Als katholiek gedoopte begrijp ik de houding van het kabinet wel

We zeggen: “eigenlijk mocht het niet, die aanval op Iran”. Dat is nu in ons belang

Zan, Zendegi, Azadi.

De ontwikkelingen in het Midden-Oosten verlopen zo snel dat elke positiebepaling veroudert waar je bij staat. Als katholiek gedoopte begrijp ik de houding van het kabinet-Jetten wel. Toen zaterdagochtend de oorlog uitbrak, riep Rob Jetten alle betrokkenen op tot terughoudendheid. Dat was het meest verstandige dat men op dat moment kon zeggen. Dat niet alleen: het was ook in het nationaal belang. Niemand wist immers welke kant het op zou gaan. Inmiddels woedt de oorlog drie dagen en hij dreigt zich uit te breiden. Dat vereist een nieuwe analyse, die ook weer in het belang moet zijn van ons land.

We hebben veel bondgenoten, maar we zijn in die allianties een junior partner. Nederland is een economisch machtig maar politiek en zeker militair een zwak land. Daarom hebben wij belang bij een wereldorde die berust op het internationaal recht. Waar het recht van de sterkste ook officieel geldt, delven wij zeker het onderspit.

De aanval van Israël en de Verenigde Staten was in strijd met het internationaal recht. Het was pure agressie, geen proactieve actie om te voorkomen dat een vijand aanviel.  Aan de ander kant was het doelwit een misdadig regime dat politieke tegenstanders uitroeit. Het ontzag zich niet bij het neerslaan van de laatste volksopstand veertigduizend slachtoffers te maken, misschien zelfs meer. Dat is de orde van grootte in Gaza. En dat in enkele dagen. Als het woord genocide voor Gaza gewettigd is, dan geldt dat zeker ook voor de januarimoorden in Iran.

Daarom zegt de regering nu begrip te hebben voor het Amerikaanse en Israëlische ingrijpen. De oorlog is niet legitiem, strikt juridisch gezien zelfs onrechtvaardig. Toch is de aanval van Israël en Amerika voorstelbaar, ook al zijn de motieven van Netanyahu en Trump ongetwijfeld niet zuiver en hebben zij weinig te maken met gerechtigheid en bescherming van de zwakken.

Met andere woorden: het antwoord op de vraag “Mochten Israël en de Verenigde Staten Iran aanvallen?” luidt: “Eigenlijk niet”.

Eigenlijk niet. Dat zegt de wijze pastoor als het toepassen van het canoniek recht in een bepaald geval tot onrechtvaardigheid zou leiden. Dan wijkt de letter voor de geest.

Daarom begrijp ik de huidige positiebepaling van het kabinet. Een betere houding is er niet. Dit is wat Nederland nodig heeft.

Althans vandaag en vast nog morgen. Daarna ligt alles weer open.

Luister niet naar calvinistische regelneven. Koos Postema zei het al: calvinisme moet altijd en overal worden bestreden. En verder: Zan, Zendegi, Azadi, vrouw, leven, vrijheid. Dat is eigenlijk een Koerdische leus die in heel Iran is overgenomen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de oorlog bereikt je portemonnee