Als Jetten niets doet, raken honderdduizenden in de schulden

Die kunnen door de stijgende energieprijzen niet meer rondkomen.

Geheel in de geest van het liberalisme uit 1850 ziet het kabinet-Jetten geen rol voor zich in de energiecrisis. De ontwikkelingen verlopen razendsnel. Er is grote kans dat de dingen over een paar dagen heel anders liggen. Het kan net zo goed zijn dat de regering het model Evertsen volgt. Je kent de uitkomst al. Alleen draal je een paar dagen om de indruk te wekken dat je er zo goed over hebt nagedacht. Bovendien hebben we te maken met de ijzeren heinige solist Heinen, die leeft naar de slogan van de voormalige Zeeuws Meisje margarine: geen cent te veel. Vooral als dat dreigt te gaan naar mensen die het toch al niet breed hebben. Dat komt immers volgens het denken in Heinens kringen omdat ze er met de pet naar gooien en onvoldoende uren werken.

Hoe dan ook, als de regering blijft talmen en de zaak aankijken, staat ons een grote maatschappelijke crisis te wachten.

De stijgende energieprijzen zullen honderdduizenden gezinnen die nu nog net de eindjes aan elkaar weten te knopen, structureel in het rood duwen. Ze zullen zich gedwongen zien het ene gat met het andere te vullen. Zij krijgen dan te maken met aanmaningen, niet alleen van het energiebedrijf maar ook van de zorgverzekeraar en de woningbouwvereniging. Zulke bedrijven kennen maar al te vaak systemen volgens welke bij late betaling de ene boete na de andere rekening voor “administratiekosten” wordt opgelegd. Of zij verkopen de openstaande rekening aan zo’n woekerbedrijf dat die met korting koopt om vervolgens de schuldenaar zoveel mogelijk uit te persen. Dat mag allemaal in Nederland. Dat vinden de machthebbers oké. Niemand maakt aanstalten deze woeker buiten de wet te stellen.

Nederland kent nu al bijna 850.000 gezinnen met problematische schulden. Als de regering de stijging van de energieprijzen daadloos blijft aanzien, zal dit aantal snel met honderdduizenden groeien. Dat zal tot veel ontwrichting leiden die veel duurder is dan het invoeren van een gas- en lichtsubsidie voor mensen tot de lage middenklasse of het tijdelijk verlagen van de heffingen op energie.

En dat allemaal tegen de achtergrond van een kapseizende energietransitie. Ook dat nog.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie aangeboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de nieuwe oorlog