Afsplitsing bij PVV zal beleid verder naar rechts trekken

De eerste reacties op de afsplitsing van de ‘bende’ van zeven van Markuszower van de PVV leggen de nadruk op het verlies voor Wilders, die zijn fractie gereduceerd ziet en nu kleiner is dan GroenLinks-PvdA. Een ander effect is echter veel waarschijnlijker: de afsplitsing die nu plaatsvindt verandert het politieke landschap en kan grote gevolgen kan hebben voor de komende regeerperiode.

Markuszower geeft namelijk al aan dat hij zich ‘constructiever’ wil opstellen naar het komende minderheidskabinet. En dat is een vorstelijk cadeau voor de VVD, die toch al zo graag met rechts wilde regeren. De nieuwe fractie geeft uitdrukkelijk aan op te staan voor onderhandelingen en mee te willen doen aan het beleid en dat betekent dat er een werkzame meerderheid op rechts ontstaat, waarbij de coalitie soms de optelsom van JA21 en de Groep-Markuszower kan benutten en op andere momenten deze fracties tegen elkaar kan uitspelen.

Onmiskenbaar echter zal het makkelijker worden om in de Tweede Kamer zaken te doen op rechts. De nieuwe fractie is immers niet belast met de geschiedenis van Wilders – zo kan gemakkelijk worden geframed, ook al hebben ze altijd bij het kruisje getekend voor het beleid van Wilders. Sterker nog, al zijn Markuszower en co minstens zo extreem als Wilders, in veel opzichten, ze kunnen toch gemakkelijk verkopen dat ze het nu anders willen doen en dat moet vooral Dilan Yesilgöz als muziek in de oren klinken.

De nieuwe situatie zal nog meer vragen van de beoogde premier Jetten. Er zijn meer rechtse verlokkingen waardoor hij het steeds moeilijker zal krijgen om zijn kabinet als een middenkabinet te verkopen. Des te meer zal van D66 en het CDA gevraagd worden kleur te bekennen. Zijn ze echt moe van de extreemrechtse aanpak of grijpen ze deze buitenkans aan om Nederland nog verder naar rechts te trekken. Nu het blok van Wilders dat zichzelf volledig buitenspel had geplaatst, gebarsten is, is de dynamiek op rechts in elk geval geen versterking van de positie van links.