ook nog in de leer waren bij het coronavirus en weinig bereid waren te leren van andere landen deels met meer ervaring. Bovendien: Het gezondheidszorgsysteem is willens en wetens niet uitgebreid om opgewassen te zijn tegen calamiteiten als deze. De regering is ver van tevoren al drie maal door teams van onderzoeksinstituten gewaarschuwd voor de ontoereikendheid ervan, maar heeft daar niets mee gedaan. (zie bron hieronder) Bron: “Kabinet legde adviezen pandemie-aanpak drie keer naast zich neer” Bron: joop.nl 15-4-20 https://joop.bnnvara.nl/nieuws/kabinet-legde-adviezen-pandemie-aanpak-drie-keer-naast-zich-neer

Grozny
Grozny7 feb. 2021 - 16:52

https://www.axios.com/oecd-us-economy-school-closures-eae46cce-13e4-45e5-b1ed-aa694ad4b3e1.html Deze corona sluitingen kosten de amerikaanse economie 15 biljoen op termijn.

Gerygrr
Gerygrr7 feb. 2021 - 15:05

Een goed artikel over groepsimmuniteit. Het probleem is nu, dat het virus inmiddels via evolutionaire weg erin slaagt te muteren en daarbij ontstaat een variant die het immuunsysteem ontwijkt! De Braziliaanse variant dus....

EricDonkaew
EricDonkaew7 feb. 2021 - 14:33

@Olga Mela -------------------------------------------- "Ik heb astma / ik ben allergisch. Ben ik dan ook gevoeliger voor COVID-19? Nee. Op basis van de kennis van nu lijkt het erop dat je als astma- of allergiepatiënt niet meer risico loopt op COVID-19. Als je tenminste de medicatie volgens voorschrift inneemt." Bron: https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/risicogroepen Je bent 42. Laat je dus niet bangmaken door mensen die jou bang willen maken. Wees waakzaam en leef.

3 Reacties
Mela Mela
Mela Mela7 feb. 2021 - 14:43

Dank voor je geruststellende woorden maar ik lees op de site van Rivm toch echt andere informatie over astma: Volwassenen (ouder dan 18 jaar) met onderliggende ziekten Volwassenen met bepaalde onderliggende aandoeningen hebben ook een groter risico op een ernstig beloop van COVID-19. Het gaat om (één van) de volgende aandoeningen: Mensen met chronische luchtweg- of longproblemen die onder behandeling van een longarts zijn.

Minoes&tuin
Minoes&tuin8 feb. 2021 - 1:24

Olga Mela En dat is ook weer zo fnuikend als je weet dat chronische patiënten tegenwoordig veelal doorgeschoven worden naar de huisartsen.

EricDonkaew
EricDonkaew8 feb. 2021 - 2:52

@Olga Mela ---------------------------------------------------- Wat jij schrijft las ik ook, maar 'astma' wordt wel heel nadrukkelijk genoemd en volgens mij zijn astmapatiënten niet doorlopend onder behandeling van een longarts. Maar lees gerust wat je wilt lezen. Wijsheid en sterkte.

Mela Mela
Mela Mela7 feb. 2021 - 13:59

Sinds maart 2020 Rutte opriep tot groepsimmuniteit en dit helaas vele levens zou kosten, voel ik mij als 42 jarige moeder met astma (dus risicogroep) collateral damage. Nu morgen de scholen open zullen gaan weet ik nog steeds niet of ik mijn dochter van 7 zal laten gaan. Wat hierbij niet helpt is dat we dit weekend bericht van de school ontvingen dat kinderen met "bekende verkoudsheidsklachten" wel welkom waren en dat de ramen slechts incidenteel op een kier zouden worden gezet. Er is immers een goed werkend duur ventilatiesysteem. Maar wat me in dit stuk vooral raakt: als het inderdaad berekenend beleid is dat het Britse virus flink rond zal gaan doordat de scholen nu openen, en op die manier sneller groepsimmuniteit wordt behaald, en ik inderdaad als collateral damage word gezien, wie legt mijn dochter dit straks uit als zij geen moeder meer heeft?

1 Reactie
Jozias2
Jozias27 feb. 2021 - 14:55

Kijk eens naar de hoeveelheid mensen met astma en hoeveel mensen van 42 aan dit virus overlijden. U neemt waarschijnlijk een groter risico vroegtijdig te overlijden door aan het verkeer deel te nemen.