CV-leugens en hyperzichtbaarheid

Het is nog vroeg als de eerste berichten binnendruppelen. Eerst via de community. Whatsapp. Facebook. Daarna Joop en de Volkskrant. Nathalie van Berkel, beoogd staatssecretaris heeft haar cv bij elkaar gelogen. Geen master bestuurskunde. Slechts een havo-diploma en een propedeuse hbo als hoogst genoten opleiding. Na aanpassing van het cv staat er dat ze ooit eens aan een rechtenstudie begon, maar die niet voltooide. Ook een pre-master werd niet voltooid.

Ondanks de gebrekkige vooropleiding heeft mevrouw een aardig cv met bestuursfuncties bijeen gesprokkeld.

Uit het bewuste cv blijkt dat mevrouw Van Berkel twee jaar lang als juridisch adviseur bij de Dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting heeft gewerkt. Vragen ze voor een dergelijke functie niet om een afgeronde wo-opleiding? Dus hoe heeft ze dat voor elkaar gekregen? En wat was de kwaliteit van haar adviezen? Uit het cv valt af te leiden dat mevrouw een notoire job-hopper is. Voor haar geen medaille na tien jaar trouwe dienst. Ze hopt en skipt van de ene baan naar een betere, lucratievere baan met meer verantwoordelijkheden. Functies die in de regel naast afdoende ervaring ook een academisch werk- en denkniveau vereisen.

Mevrouw Van Berkel werd gekozen met 41.438 voorkeursstemmen. Veel mensen uit de zwarte gemeenschap zeggen dat ze op haar hebben gestemd. Men was daar ook trots op het feit dat ze staatssecretaris van Financiën zou worden. ‘De eerste’, verzuchtte iemand. Ik noemde fijntjes de naam “Franc Weerwind”, staatsecretaris tijdens Rutte IV.

“Ze hebben het op ons - zwarte mensen - gemunt”.

Is dat zo?

Er zullen ongetwijfeld meer politici zijn die hun cvV bij elkaar hebben gejokt. Of gelogen hebben dat ze lid waren van Minerva of een ander corps. Mogelijk zijn er andere leden van de Tweede of Eerste Kamer die gelogen hebben over hun diploma’s en certificaten. Charles Swietert look-alikes. Hij moest aftreden nadat bekend was geworden dat hij “zomaar” drs. voor zijn naam zette.  

Van recentere datum, Kamerlid en voormalig staatssecretaris Vicky Maeijer. Een scriptie die volgens de “plakband-en-schaar”-methode werd geschreven. Meer dan de helft van de 69 pagina’s zou uit andere (niet vermeldde) bronnen afkomstig zijn. Na onderzoek concludeerde de Erasmus Universiteit dat er inderdaad sprake was van plagiaat en trok het aan haar afgegeven getuigschrift in. Vicky Maeijer heeft meegedeeld dat ze een nieuwe scriptie gaat schrijven. Dit akkefietje was voor de PVV geen reden om mevrouw Maeijer te desavoueren. Integendeel.

Kun je inderdaad stellen dat er harder wordt geoordeeld over Kamerleden van kleur?

Artikel 56 van de Grondwet stelt: “Om lid te worden van de statengeneraal moet men Nederlander zijn, de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht”.

Volgens de bepalingen van de Kiesraad wordt een Kamerlid pas toegelaten nadat er een geloofsbrievenonderzoek heeft plaatsgevonden. Er wordt bij dat onderzoek evenwel niet meegewogen of een Kamerlid een strafblad heeft of anderszins niet integer is.

Het is daarom lastig te begrijpen waarom er geen vragen worden gesteld over de aangeleverde cv’s en resumés van Kamerleden. Het bij elkaar fantaseren van een bestuurlijke loopbaan is moreel verwerpelijk, maar niet strafbaar. En om die reden hoeven in opspraak geraakte Kamerleden niet op te stappen.

Voor de volledigheid heb ik ook gekeken of zwarte Kamerleden vaker moeten aftreden wegens leugens op het cv of andere zaken die het daglicht niet kunnen velen. Twee gevallen: Tara Oedayraj Singh Varma (GroenLinks). Bij haar aantreden in 1994 waren er al vragen gesteld over haar lidmaatschap en rol in het Grenada Comité. In 2001 raakte ze in opspraak. John Leerdam ( PvdA). Hij trad in 2012 af na een blunder in de media. In het geval van Ram Ramlall (CDA) die in 1992 als eerste Surinamer in de Tweede Kamer kwam lagen de zaken ietsjes anders. Hij werd in 1994 na eerdere aantijgingen van corruptie tijdens zijn werkzaamheden als wethouder in de gemeente Den Haag, op een onverkiesbare plek (51) geplaatst. Volgens de Kieswet hadden Leerdam en Oedayraj Singh Varma, als ze dat hadden gewild, gewoon kunnen aanblijven (als eenmansfractie).

Het aantal niet-witte Kamerleden wordt steeds minder. En dat is een ongezonde democratische situatie. En kiezers, witte en zwarte, die niet gehoord en gezien worden, hebben typisch de neiging om te kiezen voor radicale en populistische partijen.  

Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk vertrokken na een ruzie uit de PvdA-fractie omdat er geen plek was voor mensen zoals zij in de fractie. Ze vormden na vertrek eerst een tweemansfractie en richtten daarna DENK op. Een domme fout die de PvdA tot op heden een flink aantal zetels kost.  

Er is weinig onderzoek gedaan naar de performance van niet-witte Kamerleden. Een aantal zaken die opvallen: 1) de oververtegenwoordiging van zwarte en bruine vrouwen in de Kamer ten opzichte van zwarte en bruine mannen; 2) de meeste niet-witte Kamerleden vervullen slechts één termijn; 3) van een aantal is bekend dat ze binnen de fractie en dus in de Kamer, amper zichtbaar waren en niet goed uit de verf kwamen; 4) vooral bij de PvdA en GroenLinks zijn er in het verleden problemen geweest met zwarte en bruine Kamerleden; 5) Bij de VVD, ChristenUnie en het voormalige NSC doen niet-witte Kamerleden het paradoxaal genoeg redelijk tot zeer goed.

Hebben ze - de witte elite/media/Den Haag/status quo - het inderdaad op zwarte en bruine volksvertegenwoordigers gemunt? Krijgen die inderdaad geen kans om zich te bewijzen? Mügge en Schotel (2017) stellen dat Kamerleden met een migrantenachtergrond hyperzichtbaar zijn. Die hyperzichtbaarheid zorgt voor allerlei complicaties, omdat die zichtbaarheid typisch niet positief is. Een pregnant voorbeeld is Sylvana Simons, die continu door Johan Derksen wordt geattaqueerd.

De Volkskrant was aan het graven en spitten. Is dat inderdaad onderdeel van die hyperzichtbaarheid of wilden ze Nathalie van Berkel als leugenaar ontmaskeren? In deze wereld waar diploma’s alles zijn kon mevrouw Van Berkel zich staande houden. Net als Ayaan Hirsi Ali. They fake it, till they make it… sociale klimmers in een witte wereld vol valkuilen en boobytraps.

Wat een verdienste nietwaar?