Alles van waarde is kansloos

Boeken ontwaarden, dat is helaas al een aantal jaren een feit. Mensen ontspullen en ze ontboeken als een razende. Alle bezit devalueert. Zou kunst die weg ook ooit gaan en pikken we straks gratis meesterwerken mee bij de kringloop? Afwachten maar voor de hebberigen onder ons. Intussen staan tussen de vers ingebrachte boeken de meest recente bestsellers voor een grijpstuiver in de bak en pikte ik er onlangs zomaar een gesigneerd (!) exemplaar van Stephen Fry’s chronicles uit mee. “Have fun. Stephen Fry”, het staat er echt.

Als je ‘m niet zelf haalt, heeft men natuurlijk nooit 100% zekerheid over de echtheid van een handtekening, maar deze is zeer geroutineerd en daadkrachtig geplaatst en ademt daarmee een hoog authenticiteitsgehalte uit. Het zou een naamgenoot kunnen zijn die zijn naam op het schutblad schreef maar dit lijkt toch wel heel erg op ‘The real thing’. De krabbel is bovendien dermate stevig gezet dat het aan de achterzijde van het papier een klein reliëf heeft veroorzaakt. Het verraadt de geoefende signeerhand van iemand die gewend is lange rijen wachtenden in korte tijd tevreden te stellen, daarom staat er misschien ook geen naam van de begunstigde bij.

Men ziet het Fry doen. De vriendelijke, altijd wat afwezige glimlach naar boven gericht, een welgemeend “There you are..”, de overhandiging en dan… ‘The next in line’. Hoe welgemanierd Fry ook mag voorkomen, “To whom do I make this out” of zelfs een clichématig “What’s your name, might I ask?” zie ik hem eenvoudigweg niet vragen. Dergelijke platitudes lijken niet te passen binnen zijn vocabulaire.

Die dictie, die eruditie en zijn algehele verschijning doen altijd een diep geestesleven vermoeden, of eigenlijk weten we dat inmiddels wel zeker. Stephen Fry is naast ex-komiek (bestaat die fase?) briljant causeur, briljant schrijver, een aardige acteur en presentator en schaamteloos chroniqeur van zijn eigen ‘Groot Menselijk Onvermogen’. “What Fry does, essentially, is tell us who he really is. A painfully honest attempt to tear the mask aside… we are splendidly the better for it” observeerde The Observer eerder bondig.

Wie de figuur van Fry een beetje kent kan zich dan ook niet anders dan verwonderen over het feit dat de aimable Brit, met zijn status, nog zin heeft in uitputtende promotie-interviews en signeersessies. Zijn bijzondere brein dient uitsluitend te verwijlen in de rust en schoonheid van ‘England’s mountains green’ The English countrylife waar hij tot in lengte van dagen prachtige werken kan schrijven, far from the madding crowd.

Toch aardig dat hij blijk geeft één van de meest lachwekkende menselijke eigenschappen te bezitten, te weten die van ijdelheid. Keer op keer blijft hij bereid af te dalen uit zelfgekozen isolement om zijn schrijfsels op de geijkte wijze te pluggen en ons, zijn lezerspubliek, met minzaam geamuseerde blik te bedienen.                                                   

Dat brengt ons tenslotte bij de mysterieuze ontvanger van de handtekening; wie zocht geduldig dat plaatsje in de rij, haalde zijn/haar trofee om trots te delen met vrienden en familie en komt tenslotte toch op het idee het boek bij een kringloop af te geven? De knalharde rug doet zelfs vermoeden dat het exemplaar niet eens gelezen is. Betreft het een onverdiend cadeau?

Inmiddels vond ik, een voor verzamelaars wellicht nog begerenswaardiger handtekening, en wel die van de actrice Sharon Stone in haar eigen (ghostwriting?) autobiografie. In de ramsj voor twee euro, en wederom ‘The real thing’.                           

Maar ooit grote Hollywoodbelofte of niet, tóch ging mijn hart sneller slaan bij een blik op Fry’s krabbel. Over devaluatie van roem gesproken…