Camera's in de auto, ogen op de weg!

Ik vind het erg leuk om de krant te lezen, al moet ik wel toegeven dat ik meestal niet heel ver kom. Op een goede dag tot pagina 7 of 8. Niet omdat ik het saai vind, zeker niet, maar omdat de tijd me niet is gegund om verder te lezen. Of dit aan mijn leessnelheid ligt of werkelijke tijdsnood laat ik even in het midden. Mijn krant is Trouw.

Maandag 18 mei zit ik in de trein, "er loopt iemand over het spoor, dus we kunnen niet rijden". Helaas, maar gelukkig heb ik mijn krant mee! "Door de vertraging rijden we niet verder dan Utrecht centraal", klinkt na één uurtje en wat krantpagina's, "jammer genoeg gebeuren deze dingen, man" voegt de conducteur nog verslagen toe. Terwijl ik op de tram wacht lees ik de pagina tot waar ik uiteindelijk ben gekomen. Het artikel 'Nieuwe auto's gaan piepen als je blik even afdwaalt naar dat mooie meer' op pagina 15.

Kort samengevat: de EU verplicht auto's die vanaf juli op de markt komen om een systeem in te voeren die het blikveld van de automobilist monitort, Advanced Driver Distraction Warning (ADDW). De auto moet dan, zoals de titel suggereert, gaan piepen als de autonome autobestuurder te lang weg zou kijken van de weg. Ze maken bij ADDW gebruik van camera’s, sensoren en AI. 

In het artikel wordt vermeld dat het aantal ongelukken dat komt door afgeleide bestuurders niet duidelijk in kaart gebracht is. Sterker nog de politie legt dit “niet consequent vast”. Cijfers om deze maatregel te verantwoorden ontbreken dus. Nou zegt iets van een natuurlijk onderbuikgevoel zeker wel dat het goed is om niet te lang weg te kijken van de weg, maar ergens zou je dan ook denken dat dat onderbuikgevoel voldoende zou moeten zijn om een moreel beroep op te doen.

Maar oké, lang wegkijken is slecht, ADDW zorgt ervoor dat mensen erop geattendeerd worden op hun onoplettendheid, wat is het probleem? Nog niets concreets. Directeur van Privacy First, Vincent Böhre, noemt het “per definitie een inbreuk op de privacy”, maar, “een inbreuk is niet hetzelfde als een schending”. Mooie woordspeling Vincent. Want als er wel ingebroken mag worden op mijn privacy, maar dat niet per se een schending is, waar ligt die grens dan wel? En wie bepaalt dat? En wie bepaalt wat er met de beelden van het systeem gebeurt? Ik zeg niet dat het allemaal op een groot datacentrum terechtkomt of gebruikt wordt voor gezichtsherkenning. Naar mijn kennis moet het lokaal opgeslagen worden en mag gezichtsherkenning niet gebruikt worden, maar je hebt zo wel ineens allemaal sensoren en camera’s in je auto die in theorie verbonden kunnen worden met een server.

En dan heb je nog de verzekeraars. Voor het artikel in mijn geliefde krant spraken ze Allianz en OHRA. Allianz zegt nog niet te weten wat ze met de data gaan doen (ze overwegen er dus wel iets mee te doen) en OHRA “sluit niet uit dat premies worden verlaagd”, als het systeem, “het aantal schadegevallen verlaagd”. Eerst wachten op resultaat. Maar wat nou als ze premies verlagen voor auto’s die dat systeem hebben? Dat ik, met mijn ADDW-loze auto, ineens meer premie moet gaan betalen omdat ik een groter risico ben? Op enig punt, maar hier loop ik heel erg vooruit op de feiten, kan het misschien wel dat ze vergoedingen (gedeeltelijk) weigeren, omdat ze toch niet uit kunnen sluiten dat het je eigen schuld is. Je had tenslotte geen camera’s gericht op je tijdens het ongeluk. Nogmaals, dit zou niet gelijk gebeuren, en misschien zijn hier zelfs wel weten voor om het in te dekken. Mijn kennis over de privacy-wetten is niet ruim genoeg om er wat over te zeggen. 

Dit alles dan nog naast het feit dat het een ronduit dystopisch beeld is. Een set sensoren en camera’s die in mijn auto, mijn rijgedrag gaan beoordelen als goed of fout. Ik ben groot voorstander van het terugdringen van verkeersongelukken, maar dit vind ik een beetje een eng idee. Je haalt hiermee ook de verantwoordelijkheid van de bestuurder deels weg, en legt deze in de handen van de machines. Nogmaals dit is allemaal vooruit lopend op de werkelijke maatregel. Ik wil niet zeggen dat het fout gaat of er allemaal gekke dingen gaan gebeuren, maar waakzaam zijn op dingen die kunnen gebeuren lijkt me altijd wel verstandig. Gelukkig is mijn Suzuki Alto uit 2010 ruimschoots voor juli 2026 op de markt verschenen.