Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Achteruit redeneren

  •  
12-05-2010
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Strafrecht is altijd achteruitrijden. En dat kan soms best gevaarlijk zijn.
Op een dag in januari 2010 belt Kasem M. (62) uit het Groningse Siddeburen een bezoekje van zijn zwager af. Het komt even niet zo goed uit. Een onschuldig ogend telefoontje. Een handeling zoals zovele handelingen.
Eind januari 2010 verdween ze van de radar. Man en kind bleven achter. Sinds die dag is taal noch teken van haar vernomen. Geen sms’je. Geen mailtje. Geen rooie cent van haar bankrekening. Spoorloos.
Kasem ontkent. Justitie meent echter dat het inmiddels tegen hem verzamelde bewijs nadrukkelijk een bepaalde richting op wijst. Zijn advocaat ziet dat anders. Hij stelt dat op het oog hele normale zaken pas verdacht worden als je er nadrukkelijk en met een bepaalde intentie naar op zoek gaat.
En dat is een interessant gegeven.
Het is iets dat je veel vaker tegenkomt in het strafrecht. Is iets verdacht omdat de kale feiten objectiveerbaar verdacht zijn of is iets verdacht omdat wij op voorhand al op zoek gaan naar de bevestiging van onze ergste vermoedens?
Volgens justitie is Kasem schuldig. Omdat hij de dag van de verdwijning geen bezoek wilde hebben, bijvoorbeeld. En omdat hij rond die dag geld van haar bankrekening wilde halen. En wat te denken van het bloedspoor in het huis? Haar bloed. En dan is er nog het dna-bewijs op een poetslap in een openbare prullenbak. En een ruzie waar getuigen over spreken.
Allemaal verdacht in het licht van een raadselachtige verdwijning. Maar wat als je het bewijs objectief weegt?
Wie bij mij thuis onderzoek doet, ontdekt overal dna. Van mij. Van mijn vriendin. Van de kinderen. Er zal ongetwijfeld ergens een opgedroogde bloeddruppel te vinden zijn. Ik ben geen handige klusser.
Daar komt bij dat ik de afgelopen weken een aantal afspraken heb afgezegd. Omdat ik geen tijd had of gewoon geen zin. Ik zeg wel eens dat ik mijn kinderen soms het liefst achter het behang plak. En er zullen best mensen op het internet of in de stamkroeg te vinden zijn die mij een rare snuiter vinden. De buren zullen getuigen dat er in ons huis wel eens een ruzie te horen is.
Wat dat betreft lijk ik wel wat op Kasem. Ware het niet dat mijn vriendin niet spoorloos is.
De kans bestaat dat Kasem inderdaad iets te maken heeft met de raadselachtige verdwijning van zijn vrouw.
Het recente verleden heeft echter geleerd dat de combinatie kansberekening en rechtspraak hele opmerkelijke gevolgen kan hebben.
Misschien dat u na het lezen van dit verhaal zult zeggen: wat een onzin. Er ligt bewijs. Objectief onderzoek volgt.
Eind mei 1987 vond een verontruste moeder in Oude Pekela een bloedvlek in de onderbroek van haar 4-jarige zoontje. De huisarts opperde dat de jongen wellicht slachtoffer is geworden van ontucht. Even later duikt in de geruchtenstroom het woord ‘clown’ op. In de zomer van ’87 marcheren de ontuchtige clowns maandenlang door de landelijke krantenkolommen. Verontruste en door de geruchten opgehitste ouders sturen uiteindelijk 52 kinderen naar het ziekenhuis voor onderzoek.
Zonder enkel resultaat.
Het gerucht werd de norm en niet de kale feiten.

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (12)

Gavi5
Gavi512 mei 2010 - 6:04

Niet zo verwonderlijk deze geruchten komen voort uit angst en gebrek aan zelfvertrouwen bij de roddelaars en mensen met tunnel visies die redeneren zoals je hierboven beschrijft. Op mijn blog heb ik iets dergelijks gezet over Lucia de Berk en nog waren er mensen met de opmerking: Waar rook is, is vuur. M.i. komt dat voort uit het graag snel willen oplossen van bedreigende situaties en van het slecht ongelijk kunnen bekennen van de professionals die door roddels en geruchten de plank misslaan. Door te beginnen bij het einde ( de veronderstelling gebaseerd op geruchten) kun je onschuldigen vastzetten en evenzogoed, schuldigen vrij rond laten lopen. Lastig gegeven. Uiteindelijk blijkt altijd weer dat roddel de beste manier is om iemand kapot te maken en een onderzoek te vertroebelen. En ook allerhande "makkelijk passende omstandigheden" dragen bij aan een verdraaid beeld. Je stukje is een goede reminder!

PietPaaltjes
PietPaaltjes12 mei 2010 - 6:04

Ik vraag me af wat de auteur nu eigenlijk wil vertellen.

AnMa0412
AnMa041212 mei 2010 - 6:04

Om een misdaad te reconstrueren moet je achteruit redeneren, dat is 't probleem ook niet. Het probleem hier is of politie niet verder kijkt naar andere mogelijke scenarios en verdachten. Ergens moet deze vrouw te vinden zijn(levend of dood). Een ander probleem is of Justitie(OM) 't voor elkaar krijgt om deze man veroordeeld te krijgen op basis van alleen indirecte bewijzen. Alles bij elkaar is wel verdacht wat deze man deed(+ andere aanwijzingen) maar geen onomstotelijk bewijs. Indien ja, 't is de rechterlijke macht die faalt en niet Justitie.

artizz
artizz12 mei 2010 - 6:04

Mijn zoon kreeg een bon van een politieman voor een verkeerde uitlaat op zijn scooter. Volgens de richtlijnen was deze uitlaat wel in orde. De zaak komt voor. Ik neem foto's mee en de richtlijnen en verdedig de kwestie. De agent beweerde dat de uitlaat op de foto een andere is dan hij gezien heeft. Geen enkele onzekerheid bij de agent terwijl hij volkomen ongelijk heeft. Rechter vraagt ook niet of er twijfel bestaat bij de agent. Veroordeling volgt door de rechter want hij volgt de agent op zijn woord. Kleine zaak maar maakt duidelijk waar het rechtssyteem in de put valt zeker voor de jongeren. Politie is niet te vertrouwen want objectieve waarneming kunnen zij absoluut niet waarmaken. Conclusie: " De politie is het wantrouwen waard".

JanVG2
JanVG212 mei 2010 - 6:04

Allereerst valt zo'n zaak niet in één column samen te vatten. Ten minste niet zodanig dat er een eerlijk en volledig oordeel over te vellen valt. Dat is de reden waarom in elke rechtzaak de documentatie en de presentatie veel en veel groter is. Kortom, over de zaak valt niet veel te zeggen, maar het idee dat men, inclusief de rechters, moet uitkijken voor `wens-denken' of tunnelvisie' is valide. Of dat in dit geval ook het geval is, weet ik niet op basis van deze column. wat me wel opvalt is hoe geredeneerd wordt over `bewijs'. Het moet objectiveerbaar zijn op een manier die bijna alleen bereikt kan worden met een heterdaadje - en als je gisteren naar de BBC hebt gekeken, bleek zelfs dat geen `objectiveerbaar' bewijs omdat getuigenverklaringen altijd vertekend zijn, inclusief het aanwijzen van verkeerde personen. Daarmee komen we ook gelijk op een element dat in het betoog van Klomp mist, de psychologie - niet (alleen) van de politie en justitie, maar van de verdachte. Kortom, elk oordeel - ook een juridisch of wetenschappelijk oordeel - is maar beperkt objectiveerbaar en bevat zeker een element van waarschijnlijkheid. Zou dat niet het geval zijn zullen we nooit beslissingen kubnnen nemen - en ja, bij menselijk handelen (ook als dat niet handelen betekent) worden fouten gemaakt. Je moet die foutenmarge zo laag mogelijk maken, naar alle partijen toe.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman12 mei 2010 - 6:04

@Peter Polz [het probleem is dat waar rook is, meestal ook vuur is.] Meestal, maar niet altijd. Dat is nou juist precies het punt dat hier gemaakt wordt. Als je geen onschuldigen wilt straffen (en ik hoop dat je dat niet wilt) mag je er niet van uitgaan dat er wel vuur zal zijn omdat er rook is. Het kan, en misschien is de kans dat het er is groter dan de kans dat het er niet is, maar het kan er heel goed niet zijn! Dat zou je van de zaak van Lucia de B. geleerd moeten hebben!

JoopSchouten
JoopSchouten12 mei 2010 - 6:04

Indirect bewijsmateriaal mag nooit tot een veroordeling leiden. Ook als hij/zij wel de schuldige zou zijn. Ander is het een hellend vlak waar gevoel boven de reden komt te staan. Rechtspraak moet 'zuiver' blijven. Ik weet niet wat het Wetboek van Strafrecht hier allemaal over 'zegt'. Is er iemand die dit weet?

vanessa2
vanessa212 mei 2010 - 6:04

Het zijn alpha of beta-fouten. Ofwel je laat teveel schuldigen zonder straf gaan omdat je een bepaalde maat van bewijs niet toereikend vindt, ofwel je maakt de fout de andere kant op: je veroordeelt af en toe een niet schuldige. Het een gaat niet zonder het ander. In de afgelopen jaren is van rechts uit (daar valt ook de rechtervleugel PvdA onder) gehamerd op meer straffen en zwaarder straffen. Dan krijg je deze gevallen. In het verleden had je het omgekeerde. Allebei vermijden is onder de huidige omstandigheden kletskoek. Dus maak uw keuze.

RolandBru
RolandBru12 mei 2010 - 6:04

Onzin. In het strafrecht probeer je (on)schuld te bewijzen op basis van het wegen van de beschikbare informatie, niet meer en niet minder. En ja, dat kan fout gaan, schuldigen worden vrijgelaten en onschuldigen worden veroordeeld.

sloffervos
sloffervos12 mei 2010 - 6:04

He journalist, over feiten gesproken: De verdwijning is van 10 januari 2010, NIET januari 2009. Karim zit vast sinds de 26e januari. Zijn voorarrest is nu verlengd, omdat er ernstige bezwaren zijn. Dat is niet iets dat de OvJ bepaalt, maar de rechter. En dat die ernstige bezwaren er kennelijk, in de overtuiging van de rechter, zijn, betekent dat er meer is dan een vage verdenking van betrokkenheid bij een strafbaar feit. Dus meer dan een druppeltje bloed op een irrelevant vaatdoekje. In casu onder meer het zwijgen van de verdachte sinds hechtenis en de geschokte rechtsorde, zoals dat dan heet. Daarnaast heeft de opsomming van feiten niets te maken met kansberekening, maar zijn het alle onderdelen van de onderzoekslijn die nog nader moet worden uitgezocht. De verdachte is zelf degene die voor alles de sluitende verklaring zou kunnen geven, maar is daar kennelijk niet toe in staat, omdat deze danwel tegenstrijdig is in zijn verklaring, danwel zich (geheel in zijn recht) beroept op zijn zwijgrecht.

paulvr2
paulvr212 mei 2010 - 6:04

Er ligt geen bewijs, er liggen hooguit wat indicaties. In Nederland worden tegenwoordig mensen op indicaties veroordeeld tot de meest vreselijke straffen. Vandaar dat ons rechtssysteem steeds verder naar de bliksem gaat, om over mensenlevens nog maar niet te spreken.

1 Reactie
AnMa0412
AnMa041212 mei 2010 - 6:04

Voor zover ik 't heb begrepen van de relaas van Chris, er is niet eens bewijs dat de vrouw iets gebeurd is ('t kan dat zij gewoon weg is uit vrije wil), laat staan dat haar man ergens schuldig aan is.