Apotheker Nieuwegein weigert zorg aan trans personen, minister grijpt in

Een apotheker in Nieuwegein heeft besloten op basis van zijn christelijke overtuigingen, geen noodzakelijke medicatie te verstrekken voor trans personen of homoseksuelen, of medicatie als de morning-afterpil, en ook geen anticonceptie. Dat bericht is op een verontrust opinieartikel in de Volkskrant afgelopen weekend enigszins onder de radar gevlogen. PRO-Kamerlid Lisa Vliegenthart wilde van minister Sophie Hermans (VVD, Volksgezondheid) hoever een medisch specialist mag gaan in diens gewetensbezwaar.

De betreffende apotheker, Florus Krijgsman, heeft op de eigen website staan:

De geboden en beloften van God, welke in de Bijbel zijn opgeschreven, vormen het uitgangspunt van ons handelen. De mens is een door God geschapen wezen en dient daarom te allen tijde met respect voor het leven te worden behandeld. Deze overtuiging is niet verenigbaar met zaken als abortus provocatus, de morning after pil en euthanasie. Vanuit deze overtuiging wordt er in apotheek Vreeswijk geen euthanatica, geen morning-afterpil, geen spiralen (IUD’s) voor anticonceptie afgeleverd. Ook wordt er geen receptuur verstrekt die betrekking hebben op een abortus provocatus.   Ook voor het afleveren van medicatie voor genderdysforie, de hormoonbehandelingen, vragen wij u een andere apotheek te zoeken. Er zijn hierover in het werkveld afspraken gemaakt.

Dionne Maria Hallegraeff schrijft in het opiniestuk in de Volkskrant:

Krijgsman overtreedt geen vage morele norm. Hij overtreedt de eigen regels van zijn beroepsvereniging. In de WGBO-handleiding van de KNMP staat zwart op wit dat een apotheker een patiënt ‘niet simpel de deur mag wijzen’, en dat die een actieve zorgplicht heeft om door te verwijzen. Zelfs een patiënt die structureel weigert te betalen, moet noodzakelijke zorg blijven krijgen. Maar volgens Krijgsman is zíjn geloofsovertuiging genoeg om een tienermeisje met een gescheurd condoom of een trans persoon halverwege transitiemedicatie te weigeren.

Dat dit nu gebeurt, is een direct gevolg van het huidige politieke en inmiddels ook culturele klimaat in Nederland.

Behalve Vliegenthart wilde ook Kamerlid Wieke Paulusma (D66) een reactie van de minister op het handelen van de apotheker. Tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer zei Hermans dinsdag dat bezwaren zoals die van Krijgsman in het kader van het huidige recht op gewetensbezwaar in de zorg inderdaad wel kunnen gelden voor bijvoorbeeld euthanasie of abortus. Dat geldt echter niet voor ontzeggen van medicatie voor LHBTQ+-personen of spiraaltjes of de morning-afterpil.

ANP meldt:

"Het gewetensbezwaar is niet bedoeld voor reguliere zorg. We moeten ervoor zorgen dat het op een eerlijke en goede manier wordt toegepast", was de reactie van Hermans.

SGP-Kamerlid André Flach vroeg zich af waarom dit in de Kamer werd besproken. Hij zei dat er geen sprake is van een leveringsplicht voor apothekers. Hermans beaamde dat, maar zei dat er wel een zorgplicht is waar apothekers aan moeten voldoen. "Ik wil ervoor waken dat door woorden de zorgplicht wordt omzeild."

Het recht op gewetensbezwaar in de zorg bestaat sinds de jaren 70 en 80, toen medische handelingen als het recht op abortus en euthanasie werden erkend. Hermans zei in het vragenuur ook niet van plan te zijn het gewetensbezwaar te verruimen. Ook zei ze dat ze met de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) heeft gesproken en dat die met de betreffende apotheker uit Nieuwegein in gesprek gaat.