Joop

Brand in nachtclub ontketent morele revolutie in Roemenië

  •  
04-11-2015
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
Romania_300
Over het protest tegen een corrupte overheid waarna de premier zich gedwongen zag af te treden
Het moest een feestelijke presentatie worden van het nieuwe album van de Roemeense metalcore-band Goodbye to Gravity. Honderden jongeren verzamelden zich vrijdag 30 oktober in Colectiv, een voormalige fabriek die sinds enkele jaren dienstdeed als nachtclub. Iedereen had zin om de belangrijke gebeurtenis te markeren. Daar was vuurwerk voor nodig. Maar een feest werd het nooit. Het geluidsabsorptieschuim vatte vlam. Vuur en gifstoffen verspreidden zich razendsnel. Er was maar één uitgang: de ingang.
Volgens officiële berichten stierven 32 mensen een vreselijke dood. Honderden raakten gewond. Veel van hen vechten nog altijd voor hun leven in de ziekenhuizen die zonder uitzondering te kampen hebben met een schrijnend tekort aan bedden en ander materieel. Maar dit is Roemenië. Veel Boekaresters vermoeden dat de autoriteiten en de media het werkelijke aantal doden en gewonden (het dubbele) verborgen houden. Waarom? Om het volk kalm te houden. 
Dat is niet gelukt. Gisteren marcheerden duizenden mensen door de straten van de Roemeense hoofdstad. De meeste tellingen houden het op een menigte van dertigduizend. De bevolking schreeuwde dat de premier, de vicepremier en de districtburgemeester moordenaars waren. Men vroeg om gerechtigheid. Om het ontwaken van de Roemeen. Men riep van alles. Maar de belangrijkste leus was: corruption kills . 
Niet de premier, niet de vicepremier en ook niet de districtburgemeester heeft de rockende menigte in Collectiv vermoord. Het hele corrupte systeem van Roemenië is verantwoordelijk. De benodigde papieren waren verkregen door de juiste mensen om te kopen. Dat is stukken makkelijker dan de veiligheid garanderen. Iedereen moet leven, nietwaar?  
Het gaat niet om de tragische brand of de levens die deze heeft gekost. Hier is iets groters aan de hand. De Roemenen zijn er klaar mee. Twee weken terug kwam een motoragent om het leven tijdens het escorteren van Gabriel Oprea, de minister van Binnenlandse Zaken. De agent reed in een gat in de weg. Een ongeluk? Of moord? De gaten in de Roemeense wegen zijn talrijk. Er is geld om deze te vullen, maar dat geld wordt voornamelijk gebruikt voor het vullen van zakken. Bovendien blijkt dat Oprea het afgelopen jaar maar liefst vijftienhonderd keer gebruik heeft gemaakt van een politiecolonne. Te vaak, te onnodig, maar zo stond hij in ieder geval niet vast in het stroperige verkeer van de hoofdstad. Hij heeft al aangegeven zich er niet voor te schamen. Want wat kan hij er in hemelsnaam aan doen? 
Het volk schaamt zich echter des te meer voor zijn leiders. Genoeg is genoeg. Gisteren viel de druppel die de emmer deed overlopen… of in dit geval de straten. Dertigduizend man sterk riep kalm, maar zelfverzekerd om verandering. Het gezicht van het kwaad kon geen olijker gelaat treffen dan dat van premier Victor Ponta. Met zijn onderkin en zijn lachebekje. De hele politiek moest weg, maar hij eerst. Bijna een onmogelijke missie, maar ze gingen ervoor.
En dat is wonderwel gelukt. Victor Ponta en zijn regering zijn niet langer de baas in Roemenië. De Mickey Mouse van de Roemeense politiek. De man die bleef plakken. Toen hij van plagiaat van zijn thesis werd beschuldigd, bleef hij. Dat was iets kleins. Dat zei niets over zijn betrouwbaarheid als persoon. Toen hij bijzonder creatief de presidentsverkiezingen in zijn voordeel probeerde te beslissen door de Roemenen in het buitenland hun stemrecht te ontnemen, was dat slechts een administratieve aangelegenheid. Toen zijn beste vriend en hij werden verdacht van corruptie en machtsmisbruik, misbruikte hij zijn macht om aan de beschuldigingen te ontsnappen én vertrok hij voor lange tijd naar Turkije. Zelfs zijn eigen partij steunde hem niet langer. Was zijn positie onhoudbaar en, dus, zijn offer om op te stappen weinig genereus? Ja, en toch is het een verrassing. Dat niet alleen: het is een overwinning voor de Roemenen. En zo wordt het ook gevierd.
De grote vraag is altijd: gaat er wat veranderen? De impact van deze morele revolutie onthult zich pas over honderd jaar – als het niet later is. De politieke elite is in ieder geval goed bang. Corruptie wordt niet langer getolereerd. Dit is de belangrijkste stap voor een land waarin corruptie overal aanwezig is. Daarom hebben de protestanten aangekondigd dat dit niet het einde is. Ze willen doorgaan, met 1 december, de nationale feestdag, als orgastisch eindpunt. De afvinklijstjes die de demonstranten meedragen, kunnen in ieder geval aangepast worden. De premier is weg, evenals de districtburgemeester. Twee namen minder. Maar aan verdorven namen geen gebrek in Roemenië. 
Het aftreden van Victor Ponta kan evengoed een afleiding zijn. Een kaping van deze mini-revolutie – want revoluties worden in Roemenië altijd gekaapt door de autoriteiten. Er is iemand gesneuveld: zet het leven voort! Het is de vraag in hoeverre de Roemenen zich nog laten piepelen. Ze zijn het zat. Het volkslied vraagt hen te ontwaken. En wakker zijn ze. Goodbye to Gravity zong het ironisch genoeg in hun allerlaatste single: We’re not numbers we’re free, we’re so alive. And the day we give in is the day we die .
Stefan Popa is schrijver en journalist. Zijn nieuwste boek heet A27.

Meer over:

opinie, wereld,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (7)

FransBrinkman
FransBrinkman4 nov. 2015 - 14:36

Roemenie heeft diverse 'revoluties'. Te beginnen bij fake 1989. Iliescus for president, Constantinescu, Bascescu, Klaus! Misschien is het een proec, misschien verandert er niks. Het kan dat RO de afbraak van de democratie en transpatie in o.a. NL passeert, over honderd jaar.

FransBrinkman
FransBrinkman4 nov. 2015 - 14:36

Dat revoluties (dus) gekaapt worden, is iets waar weinig tegen in te brengen is! Dat betekent meteen dat het niks voorstelt. Waar is de Arabische lente? Zelfs Parijs 1968... stelt dat eigenlijk wat voor? Ik schreef het elders al: volgende week gaan Roemenen weer door met vloekend en scheldend elkaar de pas afsnijden in het verkeer en elkaar en anderen doodrijden. O.k. ze gaan aan de bbq in de bergen en laten alle rotzooi achter. En die 10% Hongaren en 10 % Rroma zal ze ook een rotzorg zijn. Weet je, ze kijken op internet en zo naar werk in het buitenland!

WendyB2
WendyB24 nov. 2015 - 14:36

Ditzelfde verhaal gaat inmiddels op voor Nederland. ook in Nederland is niets meer mogelijk vanwege de wijdverbreide corruptie, het zakkenvullen en het baantjesjagen. Vrijwel elk overheidsproject mislukt en de kosten van zorg en sociale zekerheid zijn geëxplodeerd door het massale gegraai. Inmiddels is er elke week wel weer ergens een schandaal van wanbeleid, deze week met Meavita en een VVDer die schouderophalend een baantje opzegt. Voor de Roemenen was deze ramp blijkbaar de aanleiding om de straat op te gaan, voor Nederland zijn dat de vluchtelingen. Want daar gaat het vluchtelingendebat, of gewoon elk 'debat' in Nederland over. Het enige verschil is dat Nederland nog maar 15 jaar geleden nog een welvarend land was en dus nog wat financiële reserves heeft, maar de uitzichtloze armoede rukt hier nu ook snel op. Over 10 jaar is Nederland net zo uitzichtloos arm en corrupt als Roemenië en Albanië.

2 Reacties
nikita72
nikita724 nov. 2015 - 14:36

Wendy, het mislukken van overheidsprojecten komt niet alleen door corruptie, maar ook door incompetentie. Loek Hermans heeft niet alleen bedankt als 1e-kamerlid, maar hij heeft ook een schadeclaim aan zijn broek. De eerste claim is maar 150.000 euro ofzo, voor het onderzoek dat de FNV verrichtte, maar dan komt nog de claim wegens de werkloosheid van enkele duizenden mensen. Hij kan nu maar 1 beroepsmogelijkheid (cassatie in het belang der wet), dus het wordt interessant. Van de andere kant: dat de overheid een speciale belastingkorting voor banken creëert, die de ING zelf bedacht heeft, is natuurlijk wel schokkend.

rbakels
rbakels4 nov. 2015 - 14:36

Corruptie = marktwerking in de besluitvorming door de overheid. Wil je een bepaalde wet? Betaal dan maar hoeveel het je waard is, want de overheid wil niet meer op de belastingbetaler leunen. Roemenië zit trouwens economisch in de lift. Albanië lijdt eronder dat het geen EU land is. Ik reisde al tweemaal met veel plezier naar Albanië. Leuke plaatsen, meerdere Unesco sites (Berat, Gjirokastr) lieve mensen. Maar het land lijkt reusachtig hoewel het niet groter is dan België omdat de infrastructuur zo slecht is.

BarendDeVries
BarendDeVries4 nov. 2015 - 14:36

"Het is de vraag in hoeverre de Roemenen zich nog laten piepelen. Ze zijn het zat." Tja, dat is heel stoere taal. Maar corruptie zoals dat in Roemenië tiert is niet die van enkele ministers, van enkele corrupten aan de ene kant en de slachtoffers aan de andere kant. Hoeveel gewone Roemenen hebben hun diploma's, hun baan en noem maar op niet te danken aan corruptie? Er wordt voor allerlei overheidsdiensten betaald. En als ze zelf in de gelegenheid zijn om de hand op te houden doen ze dat net zo gemakkelijk. Zelfs de buschauffeur die tomatenplukkers naar Spanje bracht wist van de inzittenden nog een tientje af te troggelen omdat ze anders zogenaamd de Spaanse grens niet over zouden komen. Corruptie is als een kankergezwel dat zich door de samenleving vreet en deze lam legt. OK. Er zijn hoogopgeleide Roemenen met buitenlandse ervaringen die het inderdaad zat zijn. Maar ze vertellen me ook dat ze er weinig vertrouwen in hebben dat dit de Roemenen dit zelf kunnen oplossen. Ze vertrouwen op buitenlandse instellingen zoals de EU en op de een of andere manier hopen ze zelfs dat de NAVO iets voor ze kan doen. Ik heb mijn Roemeense vrienden zien vastlopen in het land. Die zijn inmiddels geëmigreerd naar de VS waar ze als hoogopgeleide beta's met open armen werden ontvangen.

1 Reactie
WendyB2
WendyB24 nov. 2015 - 14:36

Natuurlijk, het is de schuld van de 'laagopgeleiden'. Het lijkt mij eerder dat de 'hoogopgeleiden' zeker in Nederland juist de corrupte bovenlaag vormen die koste wat kost hun beschermde positie proberen te handhaven. 'hoogopgeleid' heeft weinig meer met kennisnivo van doen maar is puur een sociaaldarwinistische klasseaanduiding geworden. En de beta's in Nederland doen nog maar zelden waar ze voor gestudeerd hebben, de meeste doen iets met management of commercie of zo. Zoals bijvoorbeeld ook al bleek met de crisis in Griekenland is voor de EU het bestrijden van corruptie van bijzonder lage prioriteit, mede omdat Brusselse burocraten vaak betrokken zijn bij de corruptie.