Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Apenpokken nu ook in Nederland opgedoken

RIVM verwacht snel meer gevallen van mysterieuze ziekte
Joop

Brexit en belastingontwijking: een stap vooruit of achteruit?

  •  
04-07-2016
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
345829246_a7434a76dc_o

© cc-foto: Phillip Ingham

Of het Verenigd Koninkrijk zich na de Brexit ontwikkelt tot een belastingparadijs valt nog te bezien
De gevolgen van het Brexit, zoals omschreven in de bijdrage van Indra Römgens van 1 juli op Joop , zijn wat betreft de strijd tegen belastingontwijking wellicht te overzien. Op een aantal punten ben ik het niet met haar eens.
Waar ik het met Römgens eens ben is dat belastingontwijking alleen kan worden bestreden door verregaande samenwerking tussen overheden en internationale coördinatie van de leidende principes waarop belasting wordt geheven van multinationals. Multinationals maken veelvuldig gebruik van zogenaamde ‘belasting arbitrage’. Daarmee proberen multinationals belastingstelsels van twee, of meer, overheden zo tegen elkaar uit te spelen dat het leidt tot de niet-betaling van belasting of zelfs tot een dubbele aftrek van kosten (een ‘double dip’). Verder is het nogal cynisch dat de EU belastingontwijking binnen de EU zwaarder aanpakt, maar dat het mogelijk blijft om belastingontwijking buiten de EU gewoon voort te zetten. Ontwikkelingslanden hebben weinig aan ‘interne gedragsregels’ wanneer hun belastingbasis blijvend geërodeerd kan worden door Europese multinationals. In dat opzicht kan ik mij vinden in haar stelling dat de eerste stappen die de EU zet om belastingontwijking tegen te gaan teleurstellend zijn, maar het zijn desalniettemin de eerste stappen in een goede richting.
Maar de Brexit, en daarvan als gevolg de mogelijke verhuizing van Britse bedrijven naar het continent, leidt er wel toe dat deze bedrijven onder de reikwijdte van de Europese anti-belastingontwijking richtlijn zullen blijven vallen. Daarnaast zullen deze bedrijven ook onder het toeziend oog blijven vallen van de Europese Commissie die, aangespoord door de (terechte) maatschappelijke verontwaardiging over belastingontwijking, het instrument van de staatssteun procedure heeft aangegrepen om al te gortige ‘sweetheart’ rulings aan de kaak te stellen omdat zij verstorend voor de concurrentieverhoudingen zijn en, dus, de interne markt.
Nu het Verenigd Koninkrijk op termijn uit de EU zal gaan treden, zijn de bovengenoemde eerste stappen die gezet worden door de EU landen straks niet meer van toepassing op Britse bedrijven. Voorstanders van een hardere aanpak van belastingontwijking zouden op het eerste gezicht blij moeten zijn dat Britse bedrijven naar Nederland, of in ieder geval naar de EU, willen verhuizen. Of het Verenigd Koninkrijk zich na de Brexit ontwikkelt tot een belastingparadijs valt nog te bezien, aangezien het Verenigd Koninkrijk zich ook heeft gecommitteerd aan de nieuwe regels van de OESO op het gebied van belastingontwijking. Een mogelijk substantieel lager Brits winstbelastingtarief van 10% is geen goed teken. Maar dat is alleen de helft van het verhaal: men zal moeten afwachten of de Britse overheid niet de ‘grondslag’ waarover belasting moet worden betaald gaat verbreden om een dergelijke tarief reductie te compenseren.
Ik denk daarbij echter dat Römgens overschat in hoeverre het ‘fiscale klimaat’ een rol speelt wanneer bedrijven voor het besluit staan om zich al dan niet in een ander land te vestigen. Zo zullen bijvoorbeeld de infrastructuur, een goed opgeleide beroepsbevolking, een stabiel arbeidsklimaat en het rechtsstelsel voor multinationals ook een rol spelen. Bovendien, als de verwachting zal zijn dat het fiscale klimaat van het Verenigd Koninkrijk richting het ‘paradijselijke’ koerst, zoals Römgens stelt, dan is het juist niet logisch dat vele Britse bedrijven er voor kiezen om het Verenigd Koninkrijk te verlaten. Mijn inschatting: blijvende toegang tot de interne markt speelt waarschijnlijk een grotere rol dan fiscale motieven.
Daarbij moet wel de kanttekening worden geplaatst dat de fiscale stelsels in de EU al jaren een ontwikkeling doormaken die is te omschrijven als een ‘race to the bottom’. Overheden concurreren met belastingen om zo investeringen en bedrijvigheid aan te trekken. En het Verenigd Koninkrijk heeft, naast een aantal recent ingevoerde anti-misbruik wetgeving (denk aan de ‘diverted profits tax’), zeer zeker ook fiscale speeltjes opgetuigd. Te denken valt aan een gunstig regime voor dividenden en een zogenaamde ‘octrooibox’, die een gunstig regime voor R&D kosten.
Of de Brexit gaat leiden tot verdere belastingconcurrentie moet daarom worden afgewacht. Maar wanneer Britse bedrijven de oversteek maken naar de EU kan dat, ook vanuit het perspectief van de bestrijding van belastingontwijking, alleen maar worden toegejuicht.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (8)

Kees Ollopa
Kees Ollopa4 jul. 2016 - 17:30

Het wordt een stap vooruit natuurlijk met het bestrijden van belastingontwijking. De EU elite heeft nooit wat gedaan aan bestrijding, behalve dan misschien de laatste tijd onder druk van de vele schandalen met Panama papers, Starbucks etc. - Nu gaat de EU eindelijk eens laten zien hoe het allemaal moet. te beginnen met een solide handelsverdrag met de Britten.

ton14024
ton140244 jul. 2016 - 17:14

Adam heeft het bij herhaling over ´eerste stappen´, hetgeen een vervolg, uitbreiding en verbetering suggereert. En heb niet de indruk dat de EU om is, en zie het meer als een moetje.

Haberdoebas
Haberdoebas4 jul. 2016 - 16:10

Zijn belastingafspraken tussen landen niet gewoon kartelafspraken? Het probleem voor het VK is dat ze een veel te grote staatsschuld meetorsen om een belastingparadijs te worden. Ze zullen het nooit van de Baltische Staten en Bulgarije kunnen winnen.

Andy Capp
Andy Capp4 jul. 2016 - 15:50

Waarom proberen ze toch met alle macht de illusie in stand te houden dat we in Nederland zonder Starbucks geen koffie meer zouden hebben of zonder de Ikea geen meubels? Schop ze het land uit, dat zal het Nederlandse MKB zéér ten goede komen

3 Reacties
Acid Prune
Acid Prune4 jul. 2016 - 16:18

Helemaal mee eens @andy :)

Sfinx2
Sfinx24 jul. 2016 - 16:52

De winkels zullen niet verdwijnen. Wel de hoogbegaafde banen. Zeg maar de banen die per saldo een positieve bijdrage leveren aan de Nederlandse belastingopbrengst. Mensen die meer afdragen dan dat ze aan voorzieningen gebruiken.

Sfinx2
Sfinx24 jul. 2016 - 17:17

Hoogbetaalde

Sfinx2
Sfinx24 jul. 2016 - 12:27

Het VK zal zich hoogstwaarschijnlijk niet ontwikkelen tot een belastingparadijs in de klassieke zin. Wel zal zij de 'race to the bottom' verder voeren. Op het gebied van infrastructuur, stabiliteit, arbeidsmarkt en alle andere factoren die naast een fiscaal gunstig regime een bijrol spelen scoort het VK erg hoog. Hoger dan enig EU land. Met het behoud van toegang tot de Europese markt zal het VK de grote winnaar zijn van de Brexit en Nederland de grote verliezer. Dit laatste zal echter door veel mensen die fulmineren tegen het internationale bedrijfsleven toegejuicht worden.