Ultrarijken verdienen vermogen aan herstel klimaatschade na die zelf veroorzaakt te hebben

De allerrijkste 0,1 procent van de wereldbevolking, zo’n 8 miljoen mensen, veroorzaakt meer CO2-uitstoot dan de armste 3,5 miljard mensen samen. Dat concludeert Oxfam Novib in een rapport dat dinsdag verschijnt, kort voor de VN-klimaattop in Turkije. Een lid van die groep draagt bijna 400 keer meer bij aan de huidige hittegolven dan iemand uit de armste helft van de wereld. Ook in Nederland is het verschil groot: de ruim 17.000 allerrijksten, met een gemiddeld jaarinkomen van 1,1 miljoen euro, stoten 18 keer zoveel uit als de armste helft van de bevolking. Een van hen produceert in twee jaar tijd evenveel CO2 als iemand uit die armste groep in dertig jaar tijd.

Het rapport laat daarnaast zien dat de klimaatcrisis ook een melkkoe is voor het grootkapitaal. Onder meer vermogensbeheerders BlackRock en Vanguard investeren fors in wederopbouw na klimaatschade. Die twee bedrijven investeren samen zo'n 1 biljoen euro in die bouwprojecten, maar investeren volgens de Duitse ngo Urgewald gezamenlijk ook ruim 530 miljard in fossiele brandstoffen, de grootste veroorzaker van de klimaatcrisis.

De hulporganisatie wijst er nog maar eens op dat het juist de mensen die het minst aan de crisis bijdragen zijn, die er het hardst door worden getroffen. Klimaatexpert Jacqueline Persson, medeauteur van het rapport, noemt het beeld dat iedereen even verantwoordelijk en even kwetsbaar is dus pertinente “onzin”. Rijken kunnen volgens haar uitwijken naar veiliger plekken, terwijl anderen hun huis, oogst en soms hun leven verliezen. Oxfam waarschuwt dat in 2050 tot een miljard mensen ontheemd kunnen zijn door klimaatverandering, vooral in landen die nu al het zwaarst worden geraakt.

Oxfam Novib roept regeringen op de klimaattop op om rijke vervuilers te laten betalen via permanente vermogens-, inkomsten- en fossielebelastingen, meer klimaatgeld in de vorm van subsidies in plaats van leningen, en een verdrievoudiging van de aanpassingsfinanciering voor 2035.