Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Jesse Klaver wil met links blok Nederland gaan verbouwen

Een heldere linkse agenda moet de kiezer overtuigen van een betere toekomst
Joop

Baudets oikofobie is niet het probleem

  •  
27-09-2013
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Xenofobie is het gevaar dat ons bedreigt, niet de angst voor het eigene
Nederland heeft last van oikofobie, angst voor het eigene, betoogt Thiery Baudet in zijn gelijknamige boek. De filosoof slaat de plank helemaal mis. Xenofobie, angst voor het vreemde, is onze grootste bedreiging, reageert Jeroen van Gerven.
In een boek en een aantal recente artikelen heeft Thierry Baudet de term oikofobie als tegenhanger van xenofobie geïntroduceerd. De filosoof doelt hiermee op een angst voor het eigene en in Nederland zouden we er ernstig mee te kampen hebben. We zouden ons ‘thuis’ verwaarlozen en onszelf onvoldoende weten te waarderen ten opzichte van het buitenland.
Helemaal onherkenbaar is dat niet. Er is in ons land zeker een onderstroom die onszelf tamelijk laag inschat of ons schuldig acht aan de ellende van anderen. Gemakkelijk wordt bijvoorbeeld gezegd dat iets ‘on-Nederlands goed’ is. Xenofobie is volgens Baudet juist een niet bestaand probleem.
De realiteit is dat beide fenomenen naast elkaar bestaan en zich tot elkaar verhouden als communicerende vaten. Naar mijn mening is de xenofobie recent juist meer toegenomen, wat gepaard gaat met het oppoetsen van de eigen cultuur en het sterker benadrukken van de Nederlandse belangen. Xenofobie is dan ook een veel groter probleem dan oikofobie.
Baudet noemt drie ontwikkelingen waarin de oikofobie zich manifesteert en waarmee de elite min of meer bewust de rust in het vaderland zou verstoren: immigratie en de multiculturele samenleving, de Europese integratie en moderne kunst. Dat laatste desoriënteert mensen, volgens Baudet. Ik kan het moeilijk inzien en het lijkt me meer een uiting van algemene weerzin tegen de elite. Ik laat het verder maar buiten beschouwing.
Dat het propageren van immigratie, multiculturaliteit en ‘Europa’ enigszins samengaat met het relativeren van de eigen cultuur en belangen is aannemelijk. Daar kun je bezorgd om zijn en kritiek op hebben, maar het is toch een betrekkelijk klein probleem. Het zou te betreuren zijn als cultuurverschillen volledig verdwijnen, maar dat is bepaald niet aan de orde. Nederland is als geheel niet wezenlijk minder herkenbaar geworden en beschikt over voldoende sterke cultuurdragers en eigenheid. Laat staan dat er een doordacht plan van de kant van de elite zou bestaan, waarvan het toelaten van immigranten en het lidmaatschap van de EU deel uitmaken.
Nederland is een klein land, omringd door tamelijk sterke culturen, zoals de Franse, Duitse en Angelsaksische. Daarmee zijn we wellicht wat kwetsbaarder voor en afhankelijker van buitenlandse invloeden. Voor zover dit een probleem is, is het een eeuwenoud probleem, waaraan we nooit ten onder zijn gegaan.
Voor alles acht ik oikofobie een achterhaald probleem. In de vorige eeuw zag je nog wel dat problemen rondom immigranten, toen die er eenmaal waren, onder het tapijt werden geveegd of dat kritiek op de multiculturele samenleving werd weggezet als racisme, waardoor de eigen bevolking zich soms achtergesteld voelde – maar dat niet wezenlijk werd. Die tijd ligt echter ver achter ons en ook de EU is al lang geen heilige koe meer.
Integendeel. Wie in deze tijd politiek wil scoren, moet zich vierkant keren tegen het vreemde: moslims, Polen, Europa en wat dies meer zij. De eigen cultuur wordt tegenwoordig eerder opgedrongen aan immigranten dan weggepoetst en in Brussel is Nederland een van de landen die het meest op de rem trappen. Xenofobie bestaat wel degelijk en is juist helemaal ín.
De manifest geworden xenofobe houding pakt vele malen slechter uit voor ons land dan de onderstroom die de Nederlandse eigenheid enigszins relativeert. We leven namelijk in een met name door internet en sociale media steeds kleiner en opener wordende wereld. Samenleven veronderstelt daardoor dat we ook contacten over de grens weten te leggen en te onderhouden. Binnen dat verkeer is het een kwestie van basisfatsoen dat we vreemde culturen niet zien als iets om buiten de deur te houden en het nationale belang niet per definitie boven supranationale belangen stellen. Anders sluit je jezelf af van de buitenwereld.
Zowel immigratie als Europese eenwording is bovendien een ontwikkelingen die niet meer te keren is, of we het nou leuk vinden of niet. De reële discussie is beperkt tot de vraag ‘meer of minder?’. In plaats van ons (onnodig) druk te maken of we nog wel Nederlands genoeg zijn, kunnen we er beter voor zorgen dat we blijmoedig of met frisse tegenzin onze internationale positie vestigen. Ook de huidige economische crisis is dermate internationaal van karakter dat we die alleen te lijf kunnen door partners te zoeken in Europa en ons te verdiepen in wat er op andere continenten gebeurt.
Oproepen om ons te richten op het oppoetsen van het eigene in een tijd van mondialisering verraadt een grote angst om niet mee te kunnen in de grote boze buitenwereld. We zullen deze eeuw het sterkst staan als we blind vertrouwen op de kracht van onze oikos en de xenos kunnen zien als een boeiende en noodzakelijke uitdaging en niet als een bedreiging waartegen we ons moeten verzetten door ons naar binnen te keren.

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (6)

Segbars
Segbars27 sep. 2013 - 9:47

Baudet levert de pseudo-wetenschappelijke onderbouwing van de PVV-xenofobie. Zijn vergelijking van de EU met het nazisme en het 1000-jarig Rijk is van een stuitende onwetenschappelijkheid. Hij ontkent de nationalistische teneur in het Nazi-denken om de schijn van gelijkenis met de PVV af te wentelen. Vergeefs.

[verwijderd]
[verwijderd]27 sep. 2013 - 9:47

dus je tegenargument is dat het maar kleine problemen zijn en dat we ons geen zorgen moeten maken niet echt een bijdrage baudet heeft deels gelijk, immigratie op zich is niet een probleem, de uniforme groepen die zich afzonderen en zo de realiteit van de multiculturele samenleving (geen mengsel maar eilanden) creëert is dat wel europa met zijn grijs makende regels waar alles moet wijken voor een visie die niet door de mensen gedragen wordt is dat ook, niet alleen omdat ze identiteitrovend is, maar vooral omdat ze identiteit afneemt uitpoetst en vervangt door een "we zijn allemaal europeanen" kreet het gebrek aan eigen is overal zichtbaar van klein tot groot, als mensen hun straat niet als eigen zien zullen ze die verwaarlozen, het vuil laten liggen etc. Als mensen hun land niet meer als eigen zien dan zullen ze de democratie laten versloffen, stoppen met stemmen, de politiek/ambtelijke klasse de kans geven om dat te doen wat zij willen en niet wat de mensen willen het is wel grappig je hoort hier zo vaak mensen klagen over de cultuursector, maar als je je eigenheid opgeeft heb je toch ook geen cultuur meer, die ook niet meer nodig?

2 Reacties
Qizilbash
Qizilbash27 sep. 2013 - 9:47

"de uniforme groepen die zich afzonderen en zo de realiteit van de multiculturele samenleving (geen mengsel maar eilanden) creëert is dat wel" Dit is slechts gedeeltelijk waar. Allochtonen die wel gemengd willen wonen stuiten tegen obstakels zoals de eis van veel (blanke) gemeenten dat er binding (historisch, familie of werk) moet zijn met de gemeente. Historisch gezien is er bij allochtonen natuurlijk vrijwel altijd geen binding met zo'n gemeente en ook via werk de gemeente binnenkomen is zelden mogelijk. Allochtonen zijn vaak lager opgeleid als autochtonen (dit verandert steeds meer) wat werken in kleinere gemeenten met weinig laaggeschoolde arbeid moeilijk maakt. Lokale autochtonen krijgen, bij gelijke en vaak zelfs mindere geschiktheid, de voorkeur boven allochtonen die dan ook nog eens nog niet in de regio wonen en zo direct al een reden leveren voor afwijzing bij een sollicitatie. Zelfs als het lukt om zo'n gemeente binnen te komen zijn er voor de eerste allochtonen moeilijkheden zoals bijv. het vinden van een halalslagerij of een importwinkel met buitenlandse goederen. In sommige gemeenten is er sprake van racisme. Dan word je door de hele buurt met de nek aangekeken, wordt je auto bekrast, poep door je brievenbus gedaan, racistische graffiti op je huis gespoten of ramen ingegooid. Allochtonen die buiten de Randstad of de kleinere (fabriek)steden, met een geschiedenis van gastarbeiderschap, willen wonen, moeten aan veel voorwaarden voldoen, veel opofferen en risico's lopen. Eigenlijk zou je eerder kunnen zeggen dat juist autochtonen de status quo van afzondering van uniforme groepen in de betreffende gemeenten willen handhaven. Natuurlijk zijn er ook veel (vaak Friese) gemeenten die allochtonen verwelkomen net zoals zij dat bij autochtonen doen. Misschien is het een idee voor de overheid om dergelijke gemeenten en allochtonen bij elkaar te brengen en de werkgelegenheid in deze regio's te bevorderen.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman27 sep. 2013 - 9:47

[europa met zijn grijs makende regels] De enigen met grijd makende regels zijn de nationalisten, die mij vertellen dat ik aan oikofobie leidt. Ik houd van moderne kunst. Dat hoort niet bij een Nederlander, aldus Baudet. Ik houd ervan om mensen te ontmoeten met andere leefgewoontes dan de mijne, met een andere achtergrond dan de mijne, ik houd er van om met die mensen te praten. Dat hoort niet volgens de grijze regels van de nationalisten. Dat is eigenlijk nog het meest benauwende aan die golf van nationalisme: de verstikkende mal waar ze iedereen in proberen te drukken.

[verwijderd]
[verwijderd]27 sep. 2013 - 9:47

Niet xenofobie maar de verregaande vorm van sociale integratie waarbij de eigen culturele identiteit steeds verder wordt verlaten en er sprake is van een aanvaarding van de waarden en levensstijlen gedicteerd door de EU. Door xenofobie in het artikel als tegenstelling van oikofobie te gebruiken ondergraaft de auteur zijn eigen stelling. Nederland een van de dichtstbevolkte landen ter wereld met een enorme culturele diversiteit en bijna 17 miljoen inwoners waarvan 5 miljoen mensen met voorouders niet afkomstig uit Nederland. Hoe kan je als volk xenofoob zijn als bijna 1/3 andere roots heeft en dus ook deel uitmaken van de maatschappij? Kan het ook zo zijn dat de grenzen qua opnamenvermogen van een maatschappij zijn bereikt?

1 Reactie
dino_radja
dino_radja27 sep. 2013 - 9:47

Het volk is ook niet xenofoob. Maar sommige mensen zijn dat wel. Dat zijn mensen die de realiteit maar blijven ontkennen, alsof er ooit een andere samenleving is geweest dan een multiculturele. mensen die ageren tegen het vreemde. Xenofoben.