De onvrijheid van de ‘vrijheids’bijdrage

“Vrijheid kent een prijs” kan nu al worden genomineerd voor het beste frame van 2026.  De ‘vrijheidsbijdrage’ klinkt logisch en sympathiek, maar is louter een manier om bestuurlijke incompetentie te verbergen en op een pseudo-sympathieke manier belasting te heffen.

Na het jarenlang verhogen van de boetebedragen om de begroting rond te krijgen, werd het tijd voor een frisse aanpak, en het CDA had nog wel een ideetje. Nu de NAVO-norm van 2 procent van het bbp naar 5 procent moet van Mark Rutte en zijn “daddy Trump”, moet er significant meer geld naar defensie in de begroting, geld dat ergens vandaan moet komen.

U en ik, de burger, betalen de rekening, want vrijheid heeft een prijskaartje. Dit klinkt wellicht logisch en terecht, maar niets is minder waar.

De riante salarissen van ministers, staatssecretarissen en Kamerleden, overigens ook door ons betaald via belastinggeld, worden aan hen uitgekeerd omdat zij de verantwoordelijkheid dragen dit land te besturen. Daarbij komt het maken van keuzes, en die zijn niet altijd makkelijk. En wanneer zij dan de keuze kunnen maken om meer geld te investeren in defensie, moeten zij ook het lef hebben om elders te kunnen bezuinigen.

De Nederlander geeft de overheid via alle belastingen die we reeds betalen een budget waar zij het mee moeten doen. Het is pure bestuurlijke incompetentie om de rekening wederom aan de burger te presenteren onder het mom van een bijdrage aan de veiligheid.  Het moet niet gekker worden. We leveren een deel van ons salaris in aan belasting, betalen accijns, btw, wegenbelasting, erf- en schenkbelasting, en ga zo maar door. De Nederlander draagt voldoende bij; het is aan de regering om de begroting rond te krijgen door het maken van keuzes, hoe moeilijk deze ook zijn?

Het veilig houden van het land zou geen verdere bijdrage nodig moeten hebben, maar zou een van de vanzelfsprekende prioriteiten moeten zijn van welke regering dan ook. Toen Nederland nog een nachtwakersstaat was en de enige verantwoordelijkheid van de overheid het garanderen van de veiligheid en de rechtsorde was, waren de belastingen zeer laag omdat dit de enige prioriteit van de overheid was.

Vanuit die nachtwakersstaat bloeide een verzorgingsstaat, en jaren later, in 2026, was veiligheid opeens geen vanzelfsprekendheid en dient er een extra bijdrage te worden geleverd? Het moet niet gekker worden.

Dit soort trucjes, namelijk het presenteren van de rekening aan de burger voor bestuurlijke luiheid, is niet nieuw. Eerder zagen we hoe boetebedragen steevast werden verhoogd, niet voor de veiligheid, maar om de staatsbegroting rond te krijgen.

We hebben enkel een nieuw dieptepunt bereikt door een extra belasting te betalen voor onze veiligheid, terwijl juist uit het feit dat burgers ooit de zekerheid wilden hebben om veilig te zijn de nachtwakersstaat en vervolgens onze verzorgingsstaat ontstond. We kunnen stellen dat onze cirkel zo goed als rond is. Waarvoor we ooit begonnen met een lage belasting te betalen, moeten we anno 2026 een extra bijdrage leveren om datzelfde te krijgen.

En nee, natuurlijk gaan we niet meer betalen omdat we nu onveiliger zijn of defensie duurder is geworden; het is bestuurlijke luiheid in het gunstigste geval en bestuurlijk falen in het ergste geval.

Geld uitgeven en de belastingen verhogen is niet moeilijk, maar bezuinigen en echte lastenverlichting kennelijk wel. En dat is geen gegeven, maar een keuze.