Als Nederland iets nodig heeft, weet Den Haag het noorden altijd te vinden

Geachte minister IenW, geachte bestuurders van Rijkswaterstaat,

Vorige week werd bekend dat het geld voor onderhoud aan rijkswegen in Fryslân, Groningen en Drenthe op is.

Op!

Terwijl bruggen al jaren wachten op vervanging. Terwijl wegen achteruitgaan. Terwijl zelfs de bewegwijzering langs sommige rijkswegen zo versleten is dat de letters er bijna af vallen.

Dit gaat niet alleen over asfalt, dit gaat over een patroon dat inwoners van Noord-Nederland maar al te goed kennen. Toen Nederland gas nodig had, kwam het uit Groningen. De opbrengsten verdwenen naar de staatskas, de schade bleef achter in de regio. Nu verschuift de winning naar de kleine gasvelden en klinkt zelfs alweer de roep om het Groningerveld open te houden.

Voor de energietransitie wordt opnieuw naar het noorden gekeken. Windparken boven de Wadden, kabels door kwetsbare natuurgebieden en nieuwe ingrepen in het landschap. Als Nederland iets nodig heeft, weet Den Haag het noorden altijd te vinden. Maar als het gaat om investeringen in de regio zelf, blijkt het geld opvallend vaak op.

Ook het openbaar vervoer staat onder druk. Verbindingen verdwijnen, voorzieningen verschralen en de werknemers trekken aan de bel over hun arbeidsomstandigheden. Toch moeten inwoners volgens Den Haag vaker de auto laten staan. Hoe dan? Met een bus die niet rijdt? Over wegen waarvoor geen onderhoudsgeld meer beschikbaar is?

Ondertussen worden ook in het noorden de prijzen steeds verder gelijkgetrokken met de Randstad. Huizen worden verkocht voor Randstadprijzen. De energierekening is niet lager omdat je in Fryslân woont. De boodschappen zijn niet goedkoper omdat je in Groningen of Drenthe woont. Maar de lonen zijn hier niet hetzelfde als in de Randstad.

Zo ontstaat een situatie waarin mensen steeds meer betalen voor een land dat steeds minder terug lijkt te doen voor hun regio.

Dat is geen gelijkwaardigheid. Dat is achterstelling in een nieuw jasje.

Mensen in Fryslân, Groningen en Drenthe vragen niet om een voorkeursbehandeling. Ze vragen om iets heel eenvoudigs. Dat de overheid haar werk doet.

·       Dat bruggen worden vervangen voordat ze onveilig worden.

·       Dat wegen worden onderhouden voordat ze verslechteren.

·       Dat openbaar vervoer een publieke voorziening blijft.

·       En dat het noorden niet alleen belangrijk is wanneer er gas gewonnen, stroom opgewekt of ruimte gezocht moet worden.

Solidariteit betekent dat lusten en lasten eerlijk worden verdeeld. Het noorden levert al decennialang zijn bijdrage aan Nederland, dan mag het ook rekenen op een overheid die bereid is terug te investeren. Geen mooie woorden, geen nieuwe beloften, maar daden!