Bijenhouden of bijen houden?

Afgelopen woensdag (20 mei) was het Wereld Bijendag. Ook was afgelopen vrijdag (22 mei) de Internationale Dag van de Biodiversiteit en eromheen de Week van de Biodiversiteit. U heeft het wellicht gemist, maar dat is zo gek ook niet, want er is amper tot geen aandacht voor geweest in de media.

Wat de media wel bereikte, was dat in de Achterhoek de interesse om imker te worden groeit. Een van de cursisten deed mee nadat haar man een hobby wilde “waarmee hij met de natuur bezig is”. Daarnaast verklaarde de imker blij te zijn met het vergrote besef dat we de natuur moeten behouden, om zo vanuit het imkerschap te zorgen voor goede natuur en aanplant van biodiversiteit en planten.

Wat deze imker niet benoemde zijn de ethische bezwaren van het bijenhouden, zoals het afknippen van de vleugels van de koningin of het vermorzelen van darren voor hun sperma. Ook wringt de kous bij zijn uitspraak over het “zorgen voor goede natuur”. Imkers houden namelijk over het algemeen één bijensoort, de honingbij, terwijl we in Nederland ruim 350 verschillende soorten bijen hebben. Omdat er in Nederland (en daarbuiten) echter maar beperkte ruimte en een beperkte hoeveelheid voedsel voor de bijen is, leidt een groei aan gehouden (honing)bijen dan ook tot vergrote concurrentie met de inheemse bijen die het al zo moeilijk hebben; niet voor niks stond in 2018 al meer dan de helft op de rode lijst.

De Nederlandse Bijenhoudersvereniging benoemt deze mogelijke concurrentie als punt op hun site en vindt het weren van honingbijen niet de oplossing, maar vindt juist verbeteren van de voedsel- en nestsituatie prioriteit. Ook EIS Kenniscentrum Insecten schreef in 2018 dat “vergeleken met andere bedreigingen [honingbijen] waarschijnlijk een minder bepalende factor in de achteruitgang van de Nederlandse wilde bijen [zijn]”.

Ik ben het volmondig eens met de bijenhoudersvereniging en het insectenkenniscentrum dat we een betere situatie moeten creëren voor de bijen. We moeten dan ook gifgebruik verbieden, klimaatverandering een halt toe roepen, verdroging tegengaan, en ons land anders gebruiken. Dit betekent echter niet dat we niet kritisch moeten kijken naar bijenhouderij.

Waar het voor de bijen in Nederland in 2018 (letterlijk) al code rood was, en omdat het sindsdien enkel slechter lijkt te gaan met bijen wereldwijd , is het nu dus echt code donkerrood en moeten we er alles aan doen om verder uitsterven van bijensoorten door menselijk toedoen te voorkomen. Dit betekent dat we niet enkel gifgebruik, klimaatverandering en verdroging moeten tegengaan, maar dat we ook moeten evalueren of het houden van honingbijen gezien de huidige biodiversiteitscrisis nog acceptabel is. Mijns inziens is het, naast welzijnsoverwegingen, ook vanuit biodiversiteitsoverwegingen niet meer te rechtvaardigen om nog bijen te houden.

Gelukkig zijn er voldoende alternatieven! Voor eenieder die een hobby zoekt waarmee je met de natuur bezig bent: doe een flextelling voor de Vlinderstichting, maak je tuin bijvriendelijk, of bouw een bijenhotel voor de solitaire bij!