Adverteerders, blijf weg van het komende WK Voetbal vanwege het racistisch toegangsbeleid

De oproep tot een boycot van de FIFA World Cup 2026 lijkt een vrij kansloze missie. De belangen zijn simpelweg te groot. Maar dat betekent niet dat we het Amerikaanse deel van het komende toernooi als een ‘normaal’ WK moeten beschouwen. Want dát is het allerminst.

Stel dat het in Nederland woonachtige fans van Oranje zou worden verboden naar de VS te reizen om wedstrijden van het Nederlands elftal bij te wonen? Hoe zouden Nederlandse media, politici, fans plus de KNVB dán reageren? Zouden ze nog steeds een bijna schouderophalende reactie geven? En beweren dat we sport en politiek gescheiden moeten houden?

Totaalverbod op fan-reizen uit vier gekwalificeerde landen
Toch geldt er sinds vorige maand een totaalverbod op fan-reizen voor supporters uit vier gekwalificeerde landen. Woon je in Haïti, Iran, Ivoorkust of Senegal dan is het je verboden om een zogenaamd non-immigrant visum aan te vragen waarmee je tijdens het komende WK wedstrijden van je nationale ploeg kan bijwonen. Heb je een paspoort uit een van deze vier landen en beschik je daarnaast niet over een tweede paspoort van een ander land, dan mag je van Trump en FIFA-voorzitter Infantino dus geen toeristenvisum voor de VS aanvragen.

Daarnaast kunnen inwoners van deelnemende landen Algerije en Kaapverdië hooguit een toeristenvisum krijgen wanneer ze een borg van $ 5.000, $ 10.000 of $ 15.000 betalen. Het exacte bedrag wordt ter plekke door het consulaat in het betrokken land bepaald. Maar het betalen van zo’n borg geeft je uiteraard geen enkele garantie dat je ook daadwerkelijk een toeristenvisum krijgt. 

Bovendien zijn er voetbalfans uit landen die zich níet voor het WK hebben gekwalificeerd maar wél het WK zouden willen bezoeken. Maar met steun van zijn vriend Infantino heeft Trump het óók voor inwoners uit de volgende landen onmogelijk gemaakt naar WK-wedstrijden in de VS te gaan: Afghanistan, Angola, Antigua en Barbuda, Benin, Burkina Faso, Burundi, Congo-Brazzaville, Cuba, Dominica, Equatoriaal-Guinea, Eritrea, Gabon, Gambia, Jemen, Laos, Libië, Malawi, Mali, Mauritanië, Myanmar, Niger, Nigeria, Palestina, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Syrië, Tanzania, Togo, Tongo, Tsjaad, Venezuela, Zambia, Zimbabwe en Zuid-Soedan.

Dit alles betekent niet dat inwoners uit landen die níet op bovenstaande lijst staan, wél worden toegelaten tot de VS. Gezien de ‘risico’-analyse zal het zeker voor inwoners uit een van de 75 landen voor wie Trump het heeft verboden een immigratievisum aan te vragen, in de praktijk moeilijk zo niet onmogelijk zijn een toeristenvisum te krijgen voor het bijwonen van WK-wedstrijden in de VS. Daarbij zal het niemand verbazen dat Afrikaanse en moslimmeerderheidslanden zijn oververtegenwoordigd, naast landen met regeringsleiders die de Amerikaanse president niet zo aardig vindt. Hieronder ook vijfvoudig wereldkampioen Brazilië.

Stellen we de lens scherp op alléén de buitenlandse bezoekers van het WK, dan zal de FIFA World Cup 2026 dus vooral een feest zijn voor de white privileged. Maar zelfs de white priviliged moeten zich zorgen maken. Een kritische social media-post over Trump of Israël kan je zomaar een inreisverbod opleveren.

Talloze red flags voor adverteerders, sponsors en PR-reizen
De conclusie van bovenstaande kan daarom niet anders luiden dan dat racistische keuzes een geïntegreerd onderdeel van het komende WK zullen zijn. Zolang dat niet verandert, zouden sponsoren van de KNVB hun merk daarom niet aan het komende apartheids-WK moeten verbinden. We hebben het dan specifiek over ING, Nike, Staatsloterij, KPN, Albert Heijn en Bitvavo. Daarnaast gaat het - indien haalbaar - uiteraard ook om in Nederland zichtbare uitingen van (internationale) sponsoren van het komende WK: Adidas, Aramco, Coca-Cola, Hyundai-Kia, Lenovo, Qatar Airways en Visa.

Maar ook andere adverteerders die tijdens het WK overwegen met campagnes in te spelen op het toernooi, zouden zich serieus moeten bedenken. Bedrijven die van plan zijn voor hun klanten PR-reizen naar dit WK te organiseren, moeten zich evenzeer afvragen of het met je klanten bezoeken van een apartheids-WK het imago van je bedrijf wel ten goede zal komen.

Wat me nog het meest verbaast, is dat het hier in de media zo stil over blijft. Hoewel er uiteraard aandacht is voor de boycotactie van schrijver en televisiemaker Teun van der Keuken, ebt deze aandacht ook weer snel weg. Bovendien lijkt het streven naar een totaalboycot een vrij kansloze missie.

Natuurlijk zijn grootschalige events als de FIFA World Cup 2026 nooit politiek neutraal. Alleen gebeurt het politieke misbruik van het grootste voetbaltoernooi ter wereld momenteel explicieter dan ooit, zo werd alleen al pijnlijk duidelijk uit de FIFA Peace Prize die speciaal door Gianni Infantino in het leven werd geroepen om Donald Trump een forse PR-overwinning te geven.

Maar het kernprobleem is hier dus nog niet eens de grote Donald Trump Propaganda Show. Het grootste probleem is de apartheidspolitiek van het Trump-regime, zoals ik hierboven beschreef, een politiek die bepaalt welke supporters wél en welke supporters géén WK-wedstrijden mogen bezoeken.

Wat gaat de rol van ICE worden?
Ik weet, ook bij edities van het WK Voetbal in Europa is het voor veel inwoners uit landen in onder meer Afrika en Azië niet mogelijk een Schengen-visum te bemachtigen. We leven nu eenmaal in een apartheidswereld. Wat dat aangaat gaf de editie in Qatar veel méér wereldburgers de gelegenheid WK-wedstrijden te bezoeken. Maar anders dan in Europa, kiezen de VS voor een visumbeleid waarbij aan inwoners van een aantal landen een (vooralsnog tijdelijk) totaalverbod op non-immigrant en/of immigrant visa is opgelegd. Kom je uit Haïti, Iran, Ivoorkust of Senegal, dan mag je momenteel dus nog niet eens een toeristenvisum áánvragen, terwijl er voor inwoners uit talloze andere landen dusdanig zwáre restricties gelden dat een bezoek aan het WK sowieso al onmogelijk is. Je bent dus al bij voorbaat uitgesloten.  

Bovendien is het de vraag wat de rol van ICE gaat worden tijdens de in de VS gespeelde wedstrijden van (vooral) Zuid-Amerikaanse landen. De angst dat er rond deze wedstrijden razzia’s gaan plaatsvinden is zeer reëel. Wordt vrije toegang tot deze wedstrijden níet gegarandeerd, dan is er een forse kans op halfvolle stadions.

Dáárom mijn duidelijke oproep! Zolang toegang voor supporters uit álle gekwalificeerde landen niet is gegarandeerd, alsook vrije toegang tot de stadions voor álle supporters met een geldig ticket, moeten adverteerders en sponsors zich niet aan de komende FIFA World Cup 2026 verbinden, terwijl ook PR-reizen achterwege moeten blijven.  

Het WK Voetbal gaat daarmee weliswaar gewoon door, maar de legitimatie door adverteerders en sponsors van de FIFA Apartheid World Cup 2026 níet.