De mythe van een ‘clean war’ tegen Iran

De Amerikaanse oorlogsdreigingen tegen Iran worden met de dag luider. In talkshows, opiniestukken en politieke kringen klinkt steeds vaker hetzelfde geruststellende refrein: een clean war is de oplossing. Een chirurgische ingreep, uitgevoerd door de VS en Israël, gericht op de top van het Iraanse regime. De bevolking zou dan worden gespaard, het kwaad aangepakt. Het klinkt aantrekkelijk, maar het is een gevaarlijke illusie.

Dat het Iraanse regime breed wordt verafschuwd en zijn val nauwelijks rouw zal oproepen, rechtvaardigt niet de mythe van de ‘schone oorlog’. Die bestaat alleen in politieke retoriek, niet in de werkelijkheid. Dat bleek opnieuw in juni 2025, toen zogenaamd ‘chirurgische’ aanvallen door Israël op Iraanse legercommandanten werden uitgevoerd. In werkelijkheid vielen er talrijke burgerslachtoffers. In geverifieerde videobeelden is te zien hoe bij een stoplicht tientallen auto’s en voetgangers op een zebrapad in Teheran door een raketaanval de lucht in gingen. In Kermanshah werd zelfs een afdeling intensive care van een ziekenhuis geraakt. Dit is geen uitzonderlijke fout, maar een voorspelbaar gevolg van moderne oorlogsvoering.

Doelwitten wonen tussen burgers
De Iraanse machthebbers werden niet uitgeschakeld in afgelegen kazernes. Ze wonen in woonwijken, in hoge flatgebouwen, samen met gezinnen en buren. Raketten die bedoeld waren voor één commandant vernietigden complete verdiepingen. Onschuldige mensen werden mee opgeblazen en vervolgens gereduceerd tot het cynische begrip collateral damage. Precies zoals we dat eerder zagen in Gaza, waar die ‘nevenschade’ geen enkele rode lijn kende zolang het militaire doel maar werd bereikt.

Het volk tussen twee vuren
Het Iraanse volk bevindt zich zo letterlijk tussen wal en schip. Enerzijds wordt het genadeloos onderdrukt door een repressief regime. Anderzijds dreigt het slachtoffer te worden van buitenlandse militaire avonturen die zeggen hen te willen bevrijden. Wie deze dubbele wurggreep overleeft, draagt de littekens voor het leven.

Ondertussen klinken, veilig vanuit Westerse hoofdsteden, de pleidooien voor buitenlandse inmenging. Vanuit de leunstoel met een kop koffie binnen handbereik wordt in het Westen gesproken over bombardementen en strategische belangen. Voorstanders blijven zelf ongedeerd; het kost hen niets. En mocht het regime daadwerkelijk vallen, dan staan velen klaar om over een rode loper te lopen en te regeren over de overlevenden. Het volk betaalt de prijs, anderen gaan met de buit aan de haal. En de genationaliseerde olievelden vallen ten prooi aan multinationale concerns.

Bevrijders zonder geloofwaardigheid
Wie gelooft dat een genocidepleger, de slachter van Gaza, en een Amerikaanse autocraat die democratie, mensenrechten en de internationale rechtsorde aan zijn laars lapt, plotseling uit liefde voor het Iraanse volk handelen, is meer dan naïef. Westerse landen onder leiding van de VS hebben historisch gezien altijd liever een Westersgezinde dictator in het Midden-Oosten dan een onafhankelijke democraat die opkomt voor nationale belangen. De CIA/MI6-coup van 1953 tegen de democratisch gekozen Iraanse premier Mossadegh is het bewijs daarvan.

Waar zijn de beloofde Westerse vrijheid en democratie gebleven in Afghanistan, Libië, Syrië of Irak? Zijn dat voorbeelden die Iraniërs jaloers zouden moeten maken? Zijn Trump en Netanyahu ineens vredesduiven, belangeloos begaan met het lot van de Iraanse bevolking? Hoe vaak moet de geschiedenis zich herhalen voordat we ervan leren? Waarom is het collectieve geheugen zo kort en het historisch besef zo afwezig?

Selectieve verontwaardiging
Is de VS alleen problematisch wanneer zij Groenland willen annexeren, een hogere Trump-norm voor NAVO-uitgaven opleggen, handelstarieven verhogen of Europa in de steek laten bij Oekraïne? En worden zij plots de hoeders van vrede en vrijheid zodra het om aanvallen op landen in het mondiale zuiden gaat?

Een ‘clean war’ tegen Iran is geen oplossing, maar past in het bredere patroon van Amerikaanse hegemoniepolitiek. De chaos die daarop volgt, biedt het Iraanse volk noch perspectief, noch vrede. Het is een verhaal dat vooral bedoeld is om geweld verteerbaar te maken voor wie het zelf nooit zal voelen. Zoals altijd zal de rekening worden betaald door gewone mensen, niet door degenen die de oorlog verkopen.