Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Geweldsorgie van agrarische testosteronbommen bij huis minister

Politie staat machteloos tegenover overmacht fundamentalistische boeren
Joop

Buswrakken domineren herdenking bombardement Dresden

  •  
12-02-2017
  •  
leestijd 6 minuten
  •  
neumarkt
De 13e februari in Dresden is een dag die veel rechtsextremistische groepen gebruiken om zich te profileren
Een mensenketen voor vrede is onderdeel van de officiële herdenking van het bombardement op Dresden 1945. Deze keten begint op maandag 13 februari op de Neumarkt. Op die plek staan, pal tegenover de Frauenkirche , drie buswrakken in verticale positie. De stevig verankerde voertuigen vormen het kunstwerk ‘Monument’ van de Duits-Syrische kunstenaar Manaf Halbouni. Afgelopen dinsdag onthulden de dominee van de Frauenkirche, de burgemeester van Dresden en de kunstenaar zelf het artistieke gedenkteken. Die plechtigheid ging gepaard met felle protesten vanuit o.a. de Pegida-beweging. Hoe is de sfeer in de Saksische hoofdstad? Ik nam een kijkje.
Protest De rust op de Neumarkt in Dresden is twee dagen na de presentatie van het opvallende monument vredig en lijkt in de verste verten niet op de toestand van twee dagen daarvoor. Burgemeester Dirk Hilbert en dominee Sebastian Feydt van de Frauenkirche kwamen op die dag niet aan het woord, omdat demonstranten leuzen als “donder op” en “schande” scandeerden. Een dag eerder, tijdens de wekelijke maandagdemonstratie van de Duitse protestbeweging Pegida, riep hun leider Siegfried Däbritz zijn aanhangers op zich tegen het kunstwerk te weren. De uitgereikte pamfletten met de tekst “Weer jullie tegen deze provocatie” lieten aan duidelijkheid niets te wensen over. Na 3 april zullen de bussen weer uit het stadsbeeld verdwijnen.
blogfoto2
Provocatie De kunstenaar is duidelijk. Zijn werk moet herinneren aan oorlog en verdrijving en dient ertoe de vrede te propageren. “Het moet eraan herinneren hoe goed wij het hier hebben en hoe hard we gestreden hebben de steden weer op te bouwen”, zegt hij in een interview. Bovendien wil hij dat er door het ‘Monument’ een discussie op gang komt. “
"Verbitterd klinkt ze niet, eerder teleurgesteld"
“Het is een provocatie”, zegt een passant tegen mij. Ze komt uit Dresden. Ik schat haar rond de 65. Ze spreekt rustig en neemt net als ik wat foto’s. “Rare manier om een bus te parkeren”, grap ik. “Het is een kunstwerk”, zegt ze hoofdschuddend. We raken in gesprek. Ik luister, zij vertelt over haar moeder die de luchtaanvallen op Dresden heeft meegemaakt. Ze vertelt over de klokken. Twee schooljongens klommen destijds, in 1945, op de Kreuzkirche en luidden de klokken voordat de stad onder vuur werd genomen en 25.000 mensen stierven. Sinds die dag luiden op 13 februari om 21:45 uur alle klokken van Dresden. “Herdenken doe je van binnen”, vertelt deze mevrouw me. “En natuurlijk is het geen toeval dat die bussen hier ook op 13 februari nog staan. De kunstenaar komt uit Syrië en de bussen hebben te maken met Aleppo. U weet toch ook hoe gevoelig dat hier ligt.” Verbitterd klinkt ze niet, eerder teleurgesteld.
Kunstenaar In 2015 stonden in Aleppo drie uitgebrande bussen verticaal opgesteld om burgers tegen sluipschutters te beschermen. Een foto hiervan verscheen in de internationale media. Dat beeld was de inspiratiebron voor Halbouni, de zoon van een Duitse moeder en Syrische vader. Hij werd in 1984 in Damascus geboren en studeerde aan de kunstacademie in de Syrische hoofdstad. Zijn studie rondde hij in Dresden af. Het is niet de eerste keer dat Halbouni Dresden opluistert met een kunstwerk in de openbare ruimte. In 2015 stond op de Theaterplatz een Mercedes met op het dak typisch Duitse devotionele voorwerpen zoals een krat bier, een fiets en tuinkabouters. Passanten konden zich laten fotograferen met een bordje “Sachse auf der Flucht” (Inwoner van Saksen op de vlucht) in de hand. Hoewel weinig mensen hiervan gebruik maakten volgde wel een invitatie uit Londen en belandde het project in Venetië bij de Biennale.
Zijn huidige “Monument” kwam onlangs negatief in het nieuws, omdat op de bussen van de originele foto uit Aleppo een vlag van de in Duitsland verboden terreurorganisatie Islamistische Staat (IS) wapperde. Halbouni zei dat hij dit niet wist. Op de foto die hij in The Guardian had gezien was de bovenkant afgesneden. “Maar het interesseert me ook niet, omdat die bussen werden neergezet om de civiele bevolking te beschermen, zodat het alledaagse leven weer enigszins op gang komt. Mijn werk richt zich niet op een of andere partij die daar vecht. Er zijn zoveel partijen in verstrikt. Wat belangrijker is, is het leven. En daarom gaat het in dit werk en niet om de strijdende partijen”, aldus de kunstenaar.
blogfoto3
Schande Naast me staat een man van een jaar of 50. Hij draagt een sportief jack, heeft een zwarte muts op en ook hij fotografeert de bussen. “Het is een schande”, zegt hij. Ik denk meteen aan de foto uit de Duitse kranten waarop iemand tijdens de presentatie van het kunstwerk het bordje “Schande” omhoog houdt. De man naast mij is kwaad, ik voel zijn woede. Hij praat over Churchill en de geallieerden en geeft de Britse staatsman de schuld van de massamoord in Dresden. Ik weet dat de luchtaanvallen op Dresden omstreden zijn. Er zijn mensen die de tapijtbombardementen van de geallieerden als een oorlogsmisdaad zien. Ik weet echter ook dat dit één kant van het verhaal is. De andere kant is natuurlijk dat Duitsland een verschrikkelijke oorlog is begonnen. Daarover sprak deze man niet. Daarom had ik meer sympathie voor de mevrouw die alle slachtoffers wil herdenken en de bussen als een onnodige stoorfactor beschouwt.
Mensenketen Maandagmiddag zal in Dresden weer een kilometer lange mensenketen worden gevormd om op symbolische wijze de slachtoffers van het bombardement te herdenken. De organisatie wil hiermee ook de slachtoffers van andere oorlogen op de wereld herdenken zoals bijvoorbeeld die in Syrië. De 13e februari in Dresden is een dag die veel rechtsextremistische groepen gebruiken om zich te profileren. In 2007 namen circa 4.000 mensen deel aan een tegendemonstratie onder het motto “Geh denken” (ga denken). Twee jaar later protesteerden al meer dan 10.000 mensen tegen de opmars van de neonazi’s. In 2010 vormden zo’n 10.000 mensen voor de eerste keer een mensenketen om de binnenstad van Dresden symbolisch tegen de neonazi’s te beschermen. In dat jaar werd ook de Dresden-Preis in het leven geroepen om onder andere rechtsextremisme tegen te gaan. De mensenketen wordt ondersteund door het stadsbestuur, kerken, vakbonden, politieke partijen en tal van andere organisaties.
blogfoto4
Polarisatie De mensenketen gaat maandagmiddag op de Neumarkt van start, vanaf de plek waar de drie bussen staan. Het is de grote vraag of het kunstwerk meer dan alleen discussies oproept. Ik heb gezien dat niet alleen neonazi’s en rechtsextremisten het kunstwerk zeer discutabel vinden. De kunstenaar zegt in een interview dat hij met zijn kunstwerk een discussie in het leven wil roepen. Maar ook dat is volgens mij één kant van het verhaal. De andere kant is dat je kunt spreken van een gebrek aan empathie.
"Door gebrek aan empathie drijf je deze mensen in de richting van Pegida"
Wie de geschiedenis van Dresden kent weet dat de herdenking op 13 februari gevoelig ligt bij een grote groep inwoners. De dame waarmee ik sprak representeert deze groep. Door gebrek aan empathie drijf je deze mensen in de richting van Pegida, omdat ze zich door het stadsbestuur in de steek gelaten voelen. Ze lopen grommend door de stad. Is het niet een taak van de stadsbestuurders ook oog te hebben voor de grommende bevolking en niet alleen voor de schreeuwende Pegida-aanhangers? De grommende bevolking distantieert zich zowel van het stadsbestuur als van Pegida en voelt zich in de kou gezet. Dat komt volgens mij doordat de polarisatie vandaag de dag hoogtij viert en je bijna gedwongen wordt een kleur te bekennen waar je je niet mee verbonden voelt.
Dresden-Preis In 2009 riep de vereniging Friends of Dresden Deutschland de Dresden-Preis in het leven. Hij wordt jaarlijks uitgereikt aan personen die bijzondere prestaties hebben geleverd tegen conflicten, geweld en escalaties. De onderscheiding is onderdeel van de door de Duits-Amerikaanse bioloog en Nobelprijswinnaar Günter Blobel opgerichte Amerikaanse vereniging Friends of Dresden, Inc. in New York. De Klaus Tschira-stichting schenkt de prijs die verbonden is met een geldbedrag van 10.000 euro.
De winnaars ontvangen een bronzen beeldje, gemaakt door Konstanze Feindt Eißner. De figuur ervan is ontstaan naar het voorbeeld van Ernst uit de fontein Mozartbrunne in het park Bürgerwiese in Dresden. De oorlogsschaden die het originele beeld heeft opgelopen zijn ook op de prijs te zien. Volgens de organisatoren is de onderscheiding eveneens bedoeld om tegen te gaan dat rechtsextremisten de herdenkingsdag in Dresden voor zich opeisen. De eerste uitreiking in 2010 werd uit veiligheidsoverwegingen op verzoek van de Saksische minister voor Binnenlandse Zaken een dag uitgesteld en vond plaats tijdens een feestelijke plechtigheid in de opera Semperoper. Destijds ging de prijs naar de voormalige president van de Sovjet Unie Michail Gorbatschow. Op dinsdag 14 februari zal in de Semperoper de Dresden-Preis 2017 worden uitgereikt aan Domenico Lucano. Hij is de burgemeester van het Italiaanse dorpje Riace. Hij ontvangt de prijs, omdat zijn dorp met 1.800 inwoners 550 vluchtelingen opnam.

Meer over:

opinie, wereld, duitsland

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (25)

Josef K
Josef K13 feb. 2017 - 15:03

Ik vind de bussen nogal pontificaal aanwezig op een herdenking die in eerste plaats over iets heel anders gaat.

1 Reactie
JanB2
JanB213 feb. 2017 - 21:00

Pegida is ook pontificaal aanwezig bij iets dat over heel iets anders gaat dan hun benepen Blut und Boden visie. OVerigens, gaan die bussen wel over iets anders? Nee dus.

aloha2
aloha213 feb. 2017 - 9:56

De dodental van Dresden was meer dan 40000 duizend doden, officiëel. Maar Dresden was toen overspoeld met vluchtelingen uit het oosten. De ramingen van de totale slachtoffer wordt geraamd tot ver boven 100000 duizend. In Engeland was er een keer sprake van een gedenkmaal voor Harris, de bedenker van bombarderen van Duitse steden voor zijn "prestaties". Toen waren er Duitser die bleven beweren dat het slachtoffer- aantallen van Dresden meer dan 100000 doden waren. Engeland hield het op niet meer dan 40000 duizend. Ik vond het toen een nare en cynische discussie. Iemand door een gedenkteken in het zonnetje zetten maar zijn "prestaties" naar beneden bijstellen. Geschiedenis wordt de overwinnaar geschreven. Cynischer kan bijna niet.

JanB2
JanB213 feb. 2017 - 3:49

Ik heb ooit op een ander forum een enigzins rechtsradicale Duitser in een "debat" over de bombardementen op Duitse steden door de geallieerden medegedeeld dat, wanneer alle Duitsers destijds geweest zouden zijn zoals hij nu, die bombardementen als volstrekt onbedenkelijk en zelfs als zeer wenselijk te beschouwen zijn. Dat kwam hard aan.

5 Reacties
RU486
RU48613 feb. 2017 - 12:35

Er zijn zelfs rechts radicale duitsers die vinden dat Hitler gewoon nog wat langer aan de macht had moeten zijn opdat hij zijn 'klus' kon klaren. Dat komt pas hard aan

Bram braam
Bram braam13 feb. 2017 - 13:16

RU486 13 februari 2017 at 13:35 Er zijn zelfs rechts radicale duitsers die vinden dat Hitler gewoon nog wat langer aan de macht had moeten zijn opdat hij zijn ‘klus’ kon klaren. Dat komt pas hard aan Die mensen zullen er zijn, net zoals er extreem linkse gekken zijn. Wat is u punt?

RU486
RU48614 feb. 2017 - 8:52

@Bram braam 13 februari 2017 at 14:16 Wat is u punt? Dat je je als rechts radicaal zou moeten afvragen wat wenselijk is of zou moeten zijn.

JanB2
JanB218 feb. 2017 - 0:54

Nee RU, dat komt niet hard aan. Dat wisten we namelijk al. Wat hard aankomt bij zo'n rechtse brulaap is daarentegen dat iemand hem in z'n volle gezicht vertelt dat hij er feitelijk niet toe doet. Want daar komt het op neer. Ik laat namelijk doorschemeren dat niet alle Duitsers waren zoals hij en dat daarom, en daarom alleen, de bombardementen aan ethische bedenkingen onderhevig zijn. De rechtse brulaap is hooguit een voetnoot met wie geen rekening gehouden hoeft te worden.

artikel
artikel20 feb. 2017 - 11:26

Bombarderen van weerloze burgers is in alle omstandigheden en ongeacht wie dit doet is verwerpelijk. Het is een terreurdaad die op geen enkele manier goed te praten is. Ook al heeft Duitsland zich er als eerste schuldig aan gemaakt ook dan mag dit niet. JanB praat dit goed, en stelt er zelfs bij dat als het om rechtse personen gaat dit "onbedenkelijk en zelfs als zeer wenselijk te beschouwen zijn" Haat en oproepen tot geweld is niet de juiste weg want dit is wat Hitler deed.

Zandf
Zandf13 feb. 2017 - 0:48

"Er zijn mensen die bombardement op Dresden een oorlogsmisdaad vinden." Kom op zeg, het was een oorlogsmisdaad. Het diende geen enkel strategisch doel om Duitsland te verslaan meer. Misschien een beetje indruk op de russen maken, maar verder?

7 Reacties
Don Quichote
Don Quichote13 feb. 2017 - 7:24

En de bombardementen dan op Londen, Liverpool of Rotterdam? De vernietiging van vele steden in Rusland? Het zinloos van de V1 en V2 op Londen was ook niets minder dan terreur. Het bombardement op Dresden was verschrikkelijk, dat men dat herdenkt is volstrekt normaal maar de link leggen met Allepo met zo'n monument is erg discutabel. Bij de herdenking van het bombardement op Rotterdam herdenken we ook de Boerenopstand niet.

Vuurrood
Vuurrood13 feb. 2017 - 9:28

Op wie moest eigenlijk indruk gemaakt worden bij het bombardement op Coventry? Welk strategisch doel werd daar gediend?

Gerda rozendal
Gerda rozendal13 feb. 2017 - 13:16

@ Vuurrood Frank Ankersmit in Trouw ( 7 oktobert 2015). Lees maar even: 'Ik gebruik vaak het voorbeeld van Winston Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Britten kraakten de Duitse codetaal en ontdekten dat zij op het punt stonden Coventry te bombarderen. Wat doe je dan? De private ethiek, aangehangen door Immanuel Kant, schrijft voor: de Duitse bommenwerpers onderscheppen en zo de burgers van Coventry redden. Churchill nam een ander besluit. Een vanuit publieke ethiek. Hij liet de Duitsers hun gang gaan zodat ze niet zouden ontdekken dat hun codetaal was gekraakt. De rest van de oorlog maakten de Britten, vanuit landsbelang, gebruik van die kennis.'' Het hele verhaal: http://www.volkskrant.nl/opinie/frank-ankersmit-barmhartig-vluchtelingenbeleid-is-sprong-in-het-duister~a4158140/

Pater Familias
Pater Familias14 feb. 2017 - 5:27

Ja en Nee. Oorlog is nooit prettig. De geallieerden kijken ook niet met trots terug op Dresden. Het was ook een gevolg van Hitler zijn destructieve beleid. Oorlog is misschien wel technologisch veranderd met minder slachtoffers aan geallieerde kant, maar oorlog in zijn simpelste vorm is nog steeds een zeer destructieve bezigheid. De Nee geeft Don Vito aan. Ik gun ook de Duitsers een mogelijkheid om hun onschuldige slachtoffers te herdenken zonder altijd geconfronteerd te worden met hun verleden. Daar klinkt de Ja. Het herdenken van de eigen slachtoffers ligt in Duitsland nog steeds zeer gevoelig. Ik heb familie die half-duits is. Die zitten soms nog met dat trauma, dus misschien inderdaad niet verstandig om dan meteen een nieuw trauma aan te smeren.

Pater Familias
Pater Familias14 feb. 2017 - 5:30

Wat ik dan wel weer mooi vind, Rotterdammers hebben het bombardement aangegrepen om volledig te moderniseren. In Dresden wordt vooral het tijdperk voor het Nazi-tijdperk overnieuw leven in geblazen en is de oude stad bijna volledig gerestaureerd. Beide smaken kan ik waarderen.

JanB2
JanB218 feb. 2017 - 0:57

"Het diende geen enkel strategisch doel om Duitsland te verslaan meer" Klopt, "Dresden" schijnt dan ook intern binnen de geallieerde leiding een keerpunt te zijn geweest: luchtaanvallen van deze soort en op deze schaal waren niet langer te verantwoorden.

JanB2
JanB218 feb. 2017 - 1:09

@ Gerda De gerichte duitse bombardementen op britse burgerdoelen zijn feitelijk een gevolg van een britse aanval op Berlijn die werd uitgevoerd als vergelding voor een vergissing door duitse bommenwerpers boven Londen. Burgerdoelen stonden aanvankelijk niet op het programma van de Luftwaffe. Men nam alleen militaire en industriele doelen onder vuur. Dat is echter wel riskant, vroeg of laat kan dat misgaan. En op 24 augustus 1924 ging het dan ook mis, en wel bij een aanval op de havenwerken van London waarbij niet de havenwerken maar het centrum van Londen werd geraakt. Pilot error. De rest is bekend: Churchil pissig, bescheiden bombardement op Berlijn, Hitler door het lint en een duiste bommencampagne specifiek op de burgerbevolking van (met name) Londen gericht. The Blitz was een feit.

Appi Mohamud
Appi Mohamud12 feb. 2017 - 21:37

"De dame waarmee ik sprak representeert deze groep. Door gebrek aan empathie drijf je deze mensen in de richting van Pegida, omdat ze zich door het stadsbestuur in de steek gelaten voelen." Dat de dame en meneer het een "schande" vinden is duidelijk, wat minder duidelijk is waarom. Bij de dame krijg je tenminste nog een beetje uitleg. Namelijk: “En natuurlijk is het geen toeval dat die bussen hier ook op 13 februari nog staan. De kunstenaar komt uit Syrië en de bussen hebben te maken met Aleppo. U weet toch ook hoe gevoelig dat hier ligt.” Sorri maar dit noem ik juist een gebrek aan empathy van haar kant. Al helemaal omdat ze zegt: “Herdenken doe je van binnen, " belijkbaar zijn de doden die 70 jaar geleddn zijn gevallen belangerijker dan de doden die sinds 5 jaar geleden nog steeds vallen. Over emphatie gesproken.

5 Reacties
JanVG2
JanVG213 feb. 2017 - 0:23

Voor mensen met binding met die ramp, ja... Voor mensen die familie bij de watersnoodramp verloren hebben staat bij herdenking dat verdriet centraal ... en verdrinkingsslachtoffers elders in de wereld op dat moment minder.

Zandf
Zandf13 feb. 2017 - 8:27

Vind je gek dat dat hard aan komt?

Zandf
Zandf13 feb. 2017 - 8:29

Plaats maar niet. Was voor hierboven bedoeld.

Appi Mohamud
Appi Mohamud13 feb. 2017 - 12:47

Jan. Dan moet je niet om emphatie vraagen als je zelf niet kan opbrengen. Het heeft weinig nut om een ander de schuld te geven van je eigen gebrekken.

Zandf
Zandf13 feb. 2017 - 13:00

Toch geplaatst????

JanVG2
JanVG212 feb. 2017 - 21:37

Het lijkt op de discussie in Nederland over de holocaustherdenking, die op een gegeven moment ook "gekaapt" werd door misschien goed-menende mensen, die meenden die herdenking te moeten gebruiken om misdaden elders in de wereld aan de kaak te stellen. Men dacht dat er nieuwe zingeving nodig was omdat er al zoveel direct betrokkenen overleden waren, maar dat miskent hoe zingeving voor veel betrokkenen werkt. Het is voor mensen die zich vereenzelvigen met de slachtoffers van in dat geval de holocaust of in dit geval van Dresden de slachtoffers van het terreurbombardement (zoals Winston Churchill zelf het noemde!!) iets dat de wonden opnieuw doet bloeden; dat geeft hen het gevoel dat hun leed niet serieus genomen wordt. Juist bij dit soort gelegenheden moeten de "bobo's" niet te veel op de voorgrond treden en er moet ruimte zijn voor de mensen die - ook generaties later - slachtoffer zijn van de gebeurtenis. De opmerking " Door gebrek aan empathie drijf je deze mensen in de richting van Pegida, omdat ze zich door het stadsbestuur in de steek gelaten voelen. " is dan ook heel pregnant en kan op veel meer van dit soort "events" worden geplakt. De gevolgen van het "professionaliseren" en "globaliseren" van dit soort herdenkingen, het linken met huidige problemen, kan averechts werken ...

Audiomind
Audiomind12 feb. 2017 - 20:00

De verhalen over Dresden 1945 zijn echt huiveringwekkend. Na het eerste bombardement kwamen de bewoners uit hun schuilkelders opzoek naar slachtoffers, overlevende en het blussen van de branden. Echter op dat moment kwam de 2e golf bommenwerpers die brandbommen afwierpen op de stad, waardoor de hele stad in brand stond inclusief de burgers....