Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

De marjoleinisering van ons Staatsrecht

  •  
09-10-2024
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
2430 keer bekeken
  •  
faber

Vanochtend gaf mijn zoon trots door dat mijn eenjarige kleinzoon zelfstandig zijn eerste (wankele) stapjes had gezet. Het moment waarop een mens recht overeind gaat lopen is hoogst existentieel. Het is het moment waarop de mens homo faber wordt. Maker! Immers zijn handen komen vrij. Hij kan gaan maken, kan gaan 'fabriceren'. Maar waarschijnlijk roept het woord Faber heel andere gedachten bij u op.

Héél misschien denkt u wel... aan Mient Jan Faber (1940-2022). In zijn glorietijd de algemeen secretaires van het IKV (het Interkerkelijk Vredesberaad) ooit een  bloeiende  vredesbeweging, die in 1981 in Amsterdam en in 1983 in Den Haag indrukwekkende massademonstraties tegen de kernwapens ('de kruisraketten') op de been wist te brengen.

Toenmalig premier Lubbers onderwond ongetwijfeld veel druk van die massademonstraties, maar het kwam doodeenvoudig niet bij de man op om de kruisrakettenproblematiek tot 'defensiecrisis' te verklaren, waarop nodig de staatsnoodwetgeving diende te worden toegepast.

Nederland was toen nog van hoog tot laag doortrokken van een democratische gezindheid... Terecht constateert heden CDA-leider Bontebal dat dat vanzelfsprekende democratische ethos van toen er nu niet meer is, en dat het hoognodig hersteld dient te worden.

Maar... u dacht natuurlijk bij het woord Faber zeer waarschijnlijk helemaal niet aan Mient Jan Faber maar aan Marjolein Faber. Mevrouw Marjolein Wilders-Faber heeft de asielzoekersproblematiek tot crisis verklaard om daar vervolgens de staatsnoodwetgeving op van toepassing op te verklaren. Over dat bizarre staatsrechtelijk gedrag is al het nodige gezegd. Maar niet alles.

Eerstens: Hoe is mevrouw Marjolein Wilders-Faber, op dat idee gekomen? Ik heb een vermoeden. Marjolein heeft, toen zij nog klein was, blijkbaar intensief gekeken naar een toen hoogst populaire tv-programma Creatief met Kurk”. En inmiddels 'volwassen' geworden denkt zij nu: dat kan ik ook! Ik, Marjolein Faber, ben... “Creatief met Staatsrecht”.

Tweedens: “Creatief met Staatsrecht” heeft consequenties. Jarenlang heeft Geert Wilders met zijn  PVV de kans gekregen om onze parlementaire democratie uit te hollen. Onze democratie verkeert daardoor heden duidelijk in een crisis.

Geen nood, wij passen de noodwetgeving daarop toe. Want als dat op de 'asielcrisis' kan, dan kan dat natuurlijk ook op de 'democratische crisis”. Dat betekent dat de PVV als veroorzaker van die crisis verboden wordt. Dus eigenlijk moeten we mevr. Faber voor haar marjoleinisering van ons Staatsrecht dankbaar zijn.

Bovenstaande woorden zijn natuurlijk zwaar van sarcasme doortrokken. Blijft de hamvraag, niettemin, waarom de PVV niet verboden is. Hét criterium voor een Verboden Partij, zoals dat in staatsrechtelijke kringen gehanteerd wordt, 'het duurzaam de parlementaire democratie ontwrichten' is immers duidelijk van toepassing.

Het verbieden van een politieke partij is en blijft in Nederland, een democratische rechtstaat (nóg wel...), geen klein bier. Maar het kan wel degelijk. Onder het regime van artikel 2:20 Burgerlijk Wetboek (sinds 1988) is al eens eerder een politieke partij verboden verklaard, namelijk de Nationale Volkspartij / CP '86.

Dat artikel 2:20 BW gaat echter over rechtspersonen in strijd met de openbare orde. De pedofielenvereniging Martijn en enige motorclubs zijn op grond van dit artikel eveneens verboden verklaard. De vorige regering heeft gemeend dat een politieke partij toch van een andere orde is dan deze verenigingen en dat het verbod op politieke partijen een speciale regeling behoeft.

Dat verbod is heden geïncorporeerd in de Wet op de Politieke Partijen (Wpp) waarvan het wetsontwerp sinds 8 april van dit jaar bij de Raad van State ligt voor  advies. Dus die wet is er nog lang niet. Intussen geldt in feite wat politieke partijen betreft nog steeds de oude regeling van 2:20 Burgerlijk wetboek.

De PVV kan dus veroordeeld worden als in strijd met de openbare orde. Maar het ziet er niet naar uit dat het Openbaar Ministerie van plan is de zaak bij de rechter aanhangig te maken. Men wacht in die kringen de aanname van de Wpp af.

Dus willen we niet op een 'goede morgen' wakker worden in Hongarije aan Zee, dan moeten we nú de straat op. Demonstreren! Er blijft ons niets anders over. Want besef het goed, Orbán, Wilders’ grote voorbeeld, regeert Hongarije al negen jaar via staatsnoodwetgeving, oorspronkelijk ingesteld voor zes maanden. Telkens met zes maanden verlengd. Van een vrije pers en een onafhankelijke rechterlijke macht

is inmiddels in Hongarije geen sprake meer. Laat staan van demonstratierecht. Waar trouwens bij ons ook al aan word getornd.

Demonstreren dus voor het te laat is! Maar anders dan in de tijd van Mient Jan Faber is er, helaas, geen sterke vredesbeweging meer. Ook de FNV, toentertijd een enthousiast deelnemer aan beide massademonstraties, laat heden niets van zich horen. Rest de milieubeweging, toentertijd nauwelijks aanwezig op het Malieveld, nu sterk in opkomst. Dus moet die mijn inziens nu het voortouw nemen.

Neem Extinction Rebellion, een goed georganiseerde club. Wel demonstreren tegen de vergiftiging van ons fysiek klimaat, maar niet demonstreren tegen de vergiftiging van ons politiek klimaat... Blind blijkbaar voor het feit hoezeer beide vergiftigingen met elkaar te maken hebben. Ik begrijp dat niet.

Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (8)

Joop1961
Joop1961
10 okt. 2024 - 8:22
Als ik zie wat er bij beëdiging verwacht wordt en aan welke criteria nieuwe kabinetsleden moeten voldoen zijn er toch al verschillende die binnen 100 dagen beter hun carrière elders moeten voortzetten. Totaal ongeschikt met onethisch gedrag en de brutaliteit honderd keer erger dan n hyena .
Leit
Leit
10 okt. 2024 - 4:23
Bewindspersonen voeren alleen het door de kiezer bepaalde beleid uit en zoeken naar mogelijkheden.
a.doorgeest
a.doorgeest
9 okt. 2024 - 14:40
Slim artikel hier van Kneepkens, op het geniale af. Het lijkt me inderdaad goed een politieke crisis uit te roepen om bewegingen als de PVV netjes en adequaat aan banden te leggen. Werk aan de winkel dus voor alle politieke partijen die ons Huis van Democratie (beter of optimaal) willen beschermen of borgen.
muispim
muispim
9 okt. 2024 - 13:59
PVV zou hopelijk wel verboden mogen worden! Nml. Geen leden! Geen democratische partij intern, en geen democratie respecterende in extern beleid! Had nooit toegestaan mogen worden!
Inzicht
Inzicht
9 okt. 2024 - 12:43
Het lijkt me absoluut zinvol om te onderzoeken of de pvv de volgende verkiezingen kan worden uitgesloten. Ze vormt immers een eminente en directe bedreiging voor de democratie. De kiezer mag overal voor of tegen stemmen, behalve tegen de democratie zelf.
1 Reactie
Zandb
Zandb9 okt. 2024 - 16:04
Inzicht Wat u volgens mij over het hoofd ziet, is dat er een groot verschil bestaat tussen de vrijheid die je hebt om er ongrondwettelijke plannen op na te houden en de vrijheid die je niet hebt om ze uit te voeren, omdat die grondwet dat niet toelaat. Het grootste probleem is, dat de PVV hier 'slim' - ik spreek ook dialect en daar betekent het woord wat ik hier ook bedoel namelijk 'erg slecht' - misbruik van maakt. Ga er maar vanuit dat de PVV niets zegt, of er is wel over nagedacht over de eventuele juridische gevolgen.
Gajes
Gajes
9 okt. 2024 - 11:21
Ik denk dat men PVV niet hoeft te verbieden, maar de voorwaarden wel moet veranderen wb opbouw van partij, transparantie en aanwezigheid in debatten. We leven in een democratie ( nog wel althans ) dus een partij die onze democratie wilt vertegenwoordigen moet open zijn voor leden en tenminste een x aantal leden geregistreerd hebben staan. Dus alleen partijen die middels een democratische structuur functioneren, mogen op de stemlijst komen. Verder dienen zij transparant te zijn in bv inkomsten en uitgaven, giften ed. We zitten nu met een groep uitvreters in deze coalitie en dat is in dit geval PVV die nog geen kontindruk hebben gemaakt op een kamerstoel. Dus een opkomstplicht, of een regeling dat het salaris verbonden is met aanwezigheid in de kamer. Dan gaan ze maar een tukje doen in die stoel, want verder hebben ze toch niks te melden. Dan XR. Hoewel ik het best een interessant artikel vind, vind ik de kritiek op XR niet terecht. Je kunt niet van hen verwachten dat een club die deels aangestuurd wordt door klimaat en millieuwetenschappers, deze koers ook nog eens inzet. Hun strijd was ook al tegen Rutte en nu Schoof, want Schiphol, ING, Shell zijn ook verweven met politieke belangen. Verder kun je ook denken, is het zinvol om te proberen bewustwording te kweken bij hun achterban ? Zelf denk ik van niet en waarom ik zo denk 'dat mag ik niet zeggen'. ( best een makkelijke zin eigenlijk, ik kan dan van alles zeggen zonder het te hoeven onderbouwen ;)
Frits Jansen
Frits Jansen
9 okt. 2024 - 11:16
Omtzigt heeft voorgesteld een "constitutioneel gerechtshof" in te stellen, naar het voorbeeld naar zowat alle andere beschaafde landen. In Duitsland hebben ze - door schade en schande wijs geworden - zo'n Hof ingesteld in 1949 waarbij het systeem belet dat politieke vragen worden gejuridiseerd en juridische vragen worden gepolitiseerd. Maar dat begrijpt nog niet iedereen. Sommigen denken dat de Hoge Raad dit er wel bij zou kunnen doen, als een extra Kamer (naast de strafkamer, de civiele Kamer en de fiscale Kamer) voor grondrechten, een soort opvolger van de "Commissie voor de Rechten van de Mens", maar dan met echte rechters en niet onder leiding van een televisiedominee. Het Duitse voorbeeld laat echter zien dat dit een heel ander soort rechtbank is, niet in de laatste plaats omdat de Hoge Raad ook niet bij voorbaat boven elke verdenking verheven is. Herinneren we ons dat Wilders de benoeming van een Raadsheer blokkeerde omdat hij een notitie had geschreven over de vervolging van Wilders? De toepassing van staatsnoodrecht kan zo'n rechter ook heel goed beoordelen, want de criteria zijn objectief: van een noodtoestand is - naar de inhoud van het begrip - slechts sprake als er *plotseling* iets onverwachts gebeurt. Het enige betrekkelijk plotselinge in het huidige dossier is dat de PVV meeregeert, maar het vluchtelingenprobleem is niet groter dan pakweg tien jaar geleden.
3 Reacties
Volrin
Volrin9 okt. 2024 - 13:11
"waarbij het systeem belet dat politieke vragen worden gejuridiseerd en juridische vragen worden gepolitiseerd." Hoe werkt dat dan? Aangezien juridische vraagstukken ook automatisch politieke vraagstukken zijn.
Frits Jansen
Frits Jansen10 okt. 2024 - 8:22
Juridische vraagstukken zijn niet automatisch politieke vraagstukken, juridische vraagstukken die kunnen worden opgelost door de toepassing van (democratisch vastgestelde) regels - die dan wel grondrechten moeten respecteren. Sleutelwoord is "Parlamentsvorbehalt": sommige beslissingen zijn voorbehouden aan het Parlement. In het hedendaagse Duitse rechtsdenken staat de vraag voorop welke organen democratisch gelegitimeerd zijn, en dat zijn rechters niet. Waar het US Supreme Court altijd weer de vraag voorgelegd krijgt of abortus is toegestaan zou het Bundesverfassungsgericht die vraag linea recta doorsturen naar het parlement. De rechter is geen afvoerputje voor vragen waar de politiek niet uit komt. De vraag of in Nederland nu een asielcrisis bestaat die de inzet van noodrecht rechtvaardigt is daarentegen een eenvoudige feitelijke vraag: dat mag alleen in een noodsituatie, en die wordt gekenmerkt door PLOTSELING optredend onheil dat ONMIDDELLIJKE actie vereist. Het enige wat er plotseling, is dat de PVV nu in het Kabinet zit, kortom de PVV zelf is de noodsituatie - maar die rechtvaardigt natuurlijk geen noodrecht.
Frits Jansen
Frits Jansen10 okt. 2024 - 8:32
@Anna R. Chist: de afkeer van het bedrijfsleven is een typisch links stokpaard, evenals het narratief dat de EU "alleen maar" multinationals zou dienen. In het bedrijfsleven wordt wel geld verdiend dat de maatschappij nodig heeft, en veel werknemers zijn direct of indirect afhankelijk van het bedrijfsleven. Maar de moderne maatschappij is natuurlijk al lang niet meer puur kapitalistisch, doch wordt verregaand "socialistisch" gereguleerd. De EU is daarbij onmisbaar, want een multinationaal bedrijfsleven kan niet in de tang worden gehouden door een nationaal opererende overheid. Dat we de EU misschien niet zo beheersen als gewenst komt doordat onze nationale politici verzuimen gebruik te maken van de invloed die ze volgens de regels wel kunnen hebben in Brussel, omdat dat electoraal weinig spectaculair is.
Anna R. Chist
Anna R. Chist
9 okt. 2024 - 11:03
De vredesbeweging wordt gedemoniseerd door rechts en de regressieven die PvdA/GL stemmen. De vakbond is al jaren aan het 'gezellig meedoen' Maar de milieuactivisten? Ik zie nog weinig resultaat noch sympathie. Ik hoop gewoon dat het kabinet snel valt en dat ze zich eens op de kop gaan krabben in den Haag Ik vrees echter dat ze daar dom blijven.
5 Reacties
Gerygrr
Gerygrr9 okt. 2024 - 11:49
De les van het verleden hebben ze niet geleerd, Anna? Den Haag, regering van regenten, heersend over koloniën ver weg maar ook de eigen wingewesten. De boze burgers kwamen in 1672 in opstand en bleken tot moord in staat. Er zijn parallellen. Noem het volk dom. Laat ze verarmen en doe net of dat niet waar is. Geef de ander de schuld van de eigen discriminerende inborst…… Liegen en heersen.
Anna R. Chist
Anna R. Chist9 okt. 2024 - 14:23
En de enige (niet gewelddadige) deur die openstond voor de volkswoede is momenteel extreem rechts. Voormalig links vind de EU helemaal prachtig ondanks dat deze is opgezet zonder de burgers maar samen met de grote bedrijven en dus een neoliberaal fundament heeft. Hoe moet je nu tegen armoe en onrecht opkomen als het systeem deze zaken bevorderd? Extreem rechts hoeft alleen maar te brullen dat het de schuld is van de buitenlanders zonder dat die tegengesproken worden door de macht want die zijn er blij om dat zij, de ware schuldigen, mooi buiten schot blijven. De oplossing is dus een stevige oppositie tegen het neoliberale systeem en derhalve dus ook tegen dit Europa. De politiek moet in dienst staan van de burger en niet van het bedrijfsleven. Ooit vond men het noodzakelijk kerk en staat te scheiden. In deze tijden is het noodzakelijk om bedrijfsleven en staat te scheiden. Bedrijven mogen geen enkele politieke macht hebben.
Gerygrr
Gerygrr9 okt. 2024 - 15:12
Extreem rechts is ontstaan uit een verwaarlozing van de publieke sector. De ambtenarensalarissen, die bevroren werden. Terwijl juist bij de overheid multiculturele achtergrond bij werknemers werd nagestreefd. Je ziet dat ook bij de publieke omroep. Zuinigheid zorgde ervoor, dat van het grote thema pesten en discriminatie steeds het racisme werd uitgelicht als het te bestrijden kwaad binnen de organisatie. Daar zit de crux van het probleem. Er wordt iets beweerd, wat mensen zelf niet als dusdanig ervaren. En daarna komt het breed uitgemeten in het nieuws en zie je overal de agressie tegen mensen toenemen. Foute aannames. De eigen discriminerende inslag geprojecteerd op de lagere werknemers in de diverse sectoren. De volkswoede probeert men te beteugelen door een tegenstelling binnen datzelfde volk te creëren, die er in het echt niet is.
Boemsma
Boemsma9 okt. 2024 - 16:34
"Ooit vond men het noodzakelijk kerk en staat te scheiden. In deze tijden is het noodzakelijk om bedrijfsleven en staat te scheiden. Bedrijven mogen geen enkele politieke macht hebben." Sterk! Je zou ook kunnen overwegen om het begrip 'religie' te herdefinieren waardoor bijvoorbeeld het neoliberalisme eronder valt. In dat kader is het natuurlijk aantrekkelijk om ook aan het fascisme te denken maar dan loop je het risico weer dat je antidemocratisch bezig bent, hoe paradoxaal dat ook zou zijn. Wat dat betreft zie ik meer heil in een constitutioneel hof.
Volrin
Volrin9 okt. 2024 - 18:41
@Anna "Voormalig links vind de EU helemaal prachtig ondanks dat deze is opgezet zonder de burgers maar samen met de grote bedrijven en dus een neoliberaal fundament heeft." Dit is onzin. Het is opgezet door gekozen vertegenwoordigers en met steun van democratische referenda.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor