Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Amerikaans Hooggerechtshof draait strijd tegen klimaatcrisis de nek om

Zeg maar dag tegen een leefbare planeet
Joop

Afvalgekte in gemeenten is gevolg van politieke keuzes

  •  
05-01-2021
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
31625604928_f77a300a55_o

© cc-foto: Roel Wijnants

Er zijn veel betere oplossingen dan het op kosten jagen van burgers met extra belastingen
Ten onrechte heeft de Rijksoverheid – in opdracht van de EU – het probleem van het restafval, via de gemeenten bij de inwoners neergelegd. Huishoudens zouden teveel restafval veroorzaken en gemeenten moeten dit terugdringen, zo is de redenering. Gemeenten die daarin niet slagen krijgen een boete.
Het doel achter de maatregelen is dat er minder restafval ontstaat en dat er meer wordt gerecycled. Met dat doel is niets mis. Maar de bedachte oplossing is een enorme omweg en dit leidt alleen tot meer problemen. Dat stelt ook het Afvalfonds Verpakkingen, dat namens de producenten de producenten verantwoordelijk is voor recycling. De doelstelling om de hoeveelheid restafval te beperken, zou averrechts werken, omdat het juist leidt tot vervuiling van PMD (plastic verpakkingen, metalen blikjes en drinkpakken). Dat probeleem wordt volgens de sector steeds groter.
Hoe werkt het op dit moment? De landelijke overheid heeft het probleem neergelegd bij de gemeenten, onder dreiging van hoge boetes als de restafvalcijfers niet dalen. Veel gemeenten schieten hierdoor in de stress, en treffen maatregelen met allerlei onwenselijke neveneffecten. Een van die maatregelen is Diftar: het systeem waarbij inwoners moeten betalen voor iedere extra kilo restafval.
In veel steden en wijken leidt dit tot ‘afvaltoerisme’: het dumpen van afval op plekken waar het niet hoort. Wijken worden er een openbare vuilstort door. Inwoners die vanuit goed burgerschap niet aan dit afvaltoerisme meedoen, worden op kosten gejaagd. Maar aan de bron van het probleem wordt voorbijgegaan. Want het afval van een huishouden ontstaat natuurlijk niet uit het niets. Inwoners zijn nauwelijks in staat om hun hoeveelheid afval te beïnvloeden.
Er zijn veel betere oplossingen dan het op kosten jagen van burgers met extra belastingen. Ga met de industrie, het bedrijfsleven, supermarkten en afvalverwerkers om tafel en leg dáár de verantwoordelijkheid. Laat de productie- en distributieketen het voortouw nemen richting de circulaire economie. Begin daarbij bij de bron: gebruik minder verpakkingsmateriaal. En als er verpakkingsmateriaal is, zorg dat het herbruikbaar is en organiseer dit in die keten. Daar zijn goede voorbeelden van, tot simpel statiegeld aan toe.
En als er uiteindelijk toch afval overblijft: laat afvalverwerkers hun rol pakken door gerichte nascheiding. Zij zijn daartoe in staat, maar spelen momenteel hun contracten ‘slim’ uit. Kortom: voorkom afvaltoerisme en belast de wijken minder. Leg de verantwoordelijkheid voor het beperken van afval in de productie- en afvalketen, in plaats van dit, zoals nu, eenzijdig bij de inwoners te beleggen.
Door: Richard de Mos (lijsttrekker Code Oranje) en Martijn van Butselaar (kandidaat Kamerlid)

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (22)

Thuru
Thuru6 jan. 2021 - 17:23

Het scheiden van plastic lijkt me zowiezo goede zaak daar meeste afval daartoe hoort. Betreft twijfel of rest afval of plastic gaat het gewoon naar plastic omdat restafval extra geld kost

Rutger Groot
Rutger Groot6 jan. 2021 - 12:25

Diftar is een prachtig voorbeeld van hoe het niet moet: het optuigen van een heel ambtenaren apparaat en dure systemen. Wordt heel veel tijd en geld in gestoken maar zoals gebruikelijk bij de ambtenarij wordt er niet gekeken naar de resultaten en een fatsoenlijke kosten / baten analyse. Wat kost het apparaat, de systemen en wat kost het ruimen van zwerfafval vs. de opbrengsten. Alleen de afvalverwerkers worden hier beter van. Verpakkinggen moeten slimmer - dat kun je afdwingen. Daarnaast afval aanbieden zo makkelijk mogelijk maken, scheiden bij de bron van gft en nascheiding bij de verwerking - en alles schoon verbranden tbv energie opwekking. Ik vind Rotterdam hiervan een goed voorbeeld, waarbij helaas op het inzamelen van afval de laatste jaren is bezuinigd - en dat moet je juist niet doen - want dan wordt het een puinhoop bij de containers.

1 Reactie
Pater
Pater6 jan. 2021 - 17:09

@Rutger Diftar leidt nu juist tot lagere kosten. De afvalverwerkers verdienen er juist minder aan omdat er minder restafval hoeft te worden verbrand. Natuurlijk moeten de plastic verpakkingen op landelijk niveau worden aangepakt; dat is nu juist wat de afgelopen decennia, waarin het bedrijfsleven steeds weer alle ruimte kreeg, is misgegaan. Gescheiden inzameling van GFT, papier/karton, glas en textiel is zeer zinvol: meer hergebruik, minder grondstoffen verspild.

Salama.
Salama.6 jan. 2021 - 10:25

In de gemeente waar ik woon hebben ze per 1 januari ook diftar ingevoerd. Beprijzing gaat niet per kilo maar per volume van de restafvalcontainer. De grootste maat bij de weg zetten kost bijna 15 euro. Ik ben benieuwd hoe dit uit gaat pakken. De verleiding zal groot zijn om afval bij twijfel toch in de pmd container te gooien om maar zo min mogelijk in de restcontainer te krijgen.

Poeh, poeh
Poeh, poeh6 jan. 2021 - 8:57

Zo lang in zuid Frankrijk een stukje brie onverpakt op de dorpsmarkt ligt onder de mediterrane zon, en in ons land dat dicht is geseald waarbij je een scherp mes en ergernis moeten hebben om het open te maken, dient eerst Europa maar eens aan te geven hoe het verpakkingsbeleid er uit moet zien. Ieder land voor zich en daarin ook nog gedelegeerd naar de gemeenten, is de bodemloze put van draagvlak om milieubewust afvalgebruik te stimuleren.

Ryan2
Ryan26 jan. 2021 - 6:44

Iets klopt er hier niet. In de gemeente waar ik woon, is Diftar al jaren in gebruik, en het werkt. Het meeste afval van blikjes, melkpakken en plastic verpakkingen gaat in de PMD zak, en die hang je aan de speciaal daarvoor gemonteerde kroonhaak aan de lantarenpalen. Geen probleem. Wel dient voor de rode rest afvalzakken betaald te worden. En nu krijg je het. iedereen weet wel ergens een restcontainer te vinden. Zo wordt het afvalprobleem van de overheid bij de bedrijven gedeponeerd. De zogenaamde milieu straten zijn bijzonder burger onvriendelijk. De mensen die er werken gedragen zich als kleine potentaatjes. Een kapot beeldje? Puin.. Extra hoog tarief. Zo wordt de solidariteit van de burger naar de kloten geholpen. Geld geld geld. De overheid zelf is de hoogste kostenpost.

1 Reactie
Wient
Wient6 jan. 2021 - 10:06

De essentie van dit stuk is m.i. dat de EU de afvalstroom wil verminderen maar het huidige Nederlandse afvalbeleid er niet toe leidt dat dit gebeurd. Niet dat diftar wel of niet werkt. En ik ben het met dit artikel eens. De producenten en de winkels moeten in het spel betrokken worden. Als ik veelal zie hoeveel lucht en verpakkingsmateriaal ik geleverd krijg bij een artikel, kan ik alleen maar denken: de mens zorgt voor zijn eigen ondergang.

P Haan
P Haan6 jan. 2021 - 6:19

Het is zo'n verziekt verdienmodel geworden dat de meest logische oplossing onmogelijk is geworden: Zet het weer gewoon aan de straat.

Pater
Pater6 jan. 2021 - 2:42

Als hervorming van de democratie je doel is, moet je niet bgeginnen met onzin vertellen. Er is geen sprake van " dreiging van hoge boetes als de restafvalcijfers niet dalen": die bevoegdheid heeft het rijk helemaal niet. Het Afvalfonds Verpakkingen, waar Blase zich op beroept, is de club die de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes decennia lang heeft tegen gehouden, en legt de schuld voor tegenvallende resultaten bij de inzameling en het hergebruik van verpakkingen maar al te graag bij anderen. nascheiding is geen vervanging maar een aanvulling op gescheiden inzameling. Gescheiden inzameling van GFT, papier, glas en textiel is zeer zinvol, veel beter voor het milieu en diftar is daarbij een prima hulpmiddel: lagere kosten, meer hergebruik. Natuurlijk moet de industrie veel harder worden aangepakt, en dan niet alleen de verpakkingsindustrie: er moet geen rotzooi op de markt worden gebracht die snel kapot gaat en niet of erg moeilijk te repareren is. Dat regel je niet door "om de tafel te gaan zitten": dat is nu juist de falende praktijk geweest van de afgelopen 40 jaar. Dit is makkelijke praat van een burgemeester die ten koste van het milieu de taak van de burgers om gescheiden in te zamelen uitholt (ze zouden eens gaan mopperen!) en niet weet waar hij het over heeft.

Fransss en Vrij
Fransss en Vrij5 jan. 2021 - 23:28

Rennies zaten vroeger in een papieren wikkeltje. Nu in ruime doordrukstrips van plastic met aluminium er op, dus niet te recylcen. Kijk eens naar medicijnen. Glazen flesjes met neusdruppels zitten in luxe hard plastic verpakkingen. Je moet capriolen uithalen om het plastic van het glas te scheiden. En je weet dan niet eens zeker dat dat harde plastic wel bij het PMD mag want er staat niks op. Op elk verpakkingsmateriaal zou moeten staan waar het thuis hoort. De hoeveelheid afval van medicijnen is belachelijk. Een plastic potje waar je op kunt lopen zo dik en stevig, dat weer in een kartonnen doosje. Dat doosje wordt sinds kort met een plastic stickertje dicht gesealed terwijl het potje binnenin al verzegeld is. Het kon blijkbaar tientallen jaren zonder, nu moet er opeens een plakker op. En natuurlijk met de 500e papieren bijsluiter, je bent immers chronisch gebruiker. Chipszakken, kunnen niet bij het PMD omdat er een alu-coating binnen inzit. Vroeger konden we zonder alu-coating, waarom nu niet meer? Papieren broodzakken met een plastic venster. Bij het papier of bij het plastic of bij het restafval? In Zwitserland konden klanten hun overbodige verpakking bij de supermarkt achterlaten. In no-time werden verpakkingen aangepast, dunner, lichter. Door de verantwoording bij de bron te leggen. Kortom, de consument heeft nauwelijks invloed op de hoeveelheid afval en plastic en ook niet op de recyclebaarheid. Wanneer gaan de ogen open van de laffe overheid en dwingt zij de producenten tot betere oplossingen in plaats van tandeloze convenanten met het bedrijfsleven te sluiten? Begin ook eens met een fikse afvalstoffenheffing bij de producenten, dan dwing je ze tot betere oplossingen.

2 Reacties
Thuru
Thuru6 jan. 2021 - 18:14

Hogere afvalvalheffing bij producenten levert alleen ook meer kosten voor de consument want de bedrijven rekenen door dat natuurlijk aan de burger. De dividentuitkering mag natuurlijk niet lager worden.

Fransss en Vrij
Fransss en Vrij7 jan. 2021 - 0:53

Maar de hoeveelheid afval gaat omlaag waardoor de consument ook minder afvalstoffenheffing gaat betalen. Want de gemeenten rekenen de lagere kosten natuurlijk door aan de burger, dat zijn ze verplicht.

[verwijderd]
[verwijderd]5 jan. 2021 - 22:27

--- Dit bericht is verwijderd —

1 Reactie
LaBou
LaBou 6 jan. 2021 - 11:31

Blijf vooral doen waar je goed in bent: uit je nek lullen zonder enig benul waar je het over hebt.

DenFlexwerker
DenFlexwerker5 jan. 2021 - 21:45

Diftar is een systeem wat alleen theoretisch werkt. Je gaat burgers straffen die hun afval netjes inleveren, ter verwerking. Het afval laten verdwijnen, is gratis en dan worden mensen creatief. Pakkans is laag, je kan niet elke potentiele dumpplek laten bewaken (tenzij je een Big Brother-samenleving wil). Het opruimen van die dumpplekken, gaat verwerking een flinke meerprijs zijn ten opzichte van normale ophaal en verwerking.

4 Reacties
Pater
Pater6 jan. 2021 - 2:29

Diftar heeft in de praktijk in meer dan de helft van de gemeentes bewezen dat het werkt. praat liever over zaken waar je wél verstand van hebt.

Berend5
Berend56 jan. 2021 - 8:42

@pater Diftar werkt helemaal niet. Bij ons wordt 80%!! Van het plastic afval afgekeurd omdat er teveel rest afval inzit. De bermen liggen vol met rest afval en papier containers zitten regelmatig vol met andere troep. Waarom niet gewoon een afvalheffing per product. Dan heb je al betaald voor de afval verwerking als je het product koopt en loont het niet meer om te frauderen.

DenFlexwerker
DenFlexwerker6 jan. 2021 - 8:46

@Pater: omdat er minder afval aangeboden wordt? Logisch want dan kijk je naar de zonnige kant van de medaille. Dat ondergraaft mijn verhaal niet. De verborgen kosten en kilo's door dumping en afvaltoerisme, worden vaak in die verhalen niet meegenomen (daar wenst men dus geen verstand van te hebben). https://www.tubantia.nl/enschede/gemeente-enschede-noemt-diftar-een-succes-maar-cijfers-afvaldump-ontbreken~ad01fc9c/

jantje
jantje6 jan. 2021 - 10:01

Ik woon in een gebied waar vorig jaar veel grof vuil is gedumd. Ook zakken met huishoudelijk afval. In onze gemeente wordt al jaren afval gescheiden, oud papier wordt beurtelings door scholen en voetbal verenigingen opgehaald. Daar worden schoolreizen en nieuwe doelen of ballen van betaald. Er is altijd wel ergens een instelling die blij is met jou verzamelde spullen tot aan plastic flessendopjes toe. De onkosten voor het opruimen van dumptroep in de natuur wordt weer verhaald op de burgers. Dus zijn die burgers boos als er weer eens een halve inventaris ergens in een sloot ligt. Compleet met kinderspeelgoed..

RechtdoorZee93
RechtdoorZee935 jan. 2021 - 21:43

Dit klinkt eigenlijk wel realistisch. Het idee van de vervuiler betaald is best terecht maar in de werkelijkheid lijkt het alleen maar meer zooi te veroorzaken. Ik zie het afvaltoerisme hier ook. Het is super asociaal en triest maar blijkbaar is het onmogelijk dit op individueel niveau te managen.

Tom Meijer
Tom Meijer5 jan. 2021 - 21:32

Volledig mee eens.

Aart van de aap
Aart van de aap5 jan. 2021 - 21:19

Code oranje ? Ik vind het meer code rood in Nederland.