Betaal het (achterstallig) onderhoud van onze infrastructuur uit Defensie-pot

Er wordt sinds Poetins invasie van Oekraïne door militaire en andere mansplainers gehamerd op meer en meer uitgaven voor defensie. Deels om daddy Trump te behagen. Ze willen vooral blanco cheques om materieel aan te schaffen. Tegenwoordig gaat het vooral om drones, kleinere en goedkopere raketten, plus digitale systemen – Palantir - om Russische, Chinese, Amerikaanse, Israëlische en andere hackers te bestrijden. Maar tegelijkertijd willen ze daarbij nog steeds het vertrouwde materieel hebben dat in de dagen van Prins Bernhard in zwang was. Schepen, vliegtuigen, tanks en forse raketten. Uit Amerika en Israël vooral.

Het waarom van dit alles probeerde onlangs onze minister van Defensie, die ook leider is van de VVD, in Nieuwsuur uit te leggen. Op vragen over omzeiling van aanbestedingsregels en de onvindbare dekking van een paar miljard aan uitgaven gaf ze geen duidelijk antwoord. Daarentegen was ze zeer helder over de bezuinigingen – sorry, Rob, hervormingen - in de zorg. Die hadden in het geheel niets met de verhoogde defensie-uitgaven te maken, maar waren bedoeld om ‘onze kinderen in de toekomst nog voldoende zorg te garanderen’.

Bezuinigingen om toekomstige voorzieningen te garanderen? Dat is dan wel grotelijks mislukt op het terrein van Yesilgöz. Denk aan het leger politici dat de laatste tijd snierende over het verwaarlozen van onze defensie-uitgaven in het verleden. Van rechts tot centrumlinks, alsof al hun partijen niet daarvoor zelf de afgelopen decennia honderd procent de verantwoordelijkheid droegen! Ach, politici hopen nu eenmaal dat het geheugen van media en burgers net zo kort is als dat van hen zelf, dat al rond covid in nevelen blijkt te zijn gehuld.

Maar ‘onze kinderen’ moeten van Bontenbal wel zijn defensiebelasting gaan betalen, al heet dat ‘vrijheidsbelasting’ volgens de eufemistische framing van het kabinet-Jetten.

Die ‘verwaarlozing’ onder Balkenende en Rutte betrof niet alleen defensie, maar ook onze infrastructuur. Bruggen, tunnels, wegen, overheidsgebouwen en scholen. Noem maar op.

Voor nieuwe projecten, uitgezonderd Lelystad International Airport – met name spoorlijnen, wegen, bruggen en tunnels, stelde de regering eveneens weinig of geen geld beschikbaar. Idem voor de projecten die ons zouden moeten beschermen tegen de gevolgen van de klimaatveranderingen.

Nogal schrijnend is het massale achterstallig onderhoud. Zo heeft Rijkswaterstaat al het geplande grote wegonderhoud voor 2027 en 2028 in Noord-Nederland geschrapt. ‘Herprioriteren’ noemde de verantwoordelijke overste Karremans dat volgens de Jetten-framing. 

‘Dankbaar’ aan het kabinet-Jetten zullen ‘onze kinderen’ straks minstens het dubbele moeten ophoesten, want de verwaarlozing gaat door en leidt tot hogere kosten. 

Dat geldt ook voor de energie-infrastructuur. Iedereen zag aankomen dat al die nieuwe zonneparken en windmolens een beroep zouden doen op het elektriciteitsnet. Daarbovenop gingen de beruchte en gesubsidieerde grootverbruikers – Tata, ASML – meer energie slurpen. Plus nieuwkomers in de vorm van de datacenters van de tech-oligarchen, waarvan we het verbruik van energie en water niet mogen weten. 

Omdat het energietransport in handen is van commerciële partijen, gaven die intussen geen cent extra uit aan investeringen. 

En al de kabinetten Balkenende en Rutte keken de afgelopen decennia consequent weg.

Die structurele verwaarlozing door de overheid verhindert dat steeds meer bedrijven en huishoudens een aansluiting krijgen. Net als een pompinstallatie in de Veluwe die bestemd is voor het bestrijden van (militaire) bosbranden. 

Pak die datacenters en andere megaverbruikers aan, zou je zeggen. Maar die dreigen steevast met processen, geld genoeg om een buslading Zuidas-advocaten in te zetten. SLAPP heet dat tegenwoordig. Zie de schroom van het Amsterdamse stadsbestuur om zich te verzetten tegen het megadatacenter van Microsoft. 

Laten we hopen dat straks ‘onze kinderen’ ooit over voldoende stroom kunnen beschikken. Via een volgend kabinet, want Jetten zal dat nooit lukken.

Ondanks alles een positief slot. Defensie heeft namelijk een cruciaal belang bij een goede infrastructuur. En vanuit de Rotterdamse haven zelfs in Europees belang. 

Laten we dus geen defensiemiljarden besteden aan schepen, vliegtuigen en tanks, maar aan het groot onderhoud van bruggen, tunnels en (vaar) wegen. Aan nieuwe projecten ook, met name spoorlijnen en voorzieningen die ons land klimaatbestendiger maken.

Voor het overige blijf ik van mening dat Tata moet sluiten en vervolgens zijn rotzooi op eigen kosten moet opruimen.