Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Bedrijven, doe iets of houd je kop

  •  
02-06-2020
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
disney
Een nietszeggend statement, wat gratis publiciteit, en weer over tot de orde van de dag.
Disney. Amazon. Google. Ikea. Wat hebben al deze bedrijven met elkaar gemeen, behalve dat het multinationale miljardenbedrijven zijn? Ze hebben zich tijdens de huidige protesten in de Verenigde Staten allemaal uitgesproken tegen racisme. Dat, en ze hebben er vervolgens geen ruk aan gedaan.
Dit zien we vaker, namelijk elke keer als er een grote burgerbeweging op gang is. Grote bedrijven plaatsen op social media een berichtje, meestal met witte tekst op een zwarte achtergrond, dat zij sympathie hebben voor de demonstranten en het onderwerp belangrijk vinden. Zij krijgen tienduizenden likes van mensen die dat toevallig lezen en goed vinden om te horen. Vervolgens is dat gelijk ook het laatste wat we van die bedrijven erover horen. Zodra ze de likes en positieve pers binnen hebben doen ze niets meer met het onderwerp. Als ze dat wel doen, dan doen ze veel moeite om het niet openbaar te maken of ze doen zo enorm weinig dat het verschil nauwelijks merkbaar is.
Keer op keer op keer zien we dit. Pride, klimaatprotesten, gun violence, het maakt niet uit. Een nietszeggend statement, wat gratis publiciteit, en weer over tot de orde van de dag. Ook nu met de antiracismebeweging in de Verenigde Staten zijn er weer talrijke steunbetuigingen van grote bedrijven. Allemaal met dezelfde nietszeggende strekking: ‘wij vinden racisme slecht en snappen die demonstranten wel’.
De kroon werd deze keer toch wel door Disney gespannen, die op de platforms van al zijn merken exact hetzelfde plaatje plaatste. Ik heb exact hetzelfde plaatje minstens vijf keer gezien: Disney, Star Wars , Marvel , Pixar en alle subkanalen die daaronder horen. Geen unieke boodschap van de individuele afdelingen, geen toegewijde steunbetuiging, gewoon één bedrijfsbericht. Veel killer en hartelozer dan dat kun je een boodschap niet delen.
Vanuit een marketingoogpunt is dit logisch. Een generieke en non-controversiële uitspraak als ‘racisme is slecht’ levert je lekker makkelijk lekker veel positieve reacties op, zonder dat je te veel mensen boos maakt. ‘Racisme is slecht’, de meeste mensen kunnen daar weinig tegenin brengen. Echter, vanuit een moreel oogpunt is het weinig meer dan schaamteloos misbruik van de situatie om zieltjes te winnen.
Dit soort bedrijven zijn enorm machtig. De grootste bedrijven ter wereld zijn vaak machtiger dan hele landen, en het feit dat ze invloed hebben op overheden is ook niet te ontkennen. Als deze bedrijven werkelijk een verschil willen maken, dan hebben zij enorm veel mogelijkheden om dit te doen. Toch doen ze dit bijna nooit.
Een belangrijke stap in het bestrijden van racisme en racistisch geweld is het uitlichten van de oorzaken, en misstanden aan de kaak stellen. Dit is ook waarom de protesten voor een groot deel gaan over politiegeweld, en de namen van slachtoffers zoals George Floyd worden herinnerd. Waarom zien we dan toch bijna geen enkele organisatie het lef hebben om dit te benadrukken? Waarom zeggen die bedrijven allemaal alleen maar ‘wij zijn tegen racisme’, en niet bijvoorbeeld: ‘wij zijn tegen politiegeweld’, ‘wij zijn tegen etnisch profileren’ of ‘wij zijn tegen discriminerend politiek beleid’? Simpel: door concreet te worden en pijnpunten aan te stippen kun je potentieel mensen tegen de borst stoten, zelfs als dit volkomen terecht is, en hierdoor lopen ze potentieel een klein beetje inkomsten mis.
Ook doen deze organisaties bijna nooit iets om daadwerkelijk te helpen, terwijl er enorm veel is dat ze kunnen doen. Ze kunnen bijvoorbeeld een klein percentage van hun oneindige bankrekening doneren aan organisaties die racisme bestrijden, minderheden in moeilijke posities helpen of de demonstranten steunen. Dit hoeft geen controversiële uitgave te zijn. Weinigen zullen moeite hebben met hulp voor mensen in kwetsbare posities. Toch gebeurt dit bijna nooit.
Ook kunnen zij aandringen op beter beleid bij overheden. Niemand kan ontkennen dat grote bedrijven invloed hebben op de overheid. Het maakt niet uit welke overheid of welk groot bedrijf, deze invloed bestaat. Ik ben er niet blij mee dat het bestaat, maar het bestaat. Denk aan Disney die het public domain heeft verwoest en fossiele bedrijven die lobbyen tegen klimaatmaatregelen.
Je zou toch denken dat als deze bedrijven echt gaven om de onderwerpen waar zij steun voor uitspreken, ze deze connecties zouden gebruiken om bij de overheid voor een beter beleid te lobbyen, zoals concrete harde maatregelen tegen politiegeweld. Maar nee, we zien bedrijven alleen bij de overheid als ze er zelf wat extra omzet uit kunnen persen.
Maar bedrijven hoeven niet eens naar buiten te kijken om hier iets mee te doen. Wat dacht je van intern beleid? Racisme is jammer genoeg nog bij veel bedrijven erg aanwezig. Diversiteit, zeker in de top van het bedrijfsleven, is ver te zoeken. Waarom nemen de bedrijven geen concrete maatregelen om dit binnen hun eigen bedrijf aan te pakken? Zeker voor de giganten als Amazon en Disney kan zo’n maatregel een enorm verschil maken. Maar ook dit blijft uit.
Dit maakt het extra pijnlijk als organisaties zich uitspreken over een onderwerp terwijl hun eigen beleid hier haaks opstaat. De voorbeelden houden niet op. De NFL heeft zich uitgesproken – dezelfde NFL waar racisme binnen alle takken van de organisatie zeer sterk aanwezig is. Amazon heeft zich uitgesproken – dezelfde Amazon wiens Ring deurbellen informatie doorspelen naar de Amerikaanse politie , die zich dus al jaren consistent schuldig maakt aan racisme en geweld. YouTube heeft zich uitgesproken. Toegegeven, zij hebben tenminste een beetje geld gedoneerd, maar dit is nog steeds dezelfde YouTube waar video’s met racistische, haatzaaiende toon gewoon mogen blijven staan tot er toevallig weer eentje in het nieuws komt. Hoe kun je het als bedrijf verantwoorden om je uit te spreken tegen racisme als je beleid het al jaren gewoon laat gebeuren?
Dit soort gedrag zien we keer op keer op keer van grote bedrijven terug. Schaamteloos van een serieus probleem gebruik maken om met een betekenisloos statement zieltjes te winnen, zonder enige intentie om hun macht en positie te gebruiken om het probleem serieus aan te pakken. Dit soort gedrag kunnen we niet tolereren. Racistisch geweld is geen kans voor goede PR. Het is een serieus, diepgaand probleem waardoor veel te veel mensen in angst moeten leven en waaraan te veel mensen nog steeds hun leven verliezen.
Deze bedrijven zijn een aantal van de meest machtige instanties ter wereld. Alleen je uitspreken is voor een organisatie van zo’n schaal niet genoeg. Als een bedrijf niet kan erkennen dat dit zo is, en zij niet bereid zijn werkelijk een bijdrage te leveren aan het tegengaan van het probleem, dan hebben zij in mijn ogen niet het recht om zich over het probleem uit te spreken.
Dus, Amazon, Google, Disney en al die andere bedrijven die zich nu uitspreken tegen racisme, maak een keuze. Vinden jullie werkelijk dat racisme en racistisch geweld een probleem zijn wat aangepakt moet worden om verder onnodig leed en angst voor alle mensen van kleur te voorkomen? Zeg dan niet alleen wat, maar doe iets. Vind je dit niet of wil je niets doen? Houd dan gewoon je kop.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (5)

Sam V
Sam V2 jun. 2020 - 13:51

Eens met de schrijver dat bedrijven gebruik maken van trends in hun omgeving. Is verder echter niets schaamteloos aan, maar pure marketing. Zo werkt het. Ik denk dat deze bedrijven daarbij wel degelijk achter deze statements staan, maar wellicht zullen vinden dat het niet aan hen is, de wereld op die punten te veranderen of dat ze andere zaken nog belangrijker vinden. Namelijk waarvoor ze opgericht zijn. Maar dat zeggen, levert te veel negatieve publiciteit op. Vage antwoorden zijn dan verstandiger. Daarbij heeft geen enkel bedrijf baat bij het uitsluiten van groeperingen. Immers potentiële klanten. De voorbeelden van de schrijver zijn dan ook zwak en zullen dat ook blijven. De NFL (overigens eerder een bedrijfstak dan een bedrijf) is niet racistisch omdat er niet veel zwarte hoofdcoaches zijn (kan ook andere oorzaken hebben) of omdat de teamnamen niet aangepast worden (merknaam met veel waarde). Amazon is niet racistisch omdat ze informatie doorspelen aan de politie (namelijk ongeacht het ras van de personen op de video’s) en YouTube is niet racistisch omdat ze video’s laten staan. Er staan video’s op over vele groeperingen. Van KKK tot de Black Panthers. Hoe is YouTube dan racistisch of zouden ze niet tegen racisme optreden? Kan ook te maken hebben met een visie op vrijheid van meningsuiting. Deze bedrijven maken keuzes die de schrijver niet aanstaan, maar om dan te zeggen dat ze verder moeten gaan dan statements, wordt niet door de schrijver voldoende beargumenteerd. Hij is het er niet mee eens, dat is wel duidelijk.

badgast
badgast2 jun. 2020 - 12:58

Het bezwaar tegen een duidelijke, eenduidige verwerping van racisme op niveaus binnen een bedrijf is mij volkomen onduidelijk. Het lijkt mij juist wenselijk en te prijzen als een bedrijf luid en duidelijk stelt dat discriminatie binnen het bedrijf niet acceptabel is. Als je binnen de verschillende subafdelingen verschillende geluiden laat horen kan juist de latente racist zeggen dat het binnen de eigen onderafdeling minder of anders van toepassing is. Dat bedrijven meer mogen doen, tja. Maar Disney gaat niet over de politie. Disney gaat niet over Trump. Disney gaat over Disney. Je kan beter proberen de eigen tent goed schoon te houden dan te mopperen over de smeerboel bij de buren. Mopperen over de buren is een uitnodiging tot whataboutism. Als iedereen zorgt voor zindelijkheid binnen de eigen tent wordt de maatschappij al een heel stuk schoner.

Zeurmachine
Zeurmachine2 jun. 2020 - 11:30

Als bedrijven èrgens goed in zijn, is het selectie en uitsluiting. Op een gemakszuchtige arrogante wijze. Wie je ook bent, het is voor de burger onaanvechtbaar. Er is een rijtje kenmerken dat bepaalt hoe ver je komt in de wereldmaatschappij. Man Mooi Gezond Startkapitaal Hoog opgeleid 20-45 jaar Hoe meer je afwijkt, hoe beroerder je kansen bij het bedrijfsleven, en daarmee in de samenleving als geheel. Raskenmerken en gendergevoel hoeven niet eens in het rijtje voor te komen. De kaarten zijn lang geleden al geschud. Bovenstaande opsomming is al ruim voldoende om iedereen in hokjes en vakjes vast te zetten. Inclusiviteit en diversiteit zijn daarmee holle begrippen. Je komt namelijk niet om het bovenstaande rijtje heen. Het bedrijfsleven is dè blokkeerfactor in het leven van een individu. Statements van deze conservatieve kolossen zoals beschreven in het artikel getuigen van schijnheil: je kunt met je gedrag hun afstopsysteem niet trotseren. Zij zijn daarom juist de reden van zo veel frustratie en gemiste kansen.

2 Reacties
Max6
Max62 jun. 2020 - 12:50

Tja, ik mis in dit lijstje toch echt kenmerken als zelfvertrouwen, sociaal en intelligentie... maar misschien als je die mist dat je denkt dat andere kenmerken de belangrijkste zijn (?) "Het bedrijfsleven is dè blokkeerfactor in het leven van een individu." Onzin, dan start je toch zelf iets op... of je gaat werken voor de (semi-)overheid. Kansen genoeg buiten 'het bedrijfsleven'

Zeurmachine
Zeurmachine2 jun. 2020 - 18:01

@max. Nee, juist geen kansen buiten het bedrijfsleven om. Tenzij je in trickle down blijft geloven.