Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Als je vrede zoekt in Palestina, leer dan van het Duitse voorbeeld

  •  
27-10-2023
  •  
leestijd 6 minuten
  •  
2629 keer bekeken
  •  
ANP-482042176

Het is naïef te denken dat deze tragedie binnen een jaar of wat kan worden beëindigd.

Van het weekend demonstreren over de hele wereld weer honderdduizenden voor een eenheidsstaat tussen de rivier en de zee, die we om met emeritus leider van Denk en voormalig buurtgenoot Tunahan Kuzu te spreken "Palestina" noemen. Sommigen zullen hen wegzetten als apologeten voor terrorisme en antisemieten. Anderen zien in hen humanisten zijn die opkomen voor de rechten van onderdrukte volkeren. Ik noem ze vooral naïef. Het gaat hier om een conflict dat al meer dan een eeuw voortwoekert. Hoe kan dat nou in een jaar of wat met één enkele one size fits all oplossing worden beëindigd? Kijk eens hoe lang het geduurd heeft voor het probleem met Duitsland was geregeld.

Op 8 mei 1945 bereikten de geallieerden hun oorlogsdoel: de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Het land werd voorlopig verdeeld in vier zones die door de belangrijkste geallieerde machten, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Sovjet-Unie werden bestuurd. Op 23 mei 1949, vier dagen na mijn geboorte ging de Bondsrepubliek Duitsland van start met de zegen van de westerse geallieerden maar niet die van Stalin. Op 7 oktober 1949 werd in Oost-Berlijn de DDR uitgeroepen die het totale door de Sovjets bezette gebied omvatte. De regering erkende de grenzen daarvan als die van hun nieuwe republiek. In de Bondsrepubliek dacht men daar anders over: kanselier Konrad Adenauer en zijn regering wilden terug naar de grenzen van 1937. Het eiste de door Polen en de Sovjet-Unie geannexeerde gebieden ten oosten van de Oder en de Neisse terug. Op West-Duitse atlassen stond dan "zur Zeit von Polen besetzte Gebiete". De DDR werd niet erkend. Deze situatie duurde tot 1973 toen de Bondsrepubliek de DDR erkende. Over de door Polen en de Sovjet-Unie geannexeerde gebieden sprak men niet meer. De Bondsrepubliek accepteerde dit voortaan als een gevolg van de verloren oorlog.

Adenauer was al begonnen met de opbouw van relaties tussen zijn opvolgingsstaat van het Rijk dat de Holocaust organiseerde. Hij verleende een soort ondergrondse financiële steun die Israël in de eerste jaren van zijn bestaan hard nodig had. Daaruit groeiden steeds nauwere betrekkingen waarbij de Bondsrepubliek zoveel mogelijk het beleid van Israël steunde. De DDR steunde als satelliet van de Sovjet-Unie overigens de Palestijnen. Let wel: een kwart eeuw geleden of zo had ik het niet aangedurfd de problematiek rond Israël uitgerekend met die van Duitsland te vergelijken. Nu kan het eindelijk wel, hoop ik.

In 1989 viel de Berlijnse muur waarop de toenmalige bondskanselier Helmut Kohl met steun van de publieke opinie in de DDR – althans het grootste deel daarvan – een proces van hereniging op gang bracht. Die kwam op 3 oktober 1990 tot stand, vijfenveertig jaar na de ondergang van het Derde Rijk. Eigenlijk was het geen hereniging. De DDR trad tot de Bondsrepubliek toe. De sociale en economische hereniging had veel voeten in de aarde, kostte honderden miljarden en leidde tot veel ressentiment in het oosten. Dat duurt tot op de huidige dag voort.

De Bondsrepubliek mocht in 1955 toetreden tot de NAVO en in 1957 was ze een stichtend lid van de Euromarkt, die zou uitgroeien tot de Europese Unie. De lidstaten daarvan vreesden een overwicht van het herenigde Duitsland. Bondskanselier Kohl kocht dit af door zijn gerenommeerde D-Mark in te ruilen voor de Euro. Zo ziet U opnieuw dat internationale ontwikkelingen gevolgen hebben in uw portemonnee.

De ressentimenten tegen Duitsland zijn nog steeds niet verdwenen. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het bijzondere wantrouwen waarmee men de groei van de populistische Alternative für Deutschland volgt terwijl een extreem rechtse dame met een fascistisch verleden zonder meer premier van Italië kan worden en in die kwaliteit door Mark Rutte op de wang wordt gekust.

Dan moet dat tussen de rivier en de zee maar even in een vloek en een zucht geregeld worden!

Als er al een oplossing mogelijk is, dan zal die stap voor stap tot stand moeten komen. Voorlopig blijjft Hamas de grootste hinderpaal. Die heeft zich met de pogrom van 7 oktober onmogelijk gemaakt. Aan de andere kant heeft Israël een lange traditie van ondergrondse onderhandelingen met Hamas. Het land heeft zelfs toegestaan dat de terreurorganisatie door koeriers uit Qatar met koffertjes geld werd ondersteund. Ze reisden via Tel Aviv over de weg naar Gaza. Weliswaar beweert Netanyahu dat de strijd doorgaat tot Hamas is uitgeroeid maar de vernietiging van het bovengrondse Gaza kost Israël steeds meer sympathie. Zo zullen Europese gezagsdragers het nu wel uit hun hoofd laten om nog de vlag van Israël uit te steken. Integendeel, zij vragen om gevechtspauzes. President Biden laat door zijn houding merken dat hij niet gediend is van een groot grondoffensief. Hamas heeft inmiddels de vrijlating van de gijzelaars afhankelijk gemaakt van een wapenstilstand. Zo langzamerhand wordt het tijd dat de Israëlische regering laat weten dat Hamas genoeg schade heeft geleden en dat voldoende duidelijk is gemaakt wat je overkomst als land of beweging als je een pogrom tegen joden onderneeemt. Gevechtsonderbrekingen kunnen in lengte toenemen en vervolgens de vorm aannemen van een langdurige wapenstilstand waarbij alle gijzelaars worden vrijgelaten.

Je kunt dit allemaal niet aan de Israëli en de Palestijnen overlaten. Het werkt alleen als die onder toezicht van de Verenigde Naties geschiedt en een vredesmacht beide partijen uit elkaar houdt. Israël krijgt nu kans om nieuwe verkiezingen te organiseren en een eind te maken aan het tijdperk Netanyahu. Dat hij en veel van zijn medestanders daarna ter verantwoording zullen worden geroepen voor de gevolgen van hun (wan)beleid.

Met de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever moet het afgelopen zijn. In 2005 heeft Israël de joodse vestigingen in de Gazastrook laten ontruimen. De Verenigde Staten en de Europese Unie maken hun solidariteit met Israël afhankelijk van een dergelijke aanpak in de Westelijke Jordaanoever. De 500.000 kolonisten worden in het oorspronkelijke Israël gehervestigd. De dorpen en kibboetzim worden ter beschikking gesteld aan de Palestijnen. Als de kolonisten zich met de wapens verdedigen, moeten zij door het Israëlische leger worden verslagen. Hierna beginnen de onderhandelingen over een tweestatenoplossing. Je zou erover kunnen denken dat de bezetting van de Westelijke Jordaanoever door Israël in stappen wordt vervangen door eentje van de Verenigde Naties. Een oplossing  voor Jeruzalem wordt gevonden in gedeelde soevereiniteit. Israël krijgt eindelijk een grondwet. De Palestijnen stellen er een op. Destijds hadden de overwinnaars grote invloed op de constitutie van de beide Duitslanden. Zowel Israël als Palestina zouden zich constitutioneel moeten verplichten te streven naar samenwerking en hereniging. Dit zonder deadlines. In de grondwetten komt bovendien dat er in de democratie geen plaats is voor partijen die voortkomen uit terroristische bewegingen. Zowel Israël als Palestina roepen tribunalen in het leven om misdaden tegen de menselijkheid te beoordelen. Een alternatief hiervoor is een amnestie voor iedereen. Die kun je dan later weer intrekken als veel oud zeer is gesleten zoals bijvoorbeeld in Argentinië gebeurde, waar Videla toch de bajes in ging.

Toch zullen hoe dan ook aan alle kanten schuldigen de dans ontspringen. Dat is niet te vermijden, zo leert de ervaring met de ontmanteling van andere conflicten en dictaturen. Het voelt uiterst onaangenaam en verkeerd maar dat is een prijs die je betaalt voor vrede.

Israël herkrijgt de grenzen van voor 1967. De rest is voor Palestina. Oogt allerminst lekker maar is het gevolg van verloren oorlogen. Duitsland heeft die ook betaald. Voortaan hoeven beide landen geen miljarden meer te vergooien aan pogingen tot wederzijdse vernietiging maar aan wederopbouw. En je weet dat je kinderen later trouwen in plaats van dat zij martelaar worden.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen maar de affaire rond het Groninger aardgas evenmin.

Beluister het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: Israël, Hamas, Palestina, informatieoorlog nepnieuws.

Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.