Joop

Betere thuiszorg in Groningen mogelijk met een coöperatie

  •  
19-11-2018
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
dependent-100343_640
In te veel gemeentes schrijven thuiszorgorganisaties zich in onder de kostprijs door de moordende onderlinge concurrentie
Hoe regelen we betere thuiszorg voor alle Groningers? Hoe zorgen we ervoor dat thuiszorgpersoneel fatsoenlijk betaald krijgt? Krijgen zij voldoende tijd om hun werk goed te kunnen doen? Kunnen kleine Groningse sociale ondernemers hier een bijdrage aan leveren? Dat zijn vragen die er de komende periode toe doen in de Groningse gemeenteraad. Maar zodra we debatteren over goede thuiszorg, wordt het argument maar al te vaak aangehaald dat dit “niet mag van Brussel.” De PvdA wil juist inzetten op kleinschalige thuiszorg zonder winstoogmerk.
Brussel Vaak wordt er met “Brussel” geschermd als er keuzes gemaakt moeten worden bij aanbestedingen, bijvoorbeeld over de keuze welke thuiszorgorganisatie de gemeente in de arm moet nemen. Om Jos-van-Rey-praktijken te voorkomen – waarbij overheidsopdrachten zomaar aan een bevriende ondernemer worden gegeven – zijn de Europese aanbestedingsregels in het leven geroepen. Die Europese regels moeten duidelijkheid geven over wanneer aanbesteden moet, wanneer aanbesteden mag, hoe je sociaal kunt aanbesteden en wanneer aanbesteden juist niet hoeft.
Uit onwetendheid, of zelfs doelbewust, worden gemeenteraadsleden in Nederland soms door wethouders voor het gaatje geprutst met het argument dat kiezen voor de goedkoopste optie “moet van Brussel.” Voor de wethouder is dat het makkelijkst. Grote stappen, snel thuis. Maar dat levert meestal niet de beste thuiszorg op. De voorbeelden uit heel Nederland zijn legio waar dit averechts werkt voor de thuiszorg, het openbaar vervoer, of de jeugdzorg.
In te veel gemeentes schrijven thuiszorgorganisaties zich in onder de kostprijs door de moordende onderlinge concurrentie. Gemeentes selecteren alleen op de prijs, kiezen voor de goedkoopste optie en letten niet op alle sociale voorwaarden. Vervolgens beknibbelen de thuiszorgorganisaties op het personeel en de daadwerkelijke zorg die ze leveren, om het hoofd nog boven water te houden.
Dit is slecht voor de kwaliteit van de zorg, slecht voor de medewerkers die hun hart en ziel in hun werk leggen en ook slecht voor de Groningers. Dat moet en dat kan anders. De PvdA wil dat er niet geconcurreerd wordt op het loon dat een thuiszorgmedewerker verdient, maar dat de cao gewoon wordt nageleefd. Dat medewerkers de tijd krijgen voor de mensen die thuiszorg nodig hebben. Dat sociale initiatieven en sociale ondernemers de steun van de gemeente die ze verdienen. We betalen de thuiszorg met publiek geld, met als doel om de mensen die dat nodig hebben de best mogelijke zorg te verlenen. Die sociale doelstellingen moeten veel harder meewegen dan of de ene aanbieder zichzelf net wat goedkoper presenteert dan de ander.
Thuiszorgcoöperatie Daarom heeft de PvdA-fractie in het Europees Parlement een rapport over Europees aanbesteden gestuurd naar al haar raadsleden, zodat we overal in Nederland sociale keuzes maken. En precies op dit onderwerp heeft de PvdA in Groningen, samen met de SP en andere linkse partijen, een initiatiefvoorstel ingediend om de wethouder uit te laten zoeken hoe we in Groningen een thuiszorgcoöperatie zonder winstoogmerk kunnen oprichten. Als je goede thuiszorg wilt die dichtbij mensen staat, maakt het dus uit wie er in de gemeenteraad zit om de wethouder bij de les te houden.
Agnes Jongerius schreef dit stuk samen met Carine Bloemhoff, lijsttrekker PvdA Groningen

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (14)

Frans_Cobben_Halsteren
Frans_Cobben_Halsteren20 nov. 2018 - 15:59

De druk van concurrentie is nodig om doelmatigheid en vernieuwingen af te dwingen, ook in de Thuiszorg. De collectieve arbeids-overeenkomst is te star en thuiszorg-medewerkers hebben al recht op het wettelijk minimumloon.

NicoSchouten
NicoSchouten20 nov. 2018 - 14:26

Het middel van aanbesteding heeft alleen zin in sectoren waarin veel technische vernieuwingen mogelijk zijn met vaak ook arbeidsbesparing. In zorg, onderwijs en openbaar vervoer is het misplaatst, daar verreweg de meeste kosten in arbeid zitten. Een ander punt is de stelselmatige onderwaardering van het hebben van goede ervaringen met een bepaalde partij, niet meer dan 5 %, meen ik me te herinneren van jaren geleden, maar vaak blijft het achterwege. Waar private personen trouw kunnen blijven aan dezelfde leverancier waar ze goede ervaringen mee hebben, met de voordelen van dien, moet de overheid van 'Brussel' meerdere partijen kansen bieden. Dat kost op zichzelf al veel geld en biedt de meeste kansen op succes aan kapitaalkrachtige partijen en sjacheraars.

Ch0k3r
Ch0k3r20 nov. 2018 - 14:01

Een coöperatie lost het probleem NIET op. Wat het probleem wel zou oplossen is minder (papieren) verslaglegging. Elke luier of pil moet verantwoord worden. Kost een shitload aan tijd die beter besteed kan worden. De overhead (in de zorg) loopt de spuigaten uit, en dat alles komt door regelzucht. Elke poep of scheet moet worden vastgelegd want o wee als we de uitgaves niet tot in den treure kunnen verantwoorden. Daar ligt jullie taak. Minder regels = meer tijd voor de patient (ipv van het registratieformulier). Daarnaast krijgt de thuiszorg het steeds drukker omdat er steeds minder mensen in verzorg/verpleeghuizen terecht komen, omdat dat zogenaamd meer kost. Bij mijn vriendin op het werk staan er genoeg woningen leeg die niet worden opgevuld.

5 Reacties
NicoSchouten
NicoSchouten20 nov. 2018 - 14:50

In een coöperatie kunnen mensen zich meer eigen baas voelen, en dan verdwijnt vanzelf veel papierwerk dat door achterdochtige managers en financiers wordt opgeëist. De organisatie kan dan ook platter worden.

Piet de Geus
Piet de Geus20 nov. 2018 - 17:08

"dan verdwijnt vanzelf veel papierwerk" In je dromen. Het wordt alleen verdeeld van gespecialiseerde medewerkers naar iedereen. Voor vermindering moet je iets doen aan de bureaucratische verantwoording die de geldverstrekkers eisen.

DaanOuwens
DaanOuwens20 nov. 2018 - 17:53

@ Piet de Geus Jij schrijft: Voor vermindering moet je iets doen aan de bureaucratische verantwoording die de geldverstrekkers eisen. Die bureaucratische verantwoording ontstaat omdat een groot deel van de kiezers wil uitsluiten dat het geld niet goed wordt besteed.

Piet de Geus
Piet de Geus21 nov. 2018 - 0:06

"Die bureaucratische verantwoording ontstaat omdat een groot deel van de kiezers wil uitsluiten dat het geld niet goed wordt besteed." Mooi verzonnen. Maar niet geheel toevallig is die bureaucratie enorm toegenomen toen de politiek de zorg meer op afstand plaatste (zogenaamd aan 'de markt' overliet). Ter compensatie van die afstand (die vooral bestaat uit het ontduiken van verantwoordelijkheid door die overheid) zijn ze tot in het absurde gaan controleren. Bovendien zijn er toen vanuit de overheid nog controlelagen toegevoegd: van de lagere overheden die de armoede mogen verdelen en in de marge ook nog beleid mogen voeren.

Ch0k3r
Ch0k3r21 nov. 2018 - 11:20

@DaanOuwens "Die bureaucratische verantwoording ontstaat omdat een groot deel van de kiezers wil uitsluiten dat het geld niet goed wordt besteed." Dat is mn hele punt. Die kiezers vergeten dat de kosten voor het verantwoorden van enorm zijn. We geven miljarden uit aan verantwoording voor de besteding van andere miljarden. Zorgkosten zouden tot op zekere hoogte geen verantwoording behoeven. De enige verantwoording die je hebt is het beter maken van de patiënt.

Maarten3
Maarten320 nov. 2018 - 12:32

Beter goed gejat dan slecht bedacht. Gaat de PvdA nog meer goede ideeën van de SP overnemen? ;)

Piet de Geus
Piet de Geus20 nov. 2018 - 8:44

"Die sociale doelstellingen moeten veel harder meewegen dan of de ene aanbieder zichzelf net wat goedkoper presenteert dan de ander." Prima. Maar heeft de PvdA er ook een onderbouwing bij waar het benodigde extra budget vandaan moet komen? Anders blijven het loze praatjes, want gemeenten moeten het nu eenmaal doen met het geld dat ze van de landelijke overheid krijgen en hebben zelf geen mogelijkheden om dat te verhogen. Behalve dan om de straten en de riolering maar niet te onderhouden.

4 Reacties
DaanOuwens
DaanOuwens20 nov. 2018 - 9:05

@ Piet de Geus Jij schrijft; Prima. Maar heeft de PvdA er ook een onderbouwing bij waar het benodigde extra budget vandaan moet komen? Het aardige is dat er geen geld bij hoeft. Bij hoge uitzondering heeft Jungerius gelijk. Er zit nogal wat tarief verschil tussen de ene thuiszorg organisatie en de andere. En dat heeft lang niet altijd te maken met slechte betaling van het personeel. Het heeft ook te maken met de wijze van organiseren. En als de thuiszorg inderdaad wordt uitbesteed aan een coöperatie van thuiszorgmedewerkers dan zijn zij gezamenlijk eigen baas, kunnen zij een behoorlijk inkomen verdienen en zal de kostprijs voor geleverde zorg redelijk zijn. Het is overigens slechts een van de oplossingen. Fatsoenlijke bedrijfsvoering helpt ook al erg. Volgens mij moet een gemeente geen zaken willen doen met een thuiszorgorganisatie met een personeelsverloop hoger dan 10 % per jaar. Een bedrijf met een hoger verloop is een slechte werkgever en ook een slechte zorgverlener. Dan valt al een groot deel van de zorgaanbieders af. Kortom de gemeente moet naar wat meer aspecten kijken dan is er ook goede zorg te regelen binnen het beschikbare budget.

Piet de Geus
Piet de Geus20 nov. 2018 - 12:16

"En als de thuiszorg inderdaad wordt uitbesteed aan een coöperatie van thuiszorgmedewerkers dan zijn zij gezamenlijk eigen baas, kunnen zij een behoorlijk inkomen verdienen en zal de kostprijs voor geleverde zorg redelijk zijn." Dat is het verhaal waarmee Buurtzorg zichzelf probeert te verkopen. Er zitten vele voordelen aan dat organisatiemodel maar nu net niet dat het goedkoper wordt gedaan. Zelfsturende teams vergen namelijk beter opgeleid personeel dat deels onder zijn niveau werkt en dat pakt duurder uit dan een (te) ver doorgevoerde arbeidsdeling. Buurtzorg heeft zich een tijd gered door meer geld te vragen omdat ze zo innovatief zijn en door dure klanten door te sturen naar de concurrentie maar begint nu ook tegen de grenzen aan te lopen. Kwaliteit kost nu eenmaal geld. "Volgens mij moet een gemeente geen zaken willen doen met een thuiszorgorganisatie met een personeelsverloop hoger dan 10 % per jaar." Het hoge verloop is voor een groot deel de schuld van de gemeente (en de achterliggende rijksfinanciering). Loopt een thuiszorgorganisatie een aanbesteding mis, dan moeten ze wel snel van hun personeel af kunnen komen om niet helemaal failliet te gaan. Dat ze hun personeel niet teveel zekerheden kunnen bieden ligt dus niet aan die organisaties maar aan het achterliggende systeem.

DaanOuwens
DaanOuwens20 nov. 2018 - 17:51

@ Piet de Geus Jij schrijft; Dat is het verhaal waarmee Buurtzorg zichzelf probeert te verkopen Er zijn meer coöperaties dan Buurtzorg. En niet ieder contract vraagt om gemiddeld hoger opgeleiden. Je generaliseerd te veel. En je schrijft: Het hoge verloop is voor een groot deel de schuld van de gemeente Wel nee, de variatie in personeelsverloop per instelling en soms per afdeling is enorm. Variërend tussen 5% en 20%. Er zijn zelfs nu instellingen vaak in dunner bevolkt gebied die blij zijn als er eens een medewerker vertrekt. Ook heir generaliseer je veel te veel. Oplossingen zitten hier in maatwerk. En daar moeten gemeenten werk van maken. Generieke oplossingen gaan per definitie falen. Een coöperatie is overigens een rechtsvorm die juist ruimte biedt aan maatwerk.

Piet de Geus
Piet de Geus21 nov. 2018 - 0:14

"niet ieder contract vraagt om gemiddeld hoger opgeleiden" Niet ieder contract, wel het zelfsturend maken van een organisatie. In de thuiszorg zijn de laatste decennia veel gekwalificeerde medewerkers vervangen door poetsvrouwen zonder ook maar een startkwalificatie die op prijs moeten concurreren met andere schoonmaaksters. Hoe denk je dat die zichzelf kunnen besturen? Dat gaat niet lukken, vandaar dat Buurtzorg met duurder personeel werkt. Zoals gezegd: daar is veel voor te zeggen maar niet dat het goedkoper is. Wel zijn er op de langere termijn terugverdieneffecten: je kunt ze bijvoorbeeld ook weer met fatsoen een signalerende taak geven, wat veel ellende en kosten kan voorkomen. Maar dat lukt alleen als je de schotten binnen de zorg afbreekt en bijvoorbeeld de thuiszorg extra budget geeft als ze voorkomen dat er meer een beroep wordt gedaan op verpleegzorg. Met versplinterde budgetten en financieringsroutes gaat dat namelijk niet lukken.