#MijnEindeWereld met Mariska
In #MijnEindeWereld delen we verhalen van mensen die het einde van de wereld hebben opgezocht met een bijzondere missie. Deze keer spraken we met Mariska, die op Spitsbergen woont en werkt als arctische natuurgids. Ze vertelt over het spannende leven in Noorwegen, haar liefde voor de natuur en hoe een persoonlijk verlies haar kijk op het leven heeft veranderd.
Hoe ziet je leven er momenteel uit?
“Ik heb op verschillende plekken gewoond voordat ik naar Noorwegen kwam, zoals in Oostenrijk, Indonesië, China en Australië. Nadat ik drie jaar op het vasteland heb gewoond ben ik verhuisd naar Longyearbyen, op Spitsbergen. Ik woon daar nu bijna drie jaar, dus ook in het donkere seizoen. Dat zijn vier maanden waarin de zon niet boven de horizon uitkomt.
Op Spitsbergen ben ik een arctische natuurgids. In het zomerseizoen focus ik me op wandelen en in de winter ben ik zowel wandelgids als sneeuwscootergids”
Wat is jouw drijfveer geweest om te vertrekken uit Nederland?
“Ik merkte dat ik in het buitenland gelukkiger ben, maar ik durf niet precies te zeggen waar dat door komt. Er is namelijk niets mis met Nederland, maar ik vond simpelweg meer geluk in het buitenland. Toen ik in december weer naar Nederland ging, vloog ik in het donker. Toen ik boven Amsterdam vloog en alle lichten zag dacht ik: iedereen woont hier boven op elkaar. Op Spitsbergen kan ik de hele dag wandelen en soms niemand tegenkomen. Dan heb ik echt alleen de natuur om me heen, dat heb ik veel liever.
Hoe ziet jouw gemiddelde dag eruit als arctische natuurgids?
“Het is nu zomerseizoen, dus ik werk als wandelgids. Op mijn werk bereid ik de hike voor en ik zorg dat ik alle spullen heb, ik neem mijn expeditiehond Øst ook altijd mee. Daarna haal ik de gasten op en controleer of zij goed voorbereid zijn op wat ze geboekt hebben. Ik geef uitleg over het gebied, hoe de hike werkt en ook erg belangrijk: ik vertel dat er ijsberen kunnen rondlopen in het gebied. Tijdens het gidsen heb ik nog nooit een ijsbeer ontmoet, maar tijdens ander vrijwilligerswerk wel. Voor het geval dat ik er toch een tegenkom, heb ik altijd een signaalpistool bij de hand en een geweer met quick release systeem in mijn rugzak. Mijn regel tijdens het gidsen is dat ik altijd voorop loop, zodat ik mensen kan waarschuwen mochten we toch in zo’n situatie terechtkomen.”
Hoe ging het toen je een ijsbeer tegenkwam?
“We waren met een groep van 33 nieuwe arctische natuurgidsstudenten, hun twee docenten en wat andere vrijwilligers uit Longyearbyen op een trip. Ik was mee als vrijwilliger om kajakles te geven. Ik vond dat best een grote verantwoordelijkheid, want de ouders van de studenten vertrouwen ons met het leven van hun kinderen in ijsberengebied.
We hebben toen het hele weekend naast een vrouwtjesijsbeer doorgebracht die de eerste nacht met haar jong kwam aandraven. Het werd even spannend toen zij meer in onze richting begon te bewegen. Op dat moment stond er maar één student op ijsberenwacht, terwijl de andere een nieuwe wacht aan het wakker maken was. Om de student te helpen tot haar klasgenoot terug zou komen, heb ik toen mijn geweer half geladen en mijn flare op mijn linkerheup bevestigd, maar er was geen actie nodig.
Het was eigenlijk echt iets super moois. Zij bleven het hele weekend naast ons en wij konden ze met de verrekijker in alle rust bekijken. We lieten elkaar verder met rust, maar het was echt fantastisch.”
Welke ervaring hoop je dat deelnemers overhouden aan een wandeling met jou?
“Ik hoop dat ze iets meer verbinding kunnen vinden met de natuur. Ik zou het niet alleen fijn vinden als mensen een mooie dag hebben, maar als ze ook voor even hun zorgen kunnen laten gaan.
Ik zeg altijd: ‘Je hoeft niet de fitste te zijn, zolang je maar die wilskracht hebt. Dan maakt het niet uit als je iets langzamer bent. Het is vooral mooi als mensen misschien niet helemaal fit zijn, maar wel gewoon door kunnen zetten zonder te zeuren. Ik raak echt nooit uitgekeken op de bergen en ik hoop altijd dat ik dat kan overbrengen.”
Je partner overleed door een lawine, maar tegenwoordig maak je deel uit van een lawineteam. Waarom wilde je juist dát gaan doen?
“Mijn partner is overleden in 2019, in een lawine in Oostenrijk. Ik weet dus helaas zelf hoe hard het overlijden en de nasleep kan zijn. Ik was er op het moment zelf niet bij, maar ik denk dat ik me in vergelijkbare situaties meer kan inleven dan mensen die het nooit van dichtbij hebben meegemaakt.
Ik ben nu dus gastlid bij het lawineteam. In februari hebben we bijvoorbeeld een grote lawinetraining gehad met een reddingshelikopter, de politie, reddingshonden en het Rode Kruis. Ik wil graag andere mensen helpen en dit is een mooie manier. Op Spitsbergen moet ik echter wel in mijn achterhoofd houden dat er bij een uitruk een redelijke kans is dat ik iemand vindt die niet meer in leven is.
Het werk daagt me heel erg uit en ik merk dat het heeft geholpen bij de verwerking van mijn overleden partner. Ik vind het knap van mezelf dat ik deze uitdaging op zoek, ik wil er juist zijn voor anderen en ze helpen. “
Wat kunnen we in Nederland leren van het leven op Spitsbergen?
“Leven en laten leven. Ik merk aan mezelf dat ik kritischer ben wanneer ik in Nederland ben. Mensen kijken meer naar elkaar en vergelijken zich continu met anderen. Ik ben zelf ook nog steeds bezig met zachter worden voor mezelf, ik moet slimmer worden met kiezen welke gevechten het waard zijn om aan te gaan. Ik merk echter wel dat ik dat steeds beter leer.”
