Bestaanszekerheid ingeruild voor onzekerheid

Het regeerakkoord van VVD, D66 en CDA bevat ingrijpende plannen die de sociale zekerheid verder uithollen. Onder het mom van hervormingen worden werknemers, zieken en ouderen geconfronteerd met meer onzekerheid en lagere inkomens.

Een van de meest ingrijpende maatregelen is het versneld verhogen van de AOW-leeftijd vanaf 2033. Stijgt de levensverwachting, dan stijgt de AOW-leeftijd in hetzelfde tempo mee. Dat terwijl Nederland nu al één van de hoogste AOW-leeftijden van Europa kent en de vergrijzing hier minder sterk is dan in landen als Duitsland en Italië. Opvallend is bovendien dat de wet geen mogelijkheid biedt om de AOW-leeftijd te verlagen als de levensverwachting zou dalen.

Ook de WW wordt fors verslechterd. De maximale duur wordt gehalveerd van 24 naar 12 maanden en het opbouwen van WW-rechten wordt moeilijker. Hierdoor belanden mensen sneller in de bijstand. In huishoudens met een tweede inkomen betekent dat vaak: helemaal geen vangnet meer.

De gevolgen voor arbeidsongeschikten zijn eveneens groot. Omdat hun uitkering is gekoppeld aan de WW, valt ook die eerder weg. Daarnaast wil het kabinet de uitkering voor volledig en blijvend arbeidsongeschikten afschaffen, wat kan leiden tot een inkomensverlies van ongeveer 300 euro per maand.

Daarbovenop worden de maximale uitkeringen voor onder meer WIA, WW en Ziektewet met 20 procent verlaagd. De vaak genoemde ‘aandacht voor de middengroepen’ is hier ver te zoeken.

In de zorg gaan de plannen eveneens hard uitpakken. Het eigen risico stijgt naar 460 euro per jaar, wat vooral mensen met lage inkomens en chronisch zieken treft. Tegelijkertijd groeit het budget voor verpleeghuizen minder hard, terwijl ook de huishoudelijke zorg wordt afgebouwd. Steeds meer zorg wordt afgeschoven op mantelzorgers, terwijl juist ouderen die mantelzorg leveren door de hogere AOW-leeftijd minder beschikbaar zijn. De rek is eruit.

Ook overheidswerknemers blijven niet gespaard. De nullijn wordt voortgezet en verdere bezuinigingen liggen op tafel. Tegelijkertijd worden regels voor grote bedrijven versoepeld, wat ten koste gaat van veilig werk en leidt tot meer bedrijfsongevallen.

Deze keuzes zijn niet onvermijdelijk, maar politiek. Het kabinet zet beleid voort waarbij werknemers, zieken en ouderen de rekening betalen. Dat is onnodig en onrechtvaardig. Bestaanszekerheid wordt ingeruild voor onzekerheid – en daar mogen we ons niet bij neerleggen.