AfD in Saksen-Anhalt verscheurd door machtsstrijd en dreigend royement

Binnen de AfD in de deelstaat Saksen-Anhalt is een felle machtsstrijd losgebarsten. Terwijl de partij zich voorbereidt op de deelstaatverkiezingen van 2026 en openlijk inzet op het leveren van de minister-president, dreigt een hoogoplopend intern conflict de partij ernstig te beschadigen.

Aanleiding is een royementsprocedure tegen Bundestag-afgevaardigde Jan Wenzel Schmidt. De zaak zorgt voor onrust in de hele deelstaatafdeling en legt diepe breuklijnen binnen de partij bloot.

Prominent partijlid onder vuur
Het initiatief voor het Parteiausschlussverfahren (een formele procedure om iemand uit de partij te zetten) komt van de AfD-afdeling Saksen-Anhalt zelf. In een omvangrijk document van 154 pagina’s, dat is ingezien door de ARD-Hauptstadtstudio, de politieke redactie van de Duitse publieke omroep in Berlijn, wordt Schmidt neergezet als “manipulatief” en “intrigant”. Volgens zijn eigen partij zou hij strategisch hebben gewerkt aan complotten die de AfD schade toebrengen.

Schmidt geldt als een zwaargewicht binnen de regionale partij. Hij was betrokken bij de opbouw van de AfD-jongerenorganisatie in Saksen-Anhalt en vervulde van 2022 tot februari 2025 de functie van secretaris-generaal van de deelstaatafdeling.

Beschuldigingen van misbruik en schimmige contacten
Een van de zwaarste verwijten betreft vermeende schijnconstructies rond medewerkers. Schmidt zou personeel van zijn privébedrijf, een firma in e-sigaretten, als minijobbers – kleine, fiscaal gunstige deeltijdbanen – in zijn Bundestagsbüro, het kantoor van een Bondsdaglid. Dat zou zijn gebeurd op kosten van de belastingbetaler.

Daarnaast wordt hij in verband gebracht met plannen voor handel in kunstmatige Chinese diamanten, samen met Jian G., een man die wegens spionage is veroordeeld en eerder werkte voor de AfD-politicus Maximilian Krah. Opvallend is dat in de aanklacht expliciet wordt benadrukt dat Schmidts handelen tot “negatieve pers” heeft geleid – iets wat de partijtop kennelijk zwaar laat wegen.

Niet alleen Schmidt getroffen
De interne crisis beperkt zich niet tot één persoon. Kort voor kerst startte de AfD Saksen-Anhalt ook een royementsprocedure tegen Landesschatzmeister (penningmeester van de deelstaatpartij) Matthias Lieschke, die namens de AfD in het parlement van Maagdenburg zit. Hij zou een geluidsopname van een interne vergadering hebben gemaakt en die aan Schmidt hebben doorgespeeld.

Tijdens die bijeenkomst zou juist over Schmidts toekomst binnen de partij zijn gesproken. Lieschke is inmiddels uit de AfD-fractie in het Landtag gezet.

Tegenaanval en dreigende onthullingen
Schmidt gaat in de aanval. In een brief aan het partijbestuur beschuldigt hij leidende AfD-politici in Saksen-Anhalt van onregelmatigheden bij declaraties van dienstreizen. Ook zouden familieleden van partijgenoten op kosten van de staat in parlementsbureaus zijn ondergebracht.

Schmidt dreigt deze beschuldigingen met bewijsmateriaal te onderbouwen als de royementsprocedure wordt doorgezet. In interne mails spreekt hij over “slechts het topje van de ijsberg” en suggereert hij dat er nog veel meer onthullingen kunnen volgen.

Machtspoker in Maagdenburg
Volgens Schmidt ligt de kern van het conflict bij een informele machtsgroep die hij omschrijft als een “pokerronde”. Deze zou al maanden systematisch tegen hem opereren. Tot deze kring zouden onder anderen de deelstaatvoorzitter Martin Reichardt, tevens lid van de AfD-Bundesvorstand (het landelijke partijbestuur van de AfD) en co-fractievoorzitter Oliver Kirchner behoren. Ook AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund zou dit gedrag gedogen.

De toon in Schmidts mails is ongekend scherp. Hij spreekt van “ziekelijk gedrag” en “fanatiek extremisme” binnen de partijtop en roept op tot een breuk met deze interne tegenstanders.

Electorale ambities onder druk
De openlijke ruzie komt voor de AfD op een uiterst gevoelig moment. In 2026 wil de partij zich presenteren als regeringsalternatief in Saksen-Anhalt. Door de huidige ontwikkelingen wordt duidelijk hoe diep de interne verdeeldheid zit. Dit werpt vragen op over de stabiliteit en geloofwaardigheid van de partij.

Of de machtsstrijd leidt tot daadwerkelijke royementen of tot verdere onthullingen, lijkt voorlopig slechts een kwestie van tijd.

Dit artikel is ook verschenen op DuitslandVandaag.com.