Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

China klaar om Oceanië in te lijven

Nieuwe overeenkomst betekent grote machtsuitbreiding in gebied
Joop

De ene moslim is de andere niet

  •  
12-03-2015
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
En niet alle fundamentalistische moslims zijn automatisch jihadisten
In het publieke debat dat momenteel plaatsvindt over de aanpak van radicalisering en de Syriëgangers wordt aan de lopende band met termen gestrooid. Begrippen als ‘radicaal’, ‘extremist’, ‘fundamentalist’, ‘salafist’, ‘jihadist’ en ‘terrorist’ komen aan de lopende band voorbij. Veelal worden ze op een hoop gegooid, onder de noemer ‘radicale moslims’.
Deze praktijk is echter bijzonder problematisch. In de eerste plaats omdat het voor het voldoende begrijpen van het fenomeen radicalisering belangrijk is om bekend te zijn met de verschillende termen, en een goed onderscheid te kunnen maken tussen de verschillende begrippen. Daarnaast is het vooral van de aanpak van radicalisering en het afreizen naar Syrië cruciaal dat niet alles op een hoop wordt gegooid, mensen over een kam worden geschoren en onterecht gelabeld en in een hoekje geduwd worden.
Salafisme De overgrote meerderheid van de fundamentalistische moslims in Nederland kunnen gerekend worden tot de stroming van het salafisme. Dit is een puriteinse stroming binnen de soennitische islam die terug wil keren naar de tijd van eerste Ummah, moslimgemeenschap, om te leven zoals de vroege Ummah leefde. Het salafisme wordt met name vanuit de Golfstaten actief gepromoot en gefinancierd in Nederland, en de invloed van de salafistische beweging in Nederland is dan ook groeiende.
En dat is niet het minst het geval omdat deze beweging eigenlijk heel Nederlands is. Weliswaar botst zij op veel punten met de waarden die we tot de Nederlandse cultuur rekenen, maar de beweging is in veel opzichten wel degelijk homegrown. Het overgrote deel van de Nederlandse salafisten is in Nederland geboren, inclusief veel van de voorlieden van de Nederlandse afdeling van salafistische bewegingen als bijvoorbeeld Hizbut Tahrir, een beweging die in Nederland op vreedzame wijze streeft naar de omverwerping van de democratie en het oprichten van een islamitische staat.
Hun bijeenkomsten worden gehouden in het Nederlands, hun lectuur is in het Nederlands, hun websites zijn in het Nederlands en zij spreken niet alleen de Nederlandse taal, maar hebben ook feeling met wat er gebeurt in de Nederlandse samenleving. Op die manier zijn zij beter in staat om jonge moslims hier te begrijpen en te beïnvloeden, dan veel meer gevestigde, mainstream moskeeën en islamitische organisaties in Nederland, die hun voorgangers in veel gevallen nog steeds uit Turkije en de Arabische wereld importeren.
Dit is een van de redenen waarom de salafistische beweging in Nederland groeiende is. Een deel van de jonge moslims die in Nederland geboren is voelt zich hier sneller thuis dan in de Moskeeën en organisaties die opgericht zijn door de eerste generatie migranten. Hierdoor neemt de groei van de fundamentalistische islam dus toe, ten koste van de mainstream.
We moeten echter waken niet direct de aanname te maken dat deze groei een directe bedreiging vormt voor onze democratie en samenleving. Het is absoluut van belang om het onderscheid te maken tussen vreedzame fundamentalistische moslims, en de radicale, extremistische en terroristische. Drie hoofdstromingen Binnen het salafisme heb je drie hoofdstromingen, met daarbinnen ook verschillende varianten: als eerste is er de a-politieke variant waarin men zich terugtrekt uit de samenleving. Deze is vergelijkbaar met orthodoxe christenen op de Bible-belt. Daarnaast heb je de politieke variant, waarbinnen men streeft naar het stichten van een islamitische staat, maar met vreedzame middelen. Organisaties als Hizbut Tahrir passen in deze categorie. En tot slot heb je het gewelddadige, jihadistische salafisme, waar de Syriëgangers, diegenen die wij geradicaliseerde moslims noemen, onder vallen. Deze groep is wel degelijk een bedreiging voor onze samenleving, omdat zij bereid is haar doelen met geweld na te streven.
Een fundamentalistische, salafistische, moslim is niet direct geradicaliseerd. Hij of zij kan op vreedzame wijze leven, zich aan de wet houden en onderdeel zijn van deze samenleving zonder dat dit een probleem vormt. Maar deze groep is ook vatbaar voor radicalisering. Binnen de salafistische stroming kan er ook sprake zijn van een glijdende schaal: van a-politiek wordt men politiek en uiteindelijk jihadistisch. Ook vreedzame organisaties als Hizbut Tahrir zijn actief bezig om jongeren te radicaliseren en op te zetten tegen de Nederlandse overheid en samenleving. Zij verwerpen weliswaar geweld, maar stellen wel dat islam en democratie niet samengaan en dat je alleen moslim kunt zijn in het kalifaat. Als je jongeren op dat pad brengt dan moet je er niet van opkijken als ze uiteindelijk eindigen in de armen van de IS.
Maar laten we er ook voor waken hen niet in die armen te duwen. Het is daarom belangrijk om het onderscheid tussen de verschillende stromingen die fundamentalistisch islamitisch Nederland kent te blijven maken. Diegenen die bereid zijn om zich aan de wet te houden en op vreedzame wijze net als elke andere Nederlandse burger een plekje in onze samenleving in te nemen. Diegenen die met vreedzame middelen naar het einde van de democratie streven zullen we ook met de middelen die onze democratie ons biedt, en dan met name via het publieke debat, moeten bestrijden. En voor diegenen die geweld wensen te gebruiken om hun politiek-religieuze doelen te realiseren hebben we de lange arm van de wet.
Laten we elke persoon in dat proces op zijn of haar individuele ideeën beoordelen, en proberen te voorkomen dat we mensen onnodig te snel labelen en daarmee niet alleen van onszelf, maar ook onze samenleving en de idealen waar wij voor staan, vervreemden.

Meer over:

opinie, leven

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (13)

123456zeven
123456zeven12 mrt. 2015 - 12:52

Dat de Nederlandse tak van de Salafistenbeweging goed is in het benaderen van Nederlandse moslims maakt het Salafisme geen Nederlandse beweging. En dat staat hier dus wel: "De overgrote meerderheid van de fundamentalistische moslims in Nederland kunnen gerekend worden tot de stroming van het salafisme. Dit is een puriteinse stroming binnen de soennitische islam die terug wil keren naar de tijd van eerste Ummah, moslimgemeenschap, om te leven zoals de vroege Ummah leefde." Het is immers niet typisch voor de Nederlandse Salafist om terug naar vroeger, vroeger, vroeger, te willen, het is typisch voor *elke* Salafist. Wat een organisatie als Hizbut Tahrir ongevaarlijk maakt is mij nog niet duidelijk. Het doel waar ze naar streven is even fout als het doel waarnaar ISIS streeft. De middelen zijn anders. Je bestrijd ze dus anders, maar je bestrijd ze wel.

Sardar2
Sardar212 mrt. 2015 - 12:52

Een duidelijke weergave van salafistische beweging in Nederland. Maar ik denk hiermee is niet een geldig beeld geschetst over islam en moslims in het algemeen, zo ver dat het Nederland betreft. Ik denk voor het in korte termijn bestrijden van IS aanhang in Nederland, jihadisme en activistische islam (islam als politieke middel of ideologie) is het betoog van Jan Geling voldoende. IS en Al Qaida zijn de uiterste, extremistische vormen van islam die structureel streeft naar politieke oplossingen. Deze extremisten behoren in islamitische landen niet tot instituties van islam. Zij zijn eigenlijk een anti-establishment stroming binnen islam die in laatste 150-200 jaar is ontstaan. Onderling hebben zij hetzelfde indelingen zoals Jan Geling schetst. Maar omdat ze de anti-establishment van islam vormen, zijn ze geschikt voor allerlei ontwikkelingen; van vreedzaam tot uiterste gewelddadig. Zij hebben geen kans gehad om zelf een institutie vormen, de kalifaat is het eerste voorbeeld hiervan. Er zijn ook conservatieve vleugels binnen islam die streven om politieke macht over te nemen. Hoewel ze een minderheid vormen, toch zijn ze uiterst actieve minderheid binnen de conservatieve islamitische instituties. In politieke instabiele omstandigheden, de meerderheid van conservatieve instituties leggen het af tegen deze minderheid, de politieke islam. Iran, Egypte en huidige Turkije zijn duidelijke voorbeelden hiervan. De meerderheid van apolitieke conservatieve islam, denkt alleen aan behoud, maar de minderheid politieke vleugel streeft ook om uitbreiding van de macht van religie. Vanwege belang van de moslimbevolking in het westen voor de politieke islam en de noodzaak om de zogenaamde gevaren van assimilerende openheid die de maatschappij en vooral onderwijs en cultuur voor jongeren bereikbaar stellen, om te bestrijden, zijn de islamitische organisaties een verlengstuk geworden van conservatieve instituties in herkomstlanden van moslims. Ook de rol dat zij in politiek in het westen spelen (moslims en PvdA in Nederland) maakt alleen maar de positie van politieke islam sterker. De traditionele conservatieve islam instituties hebben niks in het westen te zoeken. Ze zijn gewoon overbodig in het westen. De traditionele conservatieve islam instituties vertegenwoordigen de overgrote meerderheid in islamitische landen die totaal apolitiek, en enkel met de religie als geloof bezig zijn. Ook in het westen deze zogenaamde gewone moslims zijn eigenlijk niet te scheiden van andere “seculiere” burgers! Zij vormen ook in het westen een meerderheid van moslimbevolking en hebben geen interesse in religieuze instituties. Het moslim zijn eigenlijk een onderdeel van hun identiteit, die verder zoals hun etnische of raciale afkomst niet veel rol speelt in hun dagelijks even.

Armagaddon
Armagaddon12 mrt. 2015 - 12:52

>>> Gewetensvraag: >>>> Moslima, het zijn net ons Nederlanders..??? Hm...'Het overgrote deel van de Nederlandse salafisten is in Nederland, een beweging die in Nederland op vreedzame wijze streeft naar de omverwerping van de democratie ... Ergo....hetgeen Rutte I+II al jaren ook doet en probeert ....met een sarcastisch, bittere smile....

Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa12 mrt. 2015 - 12:52

''En niet alle fundamentalistische moslims zijn automatisch jihadisten'' klopt. En wat klopt ook is : En niet alle priester zijn automatisch pedo, niet alle christenen zijn Bush, niet alle Joden zijn Sharon of Lieberman, niet alle slagen zijn giftig, .....ect.....Niet alle oliebollenboeren bakken lekker oliebollen...ect....

Klapschaats2
Klapschaats212 mrt. 2015 - 12:52

Dat geldt ook voor protestanten, katholieken, joden, hindoes en zelfs voor pvda-ers, vvd-er, d66-gers enz.

[verwijderd]
[verwijderd]12 mrt. 2015 - 12:52

'een beweging die in Nederland op vreedzame wijze streeft naar de omverwerping van de democratie en het oprichten van een islamitische staat' Zolang ze tot het moment dat het gelukt is om een Islamitische Staat te vormen zich maar schikken naar de regels zoals deze op dit moment van kracht zijn. Ook al zijn deze regels vastgesteld door stervelingen en niet door een profeet.

1 Reactie
Nuanimo
Nuanimo12 mrt. 2015 - 12:52

Inderdaad: Voor Nederland betekent dat: Accepteren dat kerk en staat gescheiden zijn. Zoals ik in een andere reactie al duidelijk maakte: Voor mij houdt dat wel in, dat we ons moeten realiseren, dat we bepaalde "religieuze verworvenheden" in ons staatsbestel hebben verwerkt. En dat we in de problemen kunnen komen, als we de islam de ruimte moeten gunnen die we bv het christendom gunnen.

[verwijderd]
[verwijderd]12 mrt. 2015 - 12:52

--- Dit bericht is verwijderd —

1 Reactie
Nuanimo
Nuanimo12 mrt. 2015 - 12:52

Ja, dat klopt: "En als dat de conclusie is, zou dat wel eens kunnen leiden tot wetgeving die dat soort clubjes aan banden legt." Zolang die wetgeving in overeenstemming met de grondwet is, tenminste. En wederom probeer ik maar eens weer onder de aandacht te brengen, dat het daarom onvoorstelbaar is, dat er in Nederland op democratische wijze voor een dictatuur gekozen kan worden. Verder wijs ik er op, dat we heel kritisch naar de invloed van religie in ons politieke bestel moet gaan kijken: Willen we bv geen islamitische invloed, dan zullen we elke religieuze invloed moeten weren.

Patrick Faas
Patrick Faas12 mrt. 2015 - 12:52

“Deze is vergelijkbaar met orthodoxe christenen op de Bible Belt.” Al velen jaren vergelijkt Mostafa Mouktafi traditionele salafieten met de SGP, ook hier op Joop.nl, dus Jopers wisten dit al. Maar ik vraag me af waarom Gert Jan Geling hen “salafisten” noemt i.p.v. “salafieten.” Ik dacht dat “salafist” vergelijkbaar is met “islamist” (in de nieuwe betekenis) en dus slechts slaat op jihadistisch salafisme. Mensen die alle salafieten “salafist” noemen gooien van alles op één hoop, dacht ik. Maar waarom doet Gert Jan Geling dat dan ook, terwijl hij streng wil zijn op gebruik van termen?

1 Reactie
ALenig
ALenig12 mrt. 2015 - 12:52

De stroming heet salafisme, de volgelingen salafisten. Salafiet is volgens mij geen woord. Aangezien salafisme al een afzonderlijke richting in de soennitische islam is, gooi je niemand op een hoop als je salafisten bij hun naampje noemt. Je kan ook salafi zeggen. En dat onderscheid van islamiet en islamist is weer wat anders, waar islamisme gezien wordt als de politieke islam.

[verwijderd]
[verwijderd]12 mrt. 2015 - 12:52

Dus je moet eerst de religie helemaal in al zijn facetten doorgronden, een studie maken van alle geloofsrichtingen en dan een fijnmazig en gewogen oordeel hebben per deelgroep en dan ook nog per individu.... Bekijk het maar! Het is volledig onredelijk en onrechtvaardig om niet-moslims dit als een soort morele verplichting op te opdringen en het over een kam scheren op basis van de gemene deler is een doodnormale praktische manier om je oordeel te vormen. Dat doen mensen ook over mannen, vrouwen, honden, het seizoensweer of de kwaliteit van Duitse of Engelse humor. Je leert het zelfs op school ´voorwaardelijke kansberekening´ heet het daar.

1 Reactie
Nuanimo
Nuanimo12 mrt. 2015 - 12:52

Inderdaad, waarom zou iemand geen oordeel mogen hebben over iets waar hij geen verstand van heeft? Niet gehinderd door enige kennis van zaken, worden we dagelijks geteisterd door de vrijheid van meningsuiting. Het zij zo. Maar waarom zouden we al die flauwe kul serieus moeten nemen? Mensen die openlijk verklaren dat het hun geen ene bout kan schelen of het wel klopt wat ze zeggen, moeten we die serieus nemen? Bekijk het maar!