Boos op D66

Het komt regelmatig voor tegenwoordig: D66-stemmers die hun ongemak wegmasseren met een bijzondere redenering. “Als links zo kritisch is, dan móét het kabinet wel met radicaalrechts samenwerken.” Dan hebben ze het niet eens over Jesse Klaver, maar dat iemand op het internet niet aardig doet.

Niemand heeft Rob Jetten gedwongen om te stoppen met het beschermen van de kwetsbaren. Blijkbaar kan Jetten racistische asielwetten door de vingers zien, maar gaat de AOW-leeftijd niet verhogen te ver. Blijkbaar is genocide financieren geen breekpunt, maar de WIA ongemoeid laten wel. Demonstranten criminaliseren is niet de rode lijn. Dat is het eigen risico gelijk houden wel weer. Jullie konden wel anders, maar hadden andere prioriteiten.

Let op de toon. Let op de toon. Toen het netjes werd gevraagd, werd het ook genegeerd. Een menswaardig bestaan eisen is kennelijk radicaler dan totalitaire voorstellen indienen. Radicaler dan de Grondwet oprollen als vloeipapier en er de longen van de samenleving mee vergiftigen.

Maar ik ben niet teleurgesteld: ik ben boos. Teleurstelling zou insinueren dat ik dit niet aan zag komen. Jetten begon zijn campagne al met een nationalistische koers en dat hij zich zo ergerde aan regenboogzebrapaden. Regeren was voor Jetten belangrijker dan het tij keren. Als je dit aankaart, ben je opeens zuur.

PVV’ers zijn nooit zuur. Dat zijn “bezorgde burgers”. Noem Wilders racistisch en je bent polariserend. Niet gezellig doen is namelijk veel erger dan weigeren de kwetsbaren te beschermen. Als ik zeg dat dit coalitie-akkoord mij in de schulden kan jagen, moet ik mijn toon matigen. Anders “speel ik extreemrechts in de kaart”.

Extreemrechts gelijk geven door hun migratiebeleid over te nemen heet dan ‘pragmatisme,’ terwijl onderzoek laat zien dat zulke accommodaties en samenwerking radicaalrechtse standpunten kunnen legitimeren en ‘mainstreamen’.

Hoe dan ook, is het de schuld van links. Zwijg je, dan had je moeten waarschuwen. Spreek je, dan moet je niet zo luid zijn dat men jou kan verstaan. We zijn al jaren de zondebok. Het gejengel over de toon zijn we beu. Niemand dwong D66 om steun te zoeken bij Joost Eerdmans en Gidi Markuszower. Met 66 zetels is er geen meerderheid, dus er was wel degelijk een alternatief: Niet instemmen. Nieuwe onderhandelingen. Politieke moed.

Doe niet alsof D66 handelingsonbekwaam is. Dat zij de hitsige man zijn, die wel vreemd moest gaan, want zijn pas bevallen vrouw gaf hem geen seks op het kraambed. Dat sommigen eerder over deze metafoor gaan vallen dan over dit hufterakkoord, is precies mijn punt: men wil het niet over de inhoud hebben. Als ik een minder confronterende metafoor neerpen, wordt de inhoud ook genegeerd.

Maar geef dit kabinet toch een kans! Alsof er nooit een coalitie met CDA, D66 en VVD is geweest. Dit is gewoon Rutte 5 zonder ChristenUnie erbij. Veel mensen zijn ontevreden en verwachten andere resultaten met hetzelfde stemgedrag. Dat is niet eens zuur, maar gekkenwerk! Mensen die aankaarten dat het niet zo werkt zijn misschien vervelend, maar niet zuur.

En als zoveel rode lijnen géén breekpunt zijn — wat is het dan wél? Wat moet er gebeuren voordat D66 zegt: tot hier en niet verder? Straks moet ik de PVV’ers in mijn buurt uitleggen dat ik niet arm geworden ben door het asielbeleid, maar dat de rijken niet zwaarder belast worden. Mijn economische positie als alleenstaande witte moeder is namelijk alleen interessant als er racistische bagger verkondigd kan worden. Als er door mijn verhaal AZC’s gesloten kunnen worden, mag ik mijn zegje wel doen van xenofoben. Wanneer ik mijn boodschappen wil doen — zodat mijn kind kan eten — geven jullie niet thuis.

‘De toon’ was nooit het probleem. Dit gaat over keuzes. Over wie je beschermt en wie je inruilt. In dit geval gaat het niet eens over wie beschermd wordt, maar over wat: de eigen machtsposities. Als menswaardigheid geen breekpunt is, dan is stilte medeplichtigheid.