Bokititus

Vele Nederlanders, waaronder ikzelf, hebben in de vorige eeuw 12 maanden of meer voor koningin en vaderland in modieus groen de heide “veilig” gemaakt. Nederland besteedde in die jaren tussen de 2 en 3% van het BNP aan defensie, met incidentele uitschieters tot boven de 3%. Dat was, in een tijd dat grote delen van de huidige EU en NATO tot de vijand behoorden, genoeg om een Derde Wereldoorlog te voorkomen.

In die tijd was er ook nog geld voor een ruimhartig sociaal beleid, had in veel gezinnen maar 1 van beide partners een betaalde baan, hadden we buurthuizen en sporthallen met fulltime betaald personeel i.p.v. vrijwilligers, waren er goede snelwegen, betaalbare treinen, voldoende buslijnen, ambitieuze bouwprojecten zoals de deltawerken, ruimhartige ontwikkelingshulp en woningen die ook voor een gewone arbeider betaalbaar waren. Ons leger had destijds bijna 1000 gevechtstanks, meer dan 250 straaljagers en genoeg fregatten om af en toe een paar in onderhoud te kunnen nemen zonder dat de marine met niet werkende kanonnen de halve wereld over moest varen. Of mijn generatiegenoten en ik ooit "de Rus" hadden kunnen stoppen zal eeuwig de vraag blijven. Voor minder heroïsche types als ikzelf is dat een eeuwige zegen die de Oekraïense mannen (en veel vrouwen!) niet is gegund.

De koude oorlog ging, de vrede kwam en met de vrede nam onze materiële welvaart gigantisch toe. In veel gezinnen gingen beide partners werken en steeds meer van onze goederen werden voor een appel en een ei in Azië geproduceerd, waarmee China op de kaart werd gezet. Vaak voelt het voor een deel van Nederland niet alsof we het echt beter hebben gekregen. Iedere regering lijkt te moeten beknibbelen op wat er voor gewone burgers beschikbaar is. De generatie van mijn ouders (doodnormale arbeiders) kon gewoon een huis kopen, een auto voor de deur zetten, nog gratis parkeren, had gemeentelijke zwembaden om de hoek en kon 3 weken per jaar op vakantie in landen waar het lekker warm was. Een hedendaagse gewone arbeider is daar allemaal niet meer zeker van. Vaak kijken regeringen met begerige ogen naar wat de zwaksten in onze samenleving nodig hebben om hun plannen te financieren.

Aan de defensie-uitgaven de laatste decennia kan dat niet hebben gelegen. De wegvallende rode dreiging zorgde er niet alleen voor dat de overheid minder oog had voor de minder gefortuneerde burgers, ook defensie werd hard getroffen. Ik zoek nog steeds een econoom die mij en veel anderen in kaboutertaal kan uitleggen waarom de enorm toegenomen welvaart niet ook kan landen bij Jan met de Pet en waarom we zoveel moeite moeten doen om een gewoon defensiebudget te hebben?

Legers zijn altijd al een dure bezigheid geweest. Aan het einde van WO2 was het Verenigd Koninkrijk, ondanks de overwinning op Nazi Duitsland, de facto bankroet. In de wereld kunnen alleen landen als Israël en de VS "beoordelen" of het rendement van hoge defensie-uitgaven in “vredestijd” hoog genoeg is. De irritatie die veel Amerikanen voelen bij de eeuwige oorlogen geeft duidelijk weer wat zij er van denken. De eeuwige noodzaak die de Amerikaanse en Europese politiek lijkt te voelen om een of andere schaapherder in de woestijn te beschuldigen van het ontwikkelen van een kernwapen doet vermoeden dat de onderliggende waarheid moeilijk te verdedigen is. We moeten ons afvragen of het veelvuldig voeren van oorlogen komt door die "gevaarlijke" vijanden of juist door sterke legers en een daaruit volgende Bokito opstelling van de bazen aan beide zijden?

Een van de grote voordelen van de NATO is dat individuele landen geen sterk leger hoeven te hebben. Ondanks dat zijn ze toch redelijk veilig tegen bullebakken. En juist door hun verdeelde kracht en relatieve zwakte zijn ze minder snel geneigd zijn om in de Bokito-houding te schieten. Een land als Nederland zal immers niet dreigen om samen met wat vrindjes mariniers naar Sierra Leone te sturen om Bolle Jos op te pakken. Geld dat daardoor niet naar domme oorlogen gaat blijft beschikbaar voor u en mij en daar is niets mis mee. Sommige mensen zien de VS als het slot op de deur van de NATO, maar misschien is de VS juist de partij die eeuwig de neiging heeft om de deur open te zetten en de NATO daarna mee te sleuren in een kostbare en zinloze oorlog?

Het Europese deel van de NATO deed na de koude oorlog zeker zijn best om vooral niet dreigend over te komen naar buiten. Ook de nieuwe EU- en NAVO-lidstaten, de oude Warschaupact-landen, verkleinden na de koude oorlog hun militaire uitgaven flink. Rusland kan niet serieus beweren dat ze zich door Europa militair bedreigd voelden. We dreven ook nog eens tot beider welvaart handel met Rusland. Ruslands afkeer van Europa was waarschijnlijk meer de afkeer van de vroegere dominante bullebak, die nu een bierbuikje en terugtrekkende haarlijn heeft, merkt dat zijn oude slachtoffers hem niet meer vrezen en die zijn innerlijke Bokito naar buiten laat komen uit geldingsdrang. De uitleg voor de bühne die Rusland daarbij heeft, kan door tientallen landen, waaronder Oekraïne, worden gebruikt om juist Rusland aan te vallen.

Het is bizar hoe kritiekloos de dikke duim norm van een serie-leugenaar wordt overgenomen. Verwachten dat Europa, als het 3,5 tot 5% van het BNP aan defensie uitgeeft, veilig is, is übernaïef. Er is zelfs een gerede kans dat te sterke legers sneller tot oorlogen leiden of, zoals het nu lijkt, een totaal overbodige nieuwe koude oorlog met nieuwe spelers. "There is no such thing as a winnable war" zong Sting aan het einde van de koude oorlog en iedere nieuwe oorlog bewijst zijn gelijk.

Omdat de overheid een euro maar 1 keer kan uitgeven, zal er minder geld naar klimaat gaan en het klimaat zal ons daar genadeloos en met een fors prijskaartje voor straffen. Er gaat minder naar de armere delen in de wereld en dus zullen die armere delen “het” komen halen zoals in de geschiedenis altijd gebeurde. Je kunt wanhopige mensen immers niet stoppen met "het strengste asielbeleid ooit". Denken dat een sterkere defensie de wereld veiliger maakt is naïef. Ik ben niet tegen meer geld voor defensie, maar als we in de koude oorlog, met een veel kleinere NATO, met 2 tot 3% een hete oorlog konden voorkomen, moet er dan niet een veel betere uitleg worden gegeven aan burgers waarom nu 3,5 tot 5% nodig is? Die uitleg komt er niet omdat het niet is uit te leggen dat de fantasievolle dikke duim van Trump in het achterwerk van armere Europese burgers wordt geschoven om de wapenindustrie te spekken.

Naar mijn mening zou het beter zijn als de VS, de eeuwige olifant in de ruimte, de NATO verlaat. Laat de 3 grootmachten, geleid door oude mannen met Bokititus, elkaar lekker bedreigen zodat de pers, influencers en trollen iets hebben om hun websites mee te vullen. Oekraïne laat goed zien hoe goed een terugtrekkende VS kan uitpakken. Dat kunnen wij ook. Daarna maken wij van de resterende NATO een echt vredesproject van de kleinere, vrije en democratische landen. Een project dat in vrede welvaart creëert voor al haar burgers, terwijl ze samen heus sterk genoeg zijn om de 3 elkaar afmattende bullebakken buiten de deur te houden.

En als kers op de taart: Investeer 3,5 tot 5% van het BNP (LOL) in de armste inwoners van de lidstaten, in wetenschappelijk onderzoek, in gezondheidszorg, in klimaatbeheersing en steun aan de armste wereldbevolking.

Dank u voor uw aandacht voor deze zaak. Mijn oprechte excuses aan Bokito dat ik zijn naam op deze manier heb misbruikt.